Chính phủ Việt Nam chuẩn bị phê duyệt “Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050”. Quy hoạch này sẽ tạo cơ sở thu hút nguồn vốn tư nhân vào phát triển hạ tầng hàng không. Song song đó, Phó Thủ tướng Lê Văn Thường (Le Van Thanh) gần đây đã ký Công văn số 1061/VPCP-CN gửi Bộ Giao thông Vận tải với các chỉ đạo về “Đề án định hướng huy động nguồn lực xã hội đầu tư kết cấu hạ tầng cảng hàng không”.
Các chính sách này sẽ mang đến cho nhà đầu tư vô số cơ hội rót vốn vào lĩnh vực hạ tầng sân bay – vốn trước đây vốn là “sân nhà” độc quyền của các tổng công ty nhà nước.
Thực trạng năng lực hệ thống sân bay tại Việt Nam
Việt Nam hiện có 22 sân bay, trong đó có 9 sân bay quốc tế và 13 sân bay nội địa. Tổng công suất toàn hệ thống đạt 92,5 triệu hành khách mỗi năm.
Miền Bắc có 7 sân bay, gồm 3 sân bay quốc tế (Nội Bài, Vân Đồn, Cát Bi) và 4 sân bay nội địa (Điện Biên, Thọ Xuân, Đồng Hới, Vinh). Miền Trung có 7 sân bay, gồm 3 sân bay quốc tế (Phú Bài, Đà Nẵng, Cam Ranh) và 4 sân bay nội địa (Chu Lai, Pleiku, Phù Cát, Tuy Hòa). Trong khi đó, miền Nam có 8 sân bay, gồm 3 sân bay quốc tế (Tân Sơn Nhất, Cần Thơ, Phú Quốc) và các sân bay nội địa còn lại (Buôn Ma Thuột, Liên Khương, Côn Đảo, Rạch Giá, Cà Mau).
Mặc dù có 22 sân bay đang hoạt động, nhưng có tới 20 sân bay trong số đó vốn là sân bay quân sự được cải tạo, nâng cấp thành sân bay dân dụng. Do đó, hạ tầng hiện đã xuống cấp, gây lo ngại cho công chúng. Cùng lúc đó, các cảng hàng không trọng điểm quốc gia như Nội Bài, Tân Sơn Nhất và Đà Nẵng thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải. Trong khi đó, các vùng địa hình hiểm trở như khu vực Tây Bắc lại thiếu vắng hạ tầng hàng không. Vì vậy, Chính phủ Việt Nam đang kêu gọi đẩy mạnh đầu tư để cải thiện hạ tầng hiện hữu, đồng thời xây dựng mới các cơ sở như Sân bay Côn Đảo và Sân bay Nà Sản, v.v.
Cơ hội đầu tư theo hình thức PPP trong xây dựng hạ tầng hàng không
Bộ Giao thông Vận tải đã trình Thủ tướng Chính phủ Tờ trình số 14075/TTr-BGTVT xin phê duyệt Đề án định hướng huy động vốn xã hội đầu tư kết cấu hạ tầng hàng không.
Theo định hướng này, những cơ hội lớn thông qua hình thức Đối tác Công – Tư (PPP) đang rộng mở cho cả nhà đầu tư trong nước lẫn quốc tế. Đề án có tổng vốn đầu tư cho các dự án hạ tầng hàng không lên tới 479.606 tỷ đồng (tương đương khoảng 19,2 tỷ USD) trong vòng 10 năm.
Gần đây, Phó Thủ tướng đã trao đổi về khả năng đầu tư vào một số cảng hàng không. Theo đó, có 11 sân bay và khu bay (bao gồm cả sân bay quân sự) đang được đề xuất xem xét đầu tư theo hình thức PPP. Danh sách đề xuất bao gồm xây dựng mới 4 sân bay (Sa Pa – Lào Cai, Phan Thiết – Bình Thuận, Quảng Trị và Lai Châu). Đồng thời, đề xuất nâng cấp 7 sân bay hiện hữu gồm Nà Sản – Sơn La, Thọ Xuân – Thanh Hóa, Chu Lai – Quảng Nam, Liên Khương – Lâm Đồng, Cần Thơ và Côn Đảo – Bà Rịa – Vũng Tàu.
