Trong bối cảnh những thay đổi hiện tại trong luật thuế và các biện pháp siết chặt kiểm tra thuế, các doanh nghiệp đang rất cần xem xét lại sự tuân thủ thuế của mình. Theo Hoàng Thùy Dương, đối tác và trưởng bộ phận Thuế tại KPMG tại Việt Nam, các doanh nghiệp đang bắt đầu ổn định và phục hồi sản xuất, do đó chuẩn bị cho các hoạt động kiểm tra và thanh tra thuế trong năm 2022-2023.
Cùng với các vấn đề thuế tồn tại trước COVID-19, một số vấn đề mới đã xuất hiện và cần có cái nhìn mới. Đặc biệt, luật thuế Việt Nam sẽ được sửa đổi vào năm 2022 để tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế, điều này sẽ phù hợp với nhu cầu của công chúng.
Tại sao các doanh nghiệp cần kiểm toán thuế?
Các doanh nghiệp Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn tài chính do đại dịch Covid-19, trong khi các cuộc kiểm tra thuế, phạt thuế và thu thuế là liên tục. Với việc không tuân thủ các quy định thuế có thể ảnh hưởng tiêu cực đến ngân sách hoặc dòng tiền của doanh nghiệp, việc các doanh nghiệp nhận thức được các rủi ro thuế chính và có các kế hoạch hành động phù hợp là rất cần thiết.
Hơn nữa, kiểm toán thuế cũng giúp công khai và minh bạch các báo cáo tài chính của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Đồng thời, thông qua việc kiểm tra thuế đúng cách, chính phủ có thể phát hiện và ngăn chặn các vi phạm pháp luật. Khoản 1, Điều 15 của Nghị định 17/2012/ND-CP hướng dẫn Luật Kiểm toán độc lập quy định rằng các báo cáo tài chính hàng năm của các công ty có vốn đầu tư nước ngoài phải được kiểm tra bởi các công ty kiểm toán hoặc chi nhánh của các công ty kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam.
Về phía các doanh nghiệp, việc đánh giá độc lập các báo cáo tài chính không chỉ giúp các công ty đáp ứng và tuân thủ các yêu cầu của chính phủ mà còn xác định các rủi ro và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực. Hơn nữa, kiểm tra thuế sẽ tạo ra sự tin tưởng lớn hơn cho khách hàng bao gồm các cơ quan thuế, ngân hàng, đối tác và nhà đầu tư, trong số những người khác. Ví dụ, với một báo cáo tài chính được chấp nhận hoàn toàn, các doanh nghiệp có thể được phân loại là khách hàng đáng tin cậy. Do đó, họ có thể tận hưởng các dịch vụ tín dụng tốt hơn từ các ngân hàng với lãi suất giảm.
Hướng dẫn ngắn gọn về việc nộp kiểm toán thuế
Theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22 tháng 12 năm 2014, các đơn vị kế toán là doanh nghiệp tư nhân và các công ty hợp danh phải nộp báo cáo tài chính hàng năm trong vòng 30 ngày kể từ khi kết thúc kỳ kế toán hàng năm. Bên cạnh đó, thời hạn nộp báo cáo tài chính hàng năm cho các đơn vị kế toán khác, bao gồm các doanh nghiệp FDI, là 90 ngày muộn nhất (Khoản 2, Điều 109 của Thông tư 200).
Do đó, phù hợp với quy định trên, các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam phải chuẩn bị để cung cấp báo cáo tài chính trong khoảng thời gian đã xác định. Hơn nữa, cần lưu ý rằng các báo cáo tài chính phải được kiểm toán theo quy định của pháp luật.
Một cơ quan tài chính có vốn đầu tư nước ngoài phải nộp báo cáo tài chính cho các cơ quan tài chính (Sở Tài chính) cùng với các cơ quan khác như cơ quan thuế, cơ quan thống kê, các doanh nghiệp cấp trên, cơ quan đăng ký kinh doanh của tỉnh hoặc thành phố nơi doanh nghiệp đăng ký trụ sở chính (Điều 110 Thông tư 200). Tương tự, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có trụ sở đặt tại các khu công nghiệp và khu công nghệ cao cần cung cấp báo cáo tài chính cho các Ban Quản lý của các khu vực cụ thể của họ nếu được yêu cầu.
