Bạn có mệt mỏi với những cú sốc toàn cầu làm lộ ra những khoảng trống trong chuỗi cung ứng của mình? Những biến động gần đây đã minh chứng một điều: việc phụ thuộc vào một trung tâm sản xuất duy nhất không còn khả thi trong bối cảnh các quy định về thương mại và đầu tư toàn cầu đang không ngừng thay đổi. Với tư cách là một cố vấn chiến lược có 20 năm kinh nghiệm trong các dự án sản xuất đa quốc gia – đồng thời am tường Luật Đầu tư và Luật Đất đai mới của Việt Nam – tôi đã trực tiếp chứng kiến sự chuyển dịch này. Để xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt và bền vững cho tương lai, các nhà lãnh đạo toàn cầu hiện đang hướng về những thị trường năng động như Việt Nam – nơi có vai trò ngày càng chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây không còn là một xu hướng nhất thời, mà là một yêu cầu chiến lược tất yếu.
Các điểm chính:
- Việt Nam là một trung tâm chiến lược: Ngoài việc tiết kiệm chi phí, vị trí của Việt Nam dọc theo Đường sắt xuyên Á và các tuyến đường vận chuyển chính – được hỗ trợ bởi Luật Đất đai sửa đổi 2025 – giảm thiểu rủi ro cho chuỗi cung ứng của bạn và mang lại lợi thế địa chính trị.
- Sự gia tăng FDI trong sản xuất: FDI đăng ký đạt 11,52 tỷ USD trong tháng 1–5 năm 2024 (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), với tỷ lệ giải ngân ở mức cao kỷ lục – chứng minh rằng Luật Đầu tư 2020 (sửa đổi 2025) đang hoạt động hiệu quả.
- Theo dõi lộ trình pháp lý: Từ việc đảm bảo Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) theo Nghị định 31/2023/NĐ-CP đến các giấy phép nhà máy theo Nghị định 35/2024/NĐ-CP, một quy trình có hệ thống, dựa trên pháp luật là điều không thể thương lượng.
- Cập nhật Luật 2025: Luật Đất đai 2025 làm rõ quyền sử dụng đất trong các khu công nghiệp; Nghị định 65/2024/NĐ-CP về thuế tối thiểu toàn cầu phù hợp với các tiêu chuẩn của OECD, tăng cường tính dự đoán cho các nhà sản xuất.
- Linh hoạt hơn là cạnh tranh giá: Các quy định cho thuê khu công nghiệp linh hoạt của Việt Nam và các khoản đầu tư vào cơ sở hạ tầng CNTT (các khu vực 5G) cho phép mở rộng nhanh chóng – vượt xa việc chỉ cạnh tranh về lao động.
Tại sao Việt Nam là một trung tâm sản xuất chiến lược vào năm 2025
Việt Nam so với Trung Quốc: Chi phí tổng thể và rủi ro chính sách
Trong nhiều năm, các so sánh tập trung vào mức lương lao động thấp hơn của Việt Nam. Ngày nay, chi phí tổng thể – bao gồm rủi ro thuế quan theo Điều 301 và các khoản phí địa chính trị – khiến sự trung lập của Việt Nam trở nên hấp dẫn. Đó là chi phí tổng thể bao gồm khoản phí rủi ro ngày càng tăng liên quan đến căng thẳng địa chính trị. Việt Nam cung cấp một sự kết hợp mạnh mẽ giữa chi phí lao động cạnh tranh và, quan trọng hơn, sự trung lập về địa chính trị. Ngoài chi phí lao động thấp hơn, lực lượng lao động có tay nghề của Việt Nam tạo ra sự khác biệt chính, có khả năng xử lý các nhiệm vụ sản xuất phức tạp trong ngành điện tử.
So với các quốc gia khác trong khu vực, lợi thế chi phí và lực lượng lao động có trình độ của Việt Nam có thể cạnh tranh toàn cầu trong các lĩnh vực sản xuất công nghệ cao. Sự tham gia của nó vào các hiệp định thương mại tự do lớn như CPTPP và EVFTA cung cấp quyền tiếp cận ưu đãi đến các thị trường toàn cầu mà ngày càng khó khăn để có được từ các trung tâm khác.
Sự gia tăng FDI: Những gì các nhà đầu tư nước ngoài thấy ở Việt Nam
Các con số không biết nói dối. Dữ liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho thấy FDI đăng ký đạt 11,52 tỷ USD trong tháng 1–5 năm 2024, với tỷ lệ giải ngân ở mức kỷ lục 85% so với các đăng ký – nhấn mạnh sự tự tin vào Luật Đầu tư 2020 (sửa đổi 2025). Như đã báo cáo bởi VietnamPlus, xu hướng này chứng tỏ rằng các chính sách của đất nước đang hoạt động để tạo ra một môi trường đầu tư ổn định và hấp dẫn. Ngành sản xuất và chế biến vẫn là điểm thu hút chính, một dấu hiệu rõ ràng về vai trò trung tâm của nó trong câu chuyện đa dạng hóa chuỗi cung ứng.
Đầu tư nước ngoài đã là động lực chính cho sự tăng trưởng trong ngành sản xuất và chế biến của Việt Nam cũng như sự phát triển kinh tế và hiệu suất xuất khẩu.
