Vào ngày 25 tháng 3 năm 2008, Samsung Electronics Vietnam đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) đầu tiên với số vốn đầu tư đăng ký là 670 triệu USD. Nhìn về tương lai 14 năm sau, Samsung đã khẳng định vị thế không thể phủ nhận của mình là nhà đầu tư FDI lớn nhất tại Việt Nam, với số vốn lên tới gần 19 tỷ USD tính đến nay, tăng 32 lần so với điểm khởi đầu vào năm 2008.
Thống kê của Samsung cho thấy khoảng 50% điện thoại thông minh và máy tính bảng của họ được sản xuất tại Việt Nam và xuất khẩu sang 128 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm Mỹ, châu Âu, Nga và Đông Nam Á. Thực tế, sự hiện diện của các tập đoàn toàn cầu lớn như Samsung đã biến Việt Nam thành một trong những nước xuất khẩu điện tử hàng đầu thế giới, đặc biệt là các danh mục điện thoại – linh kiện và máy tính – sản phẩm điện tử – linh kiện. Theo Bộ Công Thương (MIT), đây cũng là hai nhóm hàng hóa có giá trị xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm hơn một phần ba tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia. Đến nay, Samsung đã có một hiệu suất lớn và hiệu quả tại Việt Nam.
Vào ngày 19 tháng 1, Samsung Việt Nam đã công bố kết quả kinh doanh cho năm 2021 – năm mà nền kinh tế Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề từ làn sóng Covid-19 lần thứ 4 và giãn cách xã hội kéo dài. Bất chấp mọi khó khăn, tổng doanh thu của Samsung Việt Nam đạt 74,2 tỷ USD, tăng 14% so với năm 2020, và kim ngạch xuất khẩu đạt 65,5 tỷ USD, tăng 16% so với năm 2020. “Sự tăng trưởng trên trong doanh thu và xuất khẩu là nhờ các nhà máy của Samsung tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng chống dịch bệnh theo quy định của Chính phủ Việt Nam khi làn sóng COVID-19 thứ tư xảy ra với những diễn biến phức tạp từ cuối tháng 4 năm 2021”, thông cáo báo chí của Samsung Việt Nam cho biết. Tập đoàn công nghệ Hàn Quốc lưu ý rằng các nhà máy sản xuất của họ tại Việt Nam đã gặp nhiều khó khăn do chuỗi cung ứng bị gián đoạn trong quý II năm 2021, nhưng “sự hỗ trợ toàn diện từ Chính phủ và các cơ quan địa phương đã nhanh chóng giải quyết các vấn đề”.
Hầu hết các dự án của tập đoàn tại Việt Nam có quy mô trên 100 triệu USD, bao gồm 6 nhà máy sản xuất tại tỉnh Bắc Ninh, tỉnh Thái Nguyên và thành phố Hồ Chí Minh, cùng với một trung tâm R&D tại Hà Nội và một đơn vị phụ trách phân phối và bán hàng. Đặc biệt, trong số này, SEV (Bắc Ninh) và SEVT (Thái Nguyên) là hai nhà máy sản xuất điện thoại di động lớn nhất của Samsung trên toàn cầu, và SVMC (Hà Nội) là trung tâm R&D lớn nhất của Samsung tại Đông Nam Á với tổng vốn đầu tư trên 220 triệu USD.
Tương lai phát triển
Ông Choi Joo Ho, Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam, khẳng định rằng để đáp ứng sự hỗ trợ tận tình của Chính phủ Việt Nam, Samsung không thay đổi chiến lược kinh doanh của mình tại Việt Nam mặc dù có những phức tạp do đại dịch COVID-19. Ngoài việc giải ngân toàn bộ vốn đầu tư đã được phê duyệt, hàng năm tập đoàn đã đầu tư thêm hàng trăm triệu USD nhằm ổn định hoạt động của nhà máy, cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm. Đến cuối năm 2021, tổng vốn đầu tư tích lũy của Samsung Việt Nam đã đạt 18 tỷ USD, tương đương 102% vốn đầu tư đã được phê duyệt trong năm 2020 là 17,7 tỷ USD.
