Khi đi du lịch nước ngoài, bên cạnh các giấy tờ không thể thiếu như hộ chiếu, visa, lý lịch tư pháp, người nước ngoài được khuyên nên biết một số quy định liên quan đến quyền lợi của họ. Hoàn thuế là một thuật ngữ mà người nước ngoài nên ghi nhớ. Vậy hoàn thuế là gì? Bạn nên biết gì về hoàn thuế ở Việt Nam?
Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn thông tin hữu ích về hoàn thuế ở Việt Nam liên quan đến địa điểm nộp thuế, thủ tục hoàn thuế và các giấy tờ cần thiết.
Hoàn thuế cho người nước ngoài là gì?
Hoàn thuế cho khách du lịch cho phép những người đi du lịch (người sở hữu hộ chiếu nước ngoài) yêu cầu hoàn lại Thuế Giá Trị Gia Tăng (VAT) trên các mặt hàng mua tại bất kỳ cửa hàng nào được đăng ký tham gia “Hoàn thuế cho khách du lịch”.
Ai sẽ được hoàn thuế VAT?
Theo Điều 1 của Thông tư số 72/2014/TT-BTC ban hành ngày 30 tháng 5 năm 2014, hai đối tượng được hoàn thuế VAT là “người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài, trừ thành viên của tổ bay theo quy định của Luật Hàng không, thành viên của thủy thủ đoàn theo quy định của Luật Hàng hải (sau đây gọi là người nước ngoài) có hộ chiếu hoặc giấy tờ nhập cảnh/xuất cảnh do cơ quan nước ngoài cấp và còn hiệu lực để nhập cảnh và xuất cảnh khỏi Việt Nam, mua và mang hàng hóa ra nước ngoài qua các cửa khẩu nơi có hoàn thuế VAT”.
Địa điểm khai hoàn thuế
Hai địa điểm mà khách du lịch nên ghi nhớ là địa điểm kiểm tra hàng hóa thực tế, kiểm tra khai hoàn thuế VAT, và địa điểm thanh toán hoàn thuế VAT.
Khi du khách nước ngoài đến sân bay Nội Bài hoặc Tân Sơn Nhất, địa điểm kiểm tra hàng hóa thực tế, kiểm tra khai hoàn thuế VAT là nằm tại các quầy làm thủ tục hành lý và/hoặc khu vực kiểm tra thẻ lên máy bay để kiểm tra thực tế hàng hóa hoàn thuế gửi qua hành lý; tại các khu vực cách ly để kiểm tra thực tế hàng hóa hoàn thuế cầm tay.
Ngoài ra, để nhận hoàn thuế, các quầy hoàn thuế VAT tại các cảng biển quốc tế, có các quầy (kiosk) riêng và đủ điều kiện về quản lý tiền mặt và chứng từ kế toán theo quy định của pháp luật.
Quy trình hoàn thuế VAT
Quy trình hoàn thuế VAT trải qua ba giai đoạn.

Giai đoạn 1: Người nước ngoài mua hàng tại các doanh nghiệp được chọn để bán hàng hóa hoàn thuế (như đã công bố trên trang web của Tổng cục Thuế www.gdt.gov.vn) sẽ được thông báo kiểm tra thông tin trong hóa đơn kiêm khai hoàn thuế (ngày phát hành hóa đơn; họ tên đầy đủ, số hộ chiếu của người mua…).
Nếu thông tin không chính xác và đầy đủ, người nước ngoài sẽ yêu cầu sửa đổi; nhưng nếu thông tin chính xác và đầy đủ, họ sẽ ký vào hóa đơn kiêm khai hoàn thuế.
Giai đoạn 2: Người nước ngoài sẽ được yêu cầu nộp hóa đơn kiêm khai hoàn thuế và trình hàng hóa hoàn thuế cho cơ quan hải quan. Tại sân bay Quốc tế Nội Bài và Tân Sơn Nhất, người nước ngoài sẽ nộp hóa đơn kiêm khai hoàn thuế và trình hàng hóa cho cơ quan hải quan tại các quầy kiểm tra hóa đơn kiêm khai hoàn thuế bên ngoài khu vực hạn chế để các nhân viên hải quan kiểm tra trước khi thực hiện thủ tục gửi hành lý.
