Thị trường hạt điều thô toàn cầu dự kiến sẽ tăng trưởng với tỷ lệ 4,27% hàng năm từ năm 2020 đến năm 2025, đạt khoảng 7 tỷ USD vào năm 2025. Mặc dù tình trạng thiếu lao động và tắc nghẽn cảng do COVID-19 đã ảnh hưởng đáng kể đến hạt điều của Việt Nam, nhưng vẫn ghi nhận sự tăng trưởng tích cực vào năm 2021.
Sau đại dịch COVID-19, trang The Conversation đã báo cáo rằng sản lượng và giá trị thương mại của sản phẩm điều sẽ tăng trưởng nhanh chóng trên toàn cầu vào năm 2022 do sự phát triển của chế độ ăn uống lành mạnh giàu probiotic, chủ yếu ở các quốc gia phát triển và đang phát triển.
Tình hình xuất khẩu hạt điều tại Việt Nam
Theo thống kê từ Cục Xuất Nhập Khẩu (Bộ Công Thương), Việt Nam vẫn là thị trường xuất khẩu hạt điều hàng đầu thế giới, với 580 nghìn tấn xuất khẩu trong năm 2021, tăng 13% về khối lượng và giá trị so với năm 2020. Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas) đặt mục tiêu trong năm 2022 giữ ổn định số lượng, tăng chất lượng và giá cả với doanh thu xuất khẩu phấn đấu đạt 3,8 tỷ USD, tăng 200 triệu USD so với năm 2021.
Ấn Độ và Việt Nam là hai quốc gia xuất khẩu hạt điều hàng đầu đến các thị trường toàn cầu và châu Âu. Tuy nhiên, trong thời gian bùng phát, do thiếu tàu và container cũng như chi phí vận chuyển đường biển cao khi nhập khẩu hàng hóa từ châu Á, nhiều nhà nhập khẩu châu Âu và Mỹ đang chuyển sang nhập khẩu trực tiếp hạt điều thô từ các địa điểm lân cận như châu Phi, cụ thể là Bờ Biển Ngà, Nigeria và Senegal. Mặc dù lượng nhập khẩu từ châu Phi vẫn còn nhỏ hơn nhiều so với Việt Nam, nhưng đây vẫn là một vấn đề vì các ngành công nghiệp châu Phi có thể tăng cường xuất khẩu sang hai thị trường lớn này.
Tuy nhiên, EVFTA và các FTA đang hỗ trợ các nhà xuất khẩu hạt điều Việt Nam mở rộng nguồn cung sang các thị trường quan trọng và đang nổi. Trong 4 tháng đầu năm 2022, các lô hàng hạt điều sang thị trường EU đã đạt 48,68 nghìn tấn, trị giá 290,23 triệu USD, tăng 21,8% về khối lượng và 21,4% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, các quốc gia EU như Hà Lan, Đức, Vương quốc Anh và Ý hiện đang nằm trong top mười thị trường xuất khẩu hạt điều của Việt Nam.
Hơn nữa, xuất khẩu hạt điều sang Hoa Kỳ, một trong những thị trường lớn và quan trọng nhất của Việt Nam, tiếp tục tăng trưởng. Năm 2021, Việt Nam đã xuất khẩu 176.000 tấn hạt điều sang Hoa Kỳ, trị giá hơn 1,502 tỷ USD, chiếm khoảng 30% tổng xuất khẩu hạt điều. Hạt điều Việt Nam hiện chiếm khoảng 90% thị trường hạt điều tại Hoa Kỳ, nhờ vào nguồn cung ổn định và chất lượng đảm bảo.
Mặt khác, nhập khẩu hạt điều thô của Việt Nam từ các quốc gia châu Phi cũng tăng mạnh về khối lượng trong năm 2021, trong khi sản xuất hạt điều thô trong nước hiện chỉ đáp ứng một phần năm công suất chế biến. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kiểm soát chất lượng nguyên liệu thô và ổn định sản xuất hạt điều trong nước.
Theo VINACAS, đất nông nghiệp của Việt Nam hiện đang chịu áp lực từ nhiều loại cây xuất khẩu như tiêu, cao su, cà phê và hạt điều. Mục tiêu hiện tại là duy trì vùng sản xuất hạt điều, và tăng năng suất thông qua cải tiến công nghệ. Cùng với đó, sản xuất hạt điều tại Việt Nam đang dần chuyển sang canh tác hữu cơ, và hợp tác với các quốc gia lân cận như Campuchia để sản xuất hạt điều thô.
Thị trường EU và Mỹ đang ưa chuộng sản phẩm hạt điều hữu cơ
Chế độ ăn uống lành mạnh và các mối quan tâm về môi trường đang ngày càng trở nên phổ biến ở các quốc gia phương Tây, thúc đẩy nhu cầu về các sản phẩm ngũ cốc hữu cơ. Đặc biệt, thị trường hữu cơ tại Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu có giá trị rất cao, đạt 57,5 tỷ USD (năm 2021) và 54,5 tỷ USD (năm 2020), tương ứng.
Nhờ vào quy trình sản xuất quy mô lớn và công nghệ chế biến cơ khí, các doanh nghiệp Việt Nam được hưởng lợi từ giá hạt điều tương đối rẻ. Tuy nhiên, để tiếp thị hạt điều hữu cơ tại Hoa Kỳ và châu Âu, các nhà xuất khẩu phải tuân thủ các quy trình nông nghiệp, chế biến và kiểm tra nghiêm ngặt.