Các thách thức mà doanh nghiệp có thể gặp phải khi thực hiện kiểm toán thuế
Các rủi ro hiện tại khi thực hiện kiểm toán thuế nằm ở các quy định pháp luật không rõ ràng, kiến thức và hiểu biết không đầy đủ về pháp luật, tư vấn kém, hoặc các vi phạm do các đối tác gây ra.
Cụ thể, lĩnh vực thuế phổ biến nhất có thể bị thách thức bởi các cơ quan thuế là Thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT). Có một số ưu đãi cho CIT tại Việt Nam. Tuy nhiên, các cơ quan thuế có thể thách thức các ưu đãi không chính xác áp dụng cho các dự án mới hoặc mở rộng. Các vấn đề dự kiến là: bù đắp lợi nhuận và thua lỗ giữa các hoạt động kinh doanh và các khoản lỗ đã mang theo, sự không khớp của hàng tồn kho, và các dịch vụ trong nhóm mà không có tài liệu hỗ trợ đầy đủ.
Một lĩnh vực có vấn đề khác là thuế giá trị gia tăng (VAT). Các doanh nghiệp sử dụng kế hoạch kiểm toán thuế nên chú ý đến sự khác biệt về doanh thu trong việc đối chiếu VAT/CIT và VAT đầu vào trên sự không khớp hàng tồn kho. Thêm vào đó, VAT trên các khoản giảm giá có thể trở nên khó hiểu.
Các vấn đề khác có thể xuất hiện trong thuế thu nhập cá nhân và thuế nhà thầu nước ngoài. Để ngăn ngừa tổn thất, các doanh nghiệp FDI cần đặc biệt chú ý đến quy trình chuẩn bị, từ thời hạn nộp thuế, thời gian và phạm vi kiểm tra, đến số thuế ước tính phải nộp.
Mẹo của Viettonkin để giảm thiểu rủi ro và lập kế hoạch trước
Có một câu nói cũ rằng “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Từ 13 năm kinh nghiệm chuyên nghiệp của chúng tôi, giúp khách hàng vượt qua những khó khăn trong việc tuân thủ thuế tại Việt Nam, chúng tôi nhận thấy rằng người nộp thuế nên hiểu rõ các quy định và tuân thủ nghiêm ngặt các thủ tục. Đặc biệt, cần chú ý đến việc tuân thủ sổ sách kế toán hàng ngày và tuân thủ thuế theo các quy định hiện hành. Ngược lại, một người kiểm soát hoặc kiểm toán viên nội bộ hoặc bên ngoài có thể là người phù hợp để cung cấp hỗ trợ liên tục nhằm đảm bảo việc thực hiện các yêu cầu tuân thủ đã đề cập ở trên.
Đồng thời, giảm thiểu rủi ro và tránh phạt thuế có nghĩa là chuẩn bị tốt cho việc kiểm toán và thanh tra thuế. Vì thuế luôn được kiểm tra trước tiên, các doanh nghiệp sẽ có sự chuẩn bị cẩn thận và toàn diện trước. Cùng với đó, việc tự đánh giá về việc lưu trữ kế toán và hệ thống thuế của các doanh nghiệp có thể giúp người nộp thuế giảm khả năng không tuân thủ thuế.
Quan trọng như kiểm toán thuế, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nước ngoài, không thể điều hướng các sai lầm phổ biến và tìm ra cách để tránh chúng.
Kiểm toán thuế có thể đáng sợ và khó hiểu. Tuy nhiên, các doanh nghiệp luôn có thể dựa vào Viettonkin Consulting như một đối tác hỗ trợ thuế đáng tin cậy, người có thể đảm bảo cho các công ty một quy trình kiểm tra thuế suôn sẻ. Liên hệ đội ngũ chuyên gia tận tâm của chúng tôi ngay bây giờ qua trang web của chúng tôi để có quyền truy cập vào dịch vụ thuế đẳng cấp thế giới.
