VSIP – Biểu tượng của sự hợp tác thành công giữa Việt Nam và Singapore
Các Khu Công Nghiệp Việt Nam – Singapore (VSIP) được thành lập vào năm 1996 trên nền tảng quan hệ thương mại và đầu tư giữa hai nước. Các dự án đầu tư chính tại VSIP bao gồm điện tử, linh kiện ô tô, hàng tiêu dùng và dược phẩm.
Sau 25 năm, VSIP đã hoàn thành 10 dự án với tổng diện tích 10.000 hecta tại bảy vùng kinh tế trọng điểm trên toàn quốc, bao gồm Bình Dương, Hải Dương, Hải Phòng, Bắc Ninh, Nghệ An và Quảng Ngãi. Trong số này, VSIP I tại huyện Thuận An hiện đã trở thành một trong những khu công nghiệp hàng đầu tại Việt Nam.
VSIP đã cung cấp cơ sở hạ tầng sản xuất cho 880 khách hàng từ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đầu tư lên tới 15 tỷ USD và tạo việc làm cho hơn 300.000 chuyên gia, kỹ sư và công nhân trong nước và nước ngoài. Trong quá trình đó, hai quốc gia đã chung tay cải tạo VSIP từ một khu công nghiệp truyền thống thành một khu đô thị và khu công nghiệp tích hợp, mang lại các giải pháp đô thị mới. Một trong những dự án như vậy là dự án căn hộ cao cấp Habitat Bình Dương.
Đến nay, VSIP được coi là một trong những nhà phát triển khu đô thị và khu công nghiệp hàng đầu tại Việt Nam, cũng như là biểu tượng của sự hợp tác thành công giữa Việt Nam và Singapore, nhờ vào sự thành công của các dự án đã hoàn thành và sự nổi bật của các dự án đang tiếp tục và sắp tới.
Các thách thức đối với các Khu Công Nghiệp Việt Nam – Singapore
Hạn chế về cơ sở hạ tầng công cộng
Mặc dù cơ sở hạ tầng của VSIP được thiết kế để trở thành một mô hình hoàn toàn mới của các khu công nghiệp với độ phủ xanh và cơ sở hạ tầng hiện đại theo tiêu chuẩn Singapore, nhưng cơ sở hạ tầng công cộng tại các địa phương ở Việt Nam vẫn chưa phát triển và bảo trì tốt, tạo ra một khoảng cách lớn giữa các khu công nghiệp và các vùng lân cận. Hệ thống cơ sở hạ tầng không đồng bộ tại các cảng nước sâu, đường sắt, đường bộ và mạng lưới đường thủy, tạo ra điều kiện bất lợi cho việc vận chuyển hàng hóa, phục vụ nền kinh tế và đầu tư vào các Khu Công Nghiệp Singapore-Việt Nam.
Việt Nam đứng thứ 80 trong số 139 quốc gia và vùng lãnh thổ về chất lượng cơ sở hạ tầng cảng theo đánh giá của Diễn đàn Kinh tế Thế giới vào năm 2019. Theo Hiệp hội Cảng Việt Nam, 80% hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu được chuyển tải qua các cảng nhỏ hơn và tàu nhỏ. Hiệp hội cũng cho biết rằng việc thiếu cảng nước sâu khiến chủ hàng phải chịu chi phí khoảng 2,4 tỷ USD mỗi năm. Do khối lượng thương mại tăng cao, một số cảng đang bị quá tải với hàng hóa, dẫn đến tắc nghẽn giao thông và chậm trễ đáng kể.
Thêm vào đó, cơ sở hạ tầng đường bộ và đường sắt cũng chưa thể theo kịp với sự tăng trưởng kinh tế của đất nước. Đường sắt kết nối Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang cần nâng cấp khẩn cấp, cũng như chỉ 20% đường quốc gia được trải nhựa. Do thiếu mạng lưới đường sắt kết nối các cảng khác nhau, hàng hóa hiện phải được vận chuyển bằng đường bộ, làm tăng chi phí vận chuyển.
Thiếu hụt lao động có tay nghề
Một hạn chế khác mà các nhà đầu tư Singapore nên lưu ý khi thành lập công ty tại Việt Nam là sự thiếu hụt nguồn nhân lực. Với dân số hơn 96 triệu người, lực lượng lao động của Việt Nam chiếm 57% dân số. Tuy nhiên, quy mô của lực lượng lao động này nhỏ hơn nhiều so với các trung tâm sản xuất khác như Trung Quốc. Hơn nữa, số lượng lao động có tay nghề vẫn còn khiêm tốn so với nhu cầu về công nghiệp hóa, hiện đại hóa và quá trình hội nhập quốc tế.