Sau khi cơ quan hải quan kiểm tra hóa đơn kiêm khai hoàn thuế và hàng hóa, người nước ngoài sẽ tiếp tục thực hiện thủ tục gửi hàng hóa và nhận thẻ lên máy bay của họ.
Trong trường hợp người nước ngoài yêu cầu hoàn thuế cho hành lý xách tay của họ, sau khi vào khu vực hạn chế, họ sẽ nộp hóa đơn kiêm khai hoàn thuế và trình hàng hóa hoàn thuế theo yêu cầu. Cơ quan Hải quan sẽ kiểm tra hóa đơn kiêm khai hoàn thuế và hàng hóa (nếu cần thiết) và tính toán số tiền VAT hoàn lại cho người nước ngoài.
Tại các địa điểm khác của hoàn thuế, hàng hóa hoàn thuế hoặc hành lý sẽ phải chịu sự kiểm tra hải quan bên ngoài khu vực hạn chế (tại các sân bay quốc tế) và trong các khu vực hoàn thuế (tại các cảng biển quốc tế).
Giai đoạn 3: Người nước ngoài sẽ trình thẻ lên máy bay và hóa đơn kiêm khai hoàn thuế đã được kiểm tra bởi Cơ quan Hải quan về việc xác định loại hàng hóa và tính toán số tiền VAT hoàn lại cho người nước ngoài, và đóng dấu tại các quầy hoàn thuế trong khu vực hạn chế.
Các giấy tờ cần thiết cho hoàn thuế
Để thực hiện thủ tục kiểm tra và nộp hoàn thuế VAT, khách du lịch nước ngoài nên chú ý đến hai loại giấy tờ bao gồm giấy tờ để kiểm tra hóa đơn kiêm khai hoàn thuế và hàng hóa và giấy tờ để thanh toán hoàn thuế VAT cho người nước ngoài khi xuất cảnh.
Về các giấy tờ cần thiết để kiểm tra hóa đơn kiêm khai hoàn thuế và hàng hóa, người nước ngoài sẽ trình cho các cán bộ hải quan tại quầy kiểm tra hóa đơn kiêm khai hoàn thuế và hàng hóa các giấy tờ sau: hộ chiếu hoặc giấy phép xuất cảnh và nhập cảnh; hóa đơn kiêm khai hoàn thuế và hàng hóa.

Đối với các giấy tờ cần thiết để thanh toán hoàn thuế VAT cho người nước ngoài khi xuất cảnh, người nước ngoài nên chuẩn bị thẻ lên máy bay và hóa đơn kiêm khai hoàn thuế VAT. Sau khi việc kiểm tra hải quan về hóa đơn kiêm khai hoàn thuế VAT và hàng hóa đã hoàn tất, hành khách nước ngoài sẽ trình cho các ngân hàng thương mại tại quầy hoàn thuế các giấy tờ đã đề cập trước đó.
Hàng hóa được hoàn thuế VAT
Theo Điều 11 của Thông tư số 72/2014/TT-BTC ngày 30 tháng 5 năm 2014, hoàn thuế VAT được áp dụng cho các đối tượng đáp ứng các yêu cầu sau:
“ – Hàng hóa không nằm trong danh sách hàng hóa cấm xuất khẩu; danh sách hàng hóa xuất khẩu theo giấy phép của Bộ Thương mại (nay là Bộ Công Thương) hoặc danh sách hàng hóa xuất khẩu thuộc quản lý chuyên ngành theo Nghị định số 187/2013/NĐ-CP ngày 20/11/2013 của Chính phủ và các hướng dẫn của nó.
– Hàng hóa phải chịu thuế VAT theo quy định tại Điều 3 của Luật Thuế Giá Trị Gia Tăng số 13/2008/QH12 ngày 3/6/2008 và các hướng dẫn của nó.
– Hàng hóa không nằm trong danh sách hàng hóa cấm trên máy bay theo quy định tại Điều 12 của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam ngày 29/6/2006 và các hướng dẫn của nó.
– Hàng hóa không được hoàn thuế VAT cho người nước ngoài theo Thông tư 08/2003/TT-BTC ngày 15/1/2003 của Bộ Tài chính hướng dẫn hoàn thuế VAT cho các cơ quan ngoại giao, lãnh sự và văn phòng đại diện của các tổ chức quốc tế tại Việt Nam.
– Hàng hóa mua tại Việt Nam với hóa đơn kiêm khai hoàn thuế được phát hành trong vòng tối đa 60 ngày trước ngày xuất cảnh của hành khách nước ngoài.