Cảng hàng không quốc tế Long Thành
Sân bay quốc tế Long Thành là dự án sân bay quốc tế nằm tại huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai, cách Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 40 km về phía Đông. Quốc hội đã phê duyệt chủ trương đầu tư sân bay Long Thành vào năm 2015 với mục tiêu xây dựng một cảng hàng không đạt tiêu chuẩn 4F. Mục tiêu đặt ra là trở thành trung tâm vận tải hàng không quốc tế của khu vực, với công suất 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Tổng quy mô dự án là 5.364 ha, trong đó 5.000 ha dành cho khu vực sân bay và 364 ha dành cho tái định cư. Giai đoạn từ 2021 đến 2025, tổng vốn đầu tư giai đoạn 1 là 109.111,7 tỷ đồng (tương đương khoảng 4,4 tỷ USD).
Sân bay Quảng Trị
Dự án thành phần 1 (giải phóng mặt bằng và xây dựng cơ quan nhà nước tại sân bay) được thực hiện bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước. Dự án thành phần 2 (xây dựng nhà ga sân bay) triển khai theo phương thức PPP, hợp đồng Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao (BOT).
Tổng vốn đầu tư cho cả hai giai đoạn dự kiến là 5.822,9 tỷ đồng. Giai đoạn 1 tiêu tốn 2.911,6 tỷ đồng, trong đó nhà đầu tư huy động 2.680,5 tỷ đồng và 233,103 tỷ đồng từ nguồn hỗ trợ của ngân sách trung ương để thực hiện giải phóng mặt bằng, tái định cư. Giai đoạn 2 ước tính 2.909,3 tỷ đồng, trong đó 2.829,6 tỷ đồng từ nhà đầu tư và 79,7 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước.
Sân bay quốc tế Vân Đồn
Sân bay quốc tế Vân Đồn được xây dựng trên diện tích 325 ha tại xã Đoàn Kết, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh với tổng vốn đầu tư khoảng 7.700 tỷ đồng theo hình thức hợp đồng BOT. Đây là dự án trọng điểm trong kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội chiến lược của tỉnh Quảng Ninh. Sân bay quốc tế Vân Đồn đạt tiêu chuẩn 4E (theo mã tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế – ICAO) và là sân bay quân sự cấp II, có khả năng tiếp nhận các dòng máy bay thân rộng cỡ lớn.
Sân bay này sẽ phục vụ khu vực Đông Bắc Á (Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc và Đài Loan) cùng các quốc gia Đông Nam Á (Thái Lan, Malaysia, Singapore và Campuchia). Nhà ga hành khách giai đoạn 1 có diện tích 25.000 m2, công suất 2,5 triệu hành khách/năm. Công suất sẽ được nâng lên 5-10 triệu hành khách/năm trong giai đoạn 2 (2020-2025) và giai đoạn 3 (2025-2030). Các giai đoạn tiếp theo sẽ tiếp tục xây dựng thêm nhà ga hàng hóa, sân đỗ và đường băng mới.
Cảng hàng không quốc tế Cát Bi
Nhiệm vụ lập và điều chỉnh quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Cát Bi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 dự kiến sẽ hoàn thành vào cuối năm 2022.
Ngày 24/01/2019, Bộ Giao thông Vận tải đã nhận được kiến nghị của cử tri Hải Phòng về việc nghiên cứu, xây dựng hạ tầng giao thông hàng không nhằm phục vụ việc mở rộng Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, tuân thủ theo Nghị quyết số 45-NQ/TW. Theo đó, Cát Bi được định hướng đạt công suất hơn 13 triệu hành khách/năm vào năm 2030.
Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất
Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải vừa ký Quyết định số 1078/QĐ-BGTVT phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất giai đoạn 2021-2030.