Hiện tại, khoảng 40% các công ty FDI tại Việt Nam gặp khó khăn trong việc tuyển dụng lao động có tay nghề. Thực tế, tình trạng thiếu lao động đã trở thành một vấn đề kéo dài tại nhiều địa phương, từ Vĩnh Phúc và Quảng Ninh ở phía Bắc đến Đà Nẵng ở miền Trung và Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Đồng Nai ở phía Nam. Sự thiếu hụt lao động có tay nghề đã trở thành một rào cản ngày càng rõ ràng đối với sự tăng trưởng của các mặt hàng xuất khẩu có giá trị gia tăng như hàng hóa công nghệ cao, ngăn cản các công ty nước ngoài đầu tư vào sản xuất công nghệ cao tại Việt Nam.
Mặc dù có tổng lực lượng lao động là 1,9 triệu người, chiếm 3,5% lực lượng lao động quốc gia, việc tuyển dụng lao động có tay nghề có thể là một thách thức, đặc biệt là đối với các kỹ sư có tay nghề cao và các quản lý cấp cao tại Nghệ An. Tuy nhiên, tỉnh này đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của lực lượng lao động trong ngành sản xuất, đang tăng 2,3% hàng năm so với mức tăng trưởng cung ứng là 1,3%.
Các yếu tố cần xem xét đối với các Khu Công Nghiệp Việt Nam – Singapore
Mặc dù các thách thức trong việc kinh doanh tại Việt Nam, Việt Nam vẫn là một điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nhờ vào triển vọng kinh tế đầy hứa hẹn được hỗ trợ bởi lực lượng lao động chi phí thấp và thị trường đang phát triển nhanh chóng. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế của các Khu Công Nghiệp Singapore-Việt Nam và Việt Nam nói chung, nhưng cần có nhiều hành động hơn nữa để cải thiện hiệu quả và nâng cao chất lượng hoạt động của các doanh nghiệp FDI tại VSIP.
Bước đầu tiên và quan trọng nhất là nâng cao cơ chế và chính sách để thu hút FDI, bao gồm việc cung cấp nhiều ưu đãi hơn, cải cách hành chính và cải thiện môi trường kinh doanh và đầu tư của tỉnh. Trong năm năm tới, tỉnh cần đánh giá và điều chỉnh quy hoạch tổng thể cho việc tạo ra Khu Kinh Tế Đông Nam Á, tái cấu trúc các khu chức năng và khu công nghiệp để đáp ứng nhu cầu của FDI chất lượng cao.
Cơ sở hạ tầng là một vấn đề quan trọng cần được giải quyết ngay lập tức nếu VSIP muốn duy trì tính cạnh tranh. Với sự hỗ trợ của chính phủ, VSIP cần tiếp tục phát triển một hệ thống cơ sở hạ tầng toàn diện, bao gồm giao thông, cảng biển, khu đô thị và dịch vụ khách sạn để giúp các nhà đầu tư FDI theo kịp sự phát triển và giảm chi phí logistics.
Các mục tiêu về giáo dục và phát triển nguồn nhân lực địa phương, cũng như nâng cao năng lực của các cán bộ chính phủ, cần được chú ý nhiều hơn để thu hút FDI chất lượng cao. Các cơ quan chức năng và các công ty nhân lực Việt Nam đang khuyến khích các nhà lãnh đạo doanh nghiệp cung cấp nhiều hỗ trợ hơn cho lực lượng lao động của họ và tạo ra các điều kiện thuận lợi hơn, chẳng hạn như tạo điều kiện cho thông tin thị trường lao động và công khai nhu cầu tuyển dụng; thúc đẩy các trung tâm dịch vụ việc làm; và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và cơ quan chính phủ để giải quyết nút thắt về nguồn nhân lực này.
Cách tiếp cận thu hút FDI cũng nên được điều chỉnh để chủ động hơn, ưu tiên cho các tập đoàn lớn và đa quốc gia có công nghệ tiên tiến, cam kết chuyển giao công nghệ và các dự án thân thiện với môi trường. Trong dài hạn, tỉnh hướng tới việc thu hút các dự án có chuỗi giá trị gia tăng cao, bao gồm sản xuất và lắp ráp ô tô và xe máy, các ngành cơ khí chủ chốt, và chế biến và sản xuất công nghệ cao.
Nếu bạn là nhà đầu tư và doanh nhân nước ngoài đang tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Việt Nam hoặc tại các Khu Công Nghiệp Singapore-Việt Nam nói riêng, vui lòng liên hệ với đội ngũ tư vấn Viettonkin qua email hoặc trang liên hệ để được hỗ trợ. Với kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm của chúng tôi trong việc giúp các doanh nghiệp nước ngoài gia nhập môi trường kinh doanh Việt Nam một cách hiệu quả và tiết kiệm, chúng tôi có thể cung cấp tư vấn chi tiết về các thủ tục, giai đoạn và tài liệu cần thiết để chuẩn bị cho việc xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh tại Việt Nam.