Ngoài các quy định về an toàn thực phẩm và vệ sinh, các trang trại hữu cơ cần được kiểm tra cho mỗi lô hàng nhập vào EU bởi một cơ quan có thẩm quyền (ví dụ: hiệp hội Narturland cho nông nghiệp hữu cơ tại Đức) để sử dụng biểu tượng hữu cơ của EU trên sản phẩm, cũng như biểu tượng của chủ sở hữu tiêu chuẩn. Theo quy định của Ủy ban Châu Âu, nhãn hữu cơ của Liên minh Châu Âu sẽ không được cấp cho:
- sản phẩm chứa dưới 95% thành phần hữu cơ
- sản phẩm không thuộc các luật hữu cơ, chẳng hạn như mỹ phẩm
- sản phẩm săn bắn và đánh bắt
- sản phẩm trong giai đoạn ‘chuyển đổi’ (nơi mà các phương pháp hữu cơ chỉ mới được giới thiệu và có thể vẫn còn các chất không hữu cơ trong đất hoặc chuỗi thức ăn chăn nuôi)
Viet Organic – Kết nối nhà đầu tư nước ngoài với các OEM địa phương
Mô hình nông nghiệp và khả năng sản xuất của Việt Nam vẫn còn hạn chế. Để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, các doanh nghiệp nông nghiệp tại Việt Nam cần vốn đầu tư, cải thiện thực hành canh tác hữu cơ và kiểm soát chất lượng. Ngoài ra, với nhiều FTA, các doanh nghiệp Việt Nam cần củng cố khả năng trong thương mại quốc tế, đặc biệt là trong việc xuất khẩu sản phẩm sang các quốc gia châu Âu.
Vào ngày 8 tháng 3, VINACAS đã thông báo rằng một số doanh nghiệp Việt Nam gặp khó khăn trong việc thanh toán, khi 6 công ty xuất khẩu Việt Nam bán 100 container hạt điều cho một nhóm 5 nhà nhập khẩu Ý, họ đã mất kiểm soát 35 bộ tài liệu gốc (tương đương với 35 container), với giá trị ước tính khoảng 162 tỷ VND. Mặc dù tất cả 35 container đã được thu hồi thành công, các doanh nghiệp Việt Nam phải thêm các quy trình điều tra bổ sung vào hoạt động, chẳng hạn như gọi điện trực tiếp cho người mua, hoặc xác thực địa chỉ đã đăng ký trong hợp đồng.
Để đáp ứng các quy định nghiêm ngặt của các thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam, đất nước cần có các doanh nghiệp nông nghiệp và các dự án theo hướng hữu cơ và thân thiện với môi trường. Từ đó, nông nghiệp Việt Nam sẽ được chuyển đổi từ năng suất thấp, chỉ sử dụng các phương pháp truyền thống, sang nông nghiệp hiện đại với tính cạnh tranh cao hơn so với các quốc gia khác trong khu vực và trên thế giới.
Viet Organic là nhà sản xuất và phân phối hạt điều hữu cơ, quế, hồi, dừa khô và các sản phẩm nông nghiệp chủ lực khác được chứng nhận theo tiêu chuẩn hữu cơ của EU và USDA. Với đội ngũ nhân viên có kinh nghiệm trong lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ và nhiều nhà máy là công ty thành viên trên toàn quốc, dự án được phát triển với định hướng mô hình kinh doanh nông nghiệp hữu cơ, trân trọng giá trị tự nhiên, và hướng tới các mục tiêu thế giới lành mạnh. Hơn nữa, các sản phẩm của Viet Organic được sản xuất bằng các phương pháp bền vững từ trang trại đến sản xuất và xuyên suốt chuỗi cung ứng, đáp ứng yêu cầu chứng nhận hữu cơ của EU và USDA.
Nhận thấy rằng tiềm năng nông nghiệp Việt Nam đang chưa được phát huy đúng mức, Viet Organic làm việc với các OEM để xây dựng các mô hình sản xuất hữu cơ và trang trại, cũng như tương tác chặt chẽ giữa các đối tác và khách hàng. Điểm mạnh của dự án này là mạng lưới toàn cầu của các đối tác tư vấn có thể giúp các đối tác OEM địa phương nâng cao năng lực và giảm khoảng cách năng lực để đáp ứng các tiêu chuẩn mong đợi.
Với các nghị quyết của Quốc hội về xây dựng nông thôn mới, Viet Organic sẽ chuyển biến mạnh mẽ nhận thức và thói quen của nông dân để thực hiện nông nghiệp hiện đại, tập trung vào chất lượng và năng suất để tạo ra các sản phẩm có giá trị cao hơn, nhằm tối ưu hóa thu nhập và mức sống của nông dân.
Kết luận
Nhìn chung, xuất khẩu hạt điều từ Việt Nam sẽ tiếp tục có thị trường lớn tại Hoa Kỳ và châu Âu nếu họ có thể điều chỉnh theo nhu cầu của thị trường về các sản phẩm hữu cơ. Hiện tại, Viet Organic là một dự án phát triển tiềm năng thuộc Viettonkin chuyên sản xuất, phân phối và xuất khẩu hàng nông sản hữu cơ Việt Nam.
Nếu bạn đang tìm kiếm cơ hội đầu tư vào xuất khẩu hạt điều hữu cơ Việt Nam, hãy liên hệ với Viettonkin để có thông tin cập nhật và đáng tin cậy nhất. Viettonkin và đội ngũ chuyên gia của chúng tôi có hơn 17 năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực đầu tư và tư vấn kinh doanh. Liên hệ với chúng tôi ngay bây giờ.