– Giá trị tối thiểu của hàng hóa trong hóa đơn kiêm khai hoàn thuế mua tại cùng một người bán trong cùng một ngày (bao gồm tích lũy nhiều hóa đơn cùng ngày từ cùng một người bán) ít nhất là 02 triệu VND.”
Một số khó khăn về hệ thống hoàn thuế cho người nước ngoài tại Việt Nam
Hiện nay, thủ tục kiểm tra hoàn thuế VAT vẫn phụ thuộc nhiều vào giấy tờ. Các cơ quan hải quan, được thành lập bởi Tổng cục Hải quan Việt Nam, kiểm tra hóa đơn bằng giấy do hành khách trình mà không có hóa đơn điện tử. Ngoài ra, quy trình cũng gặp một số hạn chế khi du khách phải thực hiện khai báo bằng giấy viết tay.
Theo Cục Hải quan Hà Nội, Chi cục Hải quan Nội Bài báo cáo rằng một số trường hợp gây khó khăn cho văn phòng Hải quan trong việc tính toán hoàn thuế VAT như quần áo có thương hiệu chung, thiếu nhãn mác, huy hiệu, thiếu dấu đỏ trên hóa đơn hoặc số điện thoại liên lạc không chính xác.
Trong khi đó, Cục Hải quan Đà Nẵng, thông qua việc thực hiện hoàn thuế VAT cho hàng hóa của khách du lịch nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài khi xuất cảnh, báo cáo rằng văn phòng gặp khó khăn trong việc xác định hoàn thuế của các công ty bán hàng khi kiểm tra hóa đơn và khai báo VAT. Do đó, mất nhiều thời gian cho văn phòng để thu hồi VAT hoàn lại với các hóa đơn do các công ty bán hàng này phát hành.
Giải pháp cải thiện chất lượng hệ thống hoàn thuế VAT
Phần này được điều chỉnh từ bài viết được công bố trên Customs News. Với mục tiêu xây dựng một hệ thống hiệu quả hơn, các cơ quan và tổ chức nên phối hợp với nhau. Được khuyên rằng các doanh nghiệp hoàn thuế VAT nên làm việc với Tổng cục Thuế để quản lý chặt chẽ và thuận tiện hơn.
Hơn nữa, các doanh nghiệp tham gia hoàn thuế VAT nên có quyền và nghĩa vụ được xác định rõ ràng cũng như các biện pháp xử lý đối với các trường hợp mà doanh nghiệp không cập nhật thông tin cho văn phòng Hải quan để xử lý trước.
Văn phòng Hải quan Hà Nội đã đề xuất rằng các quy định chặt chẽ hơn về điều kiện hoàn thuế VAT cũng nên được áp dụng cho hàng hóa mới hoặc đã qua sử dụng. Việc kiểm tra thực tế hàng hóa có giá trị lớn từ các thương hiệu cao cấp như Đồng hồ Rolex, Cartier, Hermes, Chanel rất khó để xác định xem chúng là hàng thật hay hàng giả.
Việc ứng dụng công nghệ trong hệ thống hoàn thuế VAT nên được thực hiện. Điều này sẽ tạo ra năng suất cao hơn và đảm bảo thông tin minh bạch giữa Hải quan, ngân hàng và doanh nghiệp hoàn thuế VAT.
Tất cả trong tất cả, hoàn thuế VAT là rất quan trọng đối với khách du lịch nước ngoài nhập cảnh và xuất cảnh khỏi Việt Nam để đảm bảo quyền lợi của họ khi đi du lịch nước ngoài. Người nước ngoài nên chuẩn bị trước các giấy tờ cần thiết để khai báo hoàn thuế VAT và tuân theo hướng dẫn của Văn phòng Hải quan. Hệ thống hoàn thuế VAT ở Việt Nam vẫn gặp khó khăn trong việc tạo ra một quy trình làm việc suôn sẻ giữa các doanh nghiệp liên quan.
Do đó, đây là một điểm quan trọng để cơ quan nâng cấp thủ tục hoàn thuế VAT. Hy vọng rằng bài viết này hữu ích cho bạn và nếu bạn có bất kỳ vấn đề nào liên quan đến pháp luật, xin vui lòng liên hệ với Viettonkin, chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn bằng cả trái tim.