Việc chuyển nhượng vốn góp và chứng khoán đang trở nên phổ biến hơn đối với cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài khi môi trường thuế cho các thương vụ sáp nhập và mua lại (M&A) tại Việt Nam phát triển. Do đó, hầu hết các cổ đông muốn đầu tư vào hoặc thoái vốn khỏi một công ty Việt Nam đều coi việc tuân thủ quy định và hiệu quả thuế là ưu tiên hàng đầu. Đây là hướng dẫn từ Viettonkin Audit để giúp các nhà đầu tư quan tâm làm quen với môi trường thuế, đặc biệt là thuế chuyển nhượng vốn tại Việt Nam.
Thuế Chuyển Nhượng Vốn và Thuế Thu Nhập Từ Chuyển Nhượng Vốn
Nói chung, thuế chuyển nhượng vốn có thể được mô tả là khoản thu trên lợi nhuận mà nhà đầu tư thu được từ việc bán một khoản đầu tư. Lợi nhuận thu được từ việc chuyển nhượng vốn được phân loại là thu nhập chịu thuế theo luật pháp Việt Nam.
Theo Điều 1(1) của Nghị định số 12/2015/ND-CP, thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam của các doanh nghiệp nước ngoài, theo quy định tại Điều 2 của Luật Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp 2007 sửa đổi năm 2012, được phát sinh tại Việt Nam từ việc cung cấp dịch vụ, cung cấp và phân phối hàng hóa, cho vay, thanh toán bản quyền cho các thực thể Việt Nam hoặc các thực thể nước ngoài hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, hoặc từ việc chuyển nhượng vốn, dự án đầu tư, quyền góp vốn, quyền tham gia vào các dự án đầu tư, và quyền thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản, bất kể vị trí của cơ sở kinh doanh.
Để làm rõ hơn, Điều 14(1) của Thông tư số 78/2014/TT-BTC cũng nêu rõ rằng thu nhập của doanh nghiệp từ chuyển nhượng vốn là thu nhập thu được từ việc chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ số vốn mà doanh nghiệp đã đầu tư vào một hoặc nhiều tổ chức hoặc cá nhân khác (bao gồm cả việc bán toàn bộ doanh nghiệp).
Mặc dù hầu hết tài sản tại Việt Nam đều phải chịu thuế VAT khi được chuyển nhượng, theo Điều 4.8 (d) của Thông tư số 219/2013/TT-BTC, các cơ sở kinh doanh không phải khai báo và nộp thuế VAT trong một số giao dịch chuyển nhượng vốn. Những giao dịch này bao gồm “việc chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ vốn đầu tư vào một tổ chức kinh doanh khác (bất kể việc tạo ra một pháp nhân mới); chuyển nhượng chứng khoán; chuyển nhượng quyền góp vốn; và các hình thức chuyển nhượng vốn khác theo quy định của pháp luật, bao gồm việc mua lại doanh nghiệp mà bên mua thừa kế tất cả quyền và nghĩa vụ của công ty bị mua lại.”
Cách Tính Thuế Chuyển Nhượng Vốn?
Thu nhập chịu thuế từ chuyển nhượng vốn sẽ được xác định như sau:
Thu nhập chịu thuế = Giá chuyển nhượng – Giá mua của vốn chuyển nhượng – Chi phí chuyển nhượng
Trong đó:
- Giá chuyển nhượng: giá phải trả cho người bán như được thể hiện trong hợp đồng mua bán cổ phần/vốn góp liên quan;
- Giá mua của vốn chuyển nhượng, có thể là một trong hai: (a) vốn đã góp nếu người bán đã tham gia vào việc thành lập công ty mục tiêu; hoặc (b) giá chuyển nhượng của giao dịch trước đó cho phần còn lại
- Chi phí chuyển nhượng: các khoản thanh toán thực tế liên quan trực tiếp đến việc chuyển nhượng vốn và được hỗ trợ bởi các tài liệu/hóa đơn hợp pháp bao gồm các khoản phí theo quy định cần thiết cho việc chuyển nhượng loại đó, chi phí giao dịch, thương lượng, thực hiện và các chi phí khác (ví dụ: phí luật sư) với các tài liệu hỗ trợ.
Khai Báo Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp (CIT) Liên Quan Đến Chuyển Nhượng Vốn
Theo Điều 16.7 của Thông tư số 151/2014/TT-BTC, bất kỳ công ty nào nhận thu nhập từ chuyển nhượng vốn phải tính toán và ghi nhận thuế chuyển nhượng doanh nghiệp (CIT) trong các mẫu khai báo hàng năm của mình.
CIT sẽ được khai báo bất cứ khi nào nó phát sinh bởi bất kỳ tổ chức nước ngoài nào hoạt động kinh doanh tại Việt Nam hoặc thu nhập tại Việt Nam (sau đây gọi là nhà thầu nước ngoài) từ việc chuyển nhượng vốn nhưng hoạt động của nó không tuân thủ quy định của Luật Đầu Tư hoặc Luật Doanh Nghiệp.
Bên nhận chuyển nhượng vốn sẽ xác định, khai báo, khấu trừ và nộp CIT phải nộp thay cho tổ chức nước ngoài. Nếu bên nhận chuyển nhượng cũng là một tổ chức nước ngoài không tuân thủ Luật Đầu Tư và Luật Doanh Nghiệp, công ty được thành lập dưới tổ chức nước ngoài đó phải khai báo và nộp bất kỳ CIT nào còn nợ theo luật pháp Việt Nam thay mặt cho tổ chức nước ngoài khi đầu tư vốn vào Việt Nam.
Kết Luận
Thuế chuyển nhượng vốn có thể là một vấn đề khá phức tạp khi nói đến các nhà đầu tư nước ngoài và cách họ tiến hành kinh doanh, đặc biệt là trong các thương vụ sáp nhập và mua lại (M&A), tại Việt Nam. Sẽ mất một khoảng thời gian đáng kể để sự phát triển liên tục của các quy định hội tụ với các chuẩn mực quốc tế. Tuy nhiên, các quy định về đầu tư và doanh nghiệp cũng như quy trình cấp phép đóng vai trò quan trọng trong quá trình mua lại tại Việt Nam và cần được xem xét cẩn thận.
Hiểu được những thách thức liên quan đến thuế mà các doanh nghiệp có thể gặp phải, Viettonkin Audit cung cấp một loạt dịch vụ đảm bảo tính chính xác và kết quả nhanh chóng. Với đội ngũ chuyên gia trong lĩnh vực thuế tại Việt Nam, Viettonkin Audit tự tin xử lý ngay cả những nhiệm vụ phức tạp nhất, từ việc xác định thuế chuyển nhượng vốn đến hoàn thiện hồ sơ khai báo CIT. Bằng cách để chúng tôi đảm nhận những quy trình tốn thời gian này, khách hàng của chúng tôi có nhiều thời gian hơn để tập trung vào các nhiệm vụ chính khác và tự tin hơn trong các khoản đầu tư hiện tại và tương lai của họ tại Việt Nam. Để biết thêm thông tin về dịch vụ của chúng tôi, liên hệ với chúng tôi ngay bây giờ.