Các khoản đầu tư đáng kể này dự kiến sẽ được duy trì trong tương lai, với ngày càng nhiều sự đa dạng hóa về các lĩnh vực quan tâm, chẳng hạn như R&D, bán hàng và phân phối, các dây chuyền sản xuất mới, và công nghệ cũng như đổi mới sáng tạo. Gần đây, MIT đã ký một biên bản ghi nhớ (MoU) với Tổ hợp Samsung Việt Nam về một dự án hợp tác phát triển nhà máy thông minh, nhằm hỗ trợ 50 doanh nghiệp Việt Nam áp dụng mô hình nhà máy thông minh và đào tạo 100 tư vấn viên Việt Nam trong lĩnh vực này. Tập đoàn cũng sẽ tìm cách mở rộng sự hiện diện khu vực của mình tại Việt Nam, với mục tiêu hướng tới Đà Nẵng với các dự án thử nghiệm ban đầu để triển khai các giải pháp mạng 5G tại thành phố trung tâm, cũng như khám phá các khoản đầu tư có thể trong lĩnh vực khách sạn.
Vai trò của Việt Nam trong GVC của Samsung
Theo Bộ Công Thương, vào năm 2019, bốn đơn vị lớn của Samsung bao gồm Samsung Thái Nguyên, Samsung Electronics Vietnam, Samsung Display Vietnam và Samsung HCMC CE Complex đã đạt tổng doanh thu trên 1.5 triệu tỷ VND, tương đương gần 66 tỷ USD. Trong số tất cả các nhà cung cấp toàn cầu của Samsung, Việt Nam đã đóng góp gần 20% thu nhập ròng cho tập đoàn toàn cầu.
Tập đoàn Hàn Quốc cũng đã nỗ lực không ngừng để tăng cường sự tham gia của các doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng toàn cầu của họ. Vào năm 2019, ông Choi Joo Ho báo cáo rằng 210 doanh nghiệp Việt Nam đã tham gia vào chuỗi cung ứng của Samsung và rằng tập đoàn tiếp tục tìm kiếm thêm các nhà cung cấp đủ tiêu chuẩn trong các lĩnh vực điện và điện tử. Trong giai đoạn từ 2014 đến 2019, số lượng doanh nghiệp Việt Nam được chọn làm nhà cung cấp cấp 1 của Samsung đã tăng gấp mười lần từ 4 lên 42 và đạt 50 vào năm 2020. Thêm vào đó, nhiều công ty khác cũng đã được chọn làm nhà cung cấp cấp 2, tạo ra sự cộng hưởng lớn trong các chuỗi giá trị nội địa.
Hơn nữa, khoản đầu tư 220 triệu USD mà Samsung đã thực hiện để phát triển một trung tâm R&D 11 hecta tại Hà Nội củng cố sự tiến bộ của Việt Nam trong GVC của tập đoàn toàn cầu này. Quốc gia hiện nay được Samsung xem không chỉ là một trung tâm sản xuất chính trên toàn cầu, mà còn là một trung tâm R&D chiến lược trong khu vực Đông Nam Á và toàn cầu. Ông Choi Joo Ho khẳng định quyết tâm của Samsung trong việc nâng cao năng lực học tập của các tài năng Việt Nam trong các lĩnh vực tiên phong như AI, IoT, Big Data và 5G, tạo nền tảng cho quốc gia tiến lên dẫn đầu trong Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Ông cũng cho biết, “Trung tâm R&D không chỉ chứng minh cam kết đầu tư lâu dài của Samsung tại Việt Nam mà còn thể hiện quyết tâm của tập đoàn trong việc hỗ trợ đất nước trở thành trung tâm sản xuất hàng đầu tại Đông Nam Á.” Với sự hỗ trợ liên tục từ Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, đến giữa tháng 5 năm 2022, công trình đã hoàn thành 70% khối lượng công việc và trung tâm dự kiến sẽ bắt đầu hoạt động vào cuối năm 2022. Khi trung tâm đi vào hoạt động, dự kiến sẽ nâng tổng số nhân sự R&D của Samsung tại Việt Nam lên trên 3.000.