Quyết định số 1078 quy định tổng diện tích đất theo quy hoạch điều chỉnh là 787,46 ha. Diện tích đất hiện hữu của Tân Sơn Nhất là 545,10 ha; diện tích đất quốc phòng bàn giao tạm thời làm bãi đỗ là 19,79 ha; diện tích đất quốc phòng sử dụng chung với hàng không dân dụng là 15,26 ha; diện tích quy hoạch bổ sung phía Nam là 25,66 ha; diện tích quy hoạch bổ sung phía Bắc là 171,65 ha.
Tất cả các dự án nêu trên sẽ được triển khai theo chiến lược của chính phủ, chú trọng phát huy các chương trình đầu tư nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Cơ hội cho doanh nghiệp
Triển vọng của ngành hàng không toàn cầu sẽ khởi sắc từ năm 2023 khi các biện pháp hạn chế phòng chống COVID-19 tại Trung Quốc và các quốc gia Châu Á tiếp tục được dỡ bỏ. Điều này sẽ thúc đẩy năng lực vận chuyển hàng hóa hàng không. Các doanh nghiệp đang đi đầu trong việc phát triển dịch vụ sân bay bằng cách nâng cao chất lượng dịch vụ để bắt kịp xu hướng hiện đại, thiết thực và tính cạnh tranh cao trong các hoạt động bán lẻ gắn liền với du lịch.
Công ty Cổ phần Dịch vụ Hàng không Sân bay Tân Sơn Nhất (Sasco) là một trong những doanh nghiệp lớn nhất kinh doanh dịch vụ phi hàng không tại các sân bay Việt Nam. Lĩnh vực kinh doanh hàng miễn thuế, dịch vụ phòng chờ thương gia, ẩm thực, khách sạn và nhà hàng tại sân bay đã từng bước mở rộng sang các dịch vụ suất ăn, khu nghỉ dưỡng, du lịch… Trong báo cáo tài chính hợp hợp nhất quý 2/2022, Sasco ghi nhận doanh thu thuần đạt khoảng 296 tỷ đồng, tăng 216% so với cùng kỳ năm 2017. Trong khi cùng kỳ năm trước Sasco lỗ hơn 14,5 tỷ đồng, thì lợi nhuận trước thuế của doanh nghiệp kỳ này đã gần chạm mốc 84 tỷ đồng.
Tương tự, Công ty Cổ phần Dịch vụ Hàng không Taseco (Taseco Airs) là chủ sở hữu chuỗi hơn 100 cửa hàng bán lẻ tại các sân bay Việt Nam, chủ yếu tại Nội Bài và Đà Nẵng. Sau hai năm chịu lỗ, doanh nghiệp này gần đây đã bắt đầu có lãi trở lại.
Theo các công ty chứng khoán, bán lẻ hàng miễn thuế sẽ là phân khúc có tiềm năng tăng trưởng lớn nhất tại thị trường bán lẻ sân bay trong vài năm tới. Lượng khách du lịch gia tăng nhờ sự phát triển của các hãng hàng không giá rẻ đã củng cố thêm doanh số bán hàng của một số mặt hàng tại các cửa hàng miễn thuế trên toàn quốc, bao gồm cả các sân bay. Sự gia tăng của khách quốc tế đến Việt Nam là động lực chính cho sự bùng nổ của thị trường bán lẻ miễn thuế.
Giá cả của mọi mặt hàng tại sân bay thường đắt hơn 30% – 50% so với bên ngoài vì nhiều lý do khác nhau. Doanh thu từ một chuyến bay quốc tế cao gấp 2 đến 3 lần so với chuyến bay nội địa. Sự trở lại của các hãng hàng không ngoại (phục vụ hơn 50 hãng hàng không quốc tế) sẽ là chất xúc tác cho sự mở rộng và tăng trưởng nhanh chóng của doanh nghiệp trong tương lai.
Xây dựng hạ tầng hàng không hiện là lĩnh vực có tiềm năng đầu tư cao được Chính phủ đẩy mạnh thúc đẩy. Với nền tảng vững chắc trong ngành, Viettonkin luôn hân hạnh cung cấp các cập nhật chính sách và tư vấn đầu tư giá trị cho nhà đầu tư. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để nắm bắt cơ hội thành công!