Lực lượng lao động: Giáo dục, có thể mở rộng, giá cả phải chăng
Ưu thế của Việt Nam được khuếch đại bởi con người của nó. Bạn có quyền truy cập vào một lực lượng lao động trẻ, am hiểu công nghệ và có động lực cao. Với độ tuổi trung bình là 32, nguồn lao động không chỉ phải chăng mà còn thích ứng và háo hức học hỏi các kỹ năng mới. Đối với các công ty nước ngoài, việc đầu tư vào các chương trình đào tạo và nâng cao kỹ năng không chỉ là thực tiễn tốt nhất; đó là một yếu tố thay đổi cuộc chơi giúp mở khóa năng suất và lòng trung thành lớn.
Các điều kiện làm việc tốt là điều cần thiết để thu hút và giữ chân nhân tài hàng đầu trong ngành sản xuất của Việt Nam.
Các lĩnh vực sản xuất chính và các cụm khu vực
Khám phá sâu về các lĩnh vực: Điện tử, Dệt may, Nội thất
Việt Nam đã trở thành một người chơi toàn cầu trong một số lĩnh vực chính với khả năng sản xuất một loạt các sản phẩm trên nhiều ngành. Nó là một nút quan trọng trong chuỗi cung ứng điện tử cho các thương hiệu toàn cầu, có khả năng sản xuất các sản phẩm công nghệ cao như mạch tích hợp. Ngành dệt may là một trụ cột lâu dài, nổi tiếng về chất lượng và công suất. Ngành nội thất đã chứng kiến sự tăng trưởng bùng nổ và Việt Nam hiện là một người chơi lớn trong ngành công nghiệp nội thất toàn cầu và thu hút các thương hiệu quốc tế như Ashley Furniture. Đối với các nhà đầu tư, cái nhìn sâu sắc về sự tuân thủ và cảnh quan cơ sở hạ tầng của từng lĩnh vực là chìa khóa cho sự thành công.
Chiến lược khu vực: Bắc so với Nam so với Trung
Nơi bạn thiết lập rất quan trọng. Các khu công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các cụm sản xuất khu vực, cung cấp các vị trí chiến lược, cơ sở hạ tầng và các ưu đãi thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp và thu hút đầu tư.
- Bắc (Hành lang Hà Nội–Hải Phòng): Các nhà sản xuất điện tử và ô tô OEM phát triển mạnh mẽ dưới Nghị định 111/2023/NĐ-CP trong các khu vực như Dinh Vu–Cat Hai (truy cập cảng nước sâu), được hưởng lợi từ các ưu đãi thuế CPTPP.
- Nam (Khu vực Thành phố Hồ Chí Minh): Là trung tâm thương mại, miền Nam có logistics tốt nhất và nguồn lao động lớn nhất, hoàn hảo cho các ngành công nghiệp cần nhiều lao động như dệt may và nội thất.
- Trung (Đà Nẵng): Khu vực này đang nổi lên như một trung tâm cho sản xuất công nghệ cao, CNTT và sản xuất vừa với sự cân bằng tuyệt vời giữa chi phí, tài năng và chất lượng cuộc sống.
Sức khỏe hệ sinh thái địa phương: Nguyên liệu, Logistics, Tiện ích
Một nhà máy không hoạt động trong sự cô lập. Bạn cần đánh giá toàn bộ hệ sinh thái, bao gồm một loạt các nguyên liệu và tài nguyên. Trong khi Việt Nam đang củng cố chuỗi cung ứng nội địa cho nguyên liệu thô, một số nguyên liệu vẫn cần phải nhập khẩu. Việc xem xét nguồn cung nguyên liệu thô tuân thủ Luật Hải quan 2014 (sửa đổi 2024) là rất quan trọng. Chính phủ đang đầu tư mạnh vào sự ổn định của lưới điện, với các tiện ích được quản lý theo Nghị định 108/2024/NĐ-CP. Hơn nữa, hệ thống cảng đang mở rộng của đất nước, đặc biệt là các cảng lớn như Cảng Cái Mép–Thị Vải, đang nâng cao độ tin cậy trong vận chuyển hàng hóa, một yếu tố quan trọng cho bất kỳ hoạt động xuất khẩu nào.
Lộ trình từng bước để thiết lập sản xuất tại Việt Nam
Tham gia thị trường thành công không chỉ là về tốc độ; mà là về một quy trình tuần tự có kỷ luật.
Trước khi tham gia thị trường Việt Nam, bạn phải phát triển một kế hoạch kinh doanh toàn diện phác thảo quy trình sản xuất, phân tích thị trường, dự báo tài chính và chiến lược hoạt động của bạn.
Đánh giá trước khi tham gia: Những gì cần quyết định trước khi thành lập
Trước khi bạn thậm chí nghĩ về các hình thức pháp lý, bạn cần một chiến lược rõ ràng. Sản phẩm của bạn có phù hợp với thị trường trong khu vực không? Hiểu biết về thị trường Việt Nam – bao gồm nhu cầu địa phương, động lực chuỗi cung ứng và môi trường pháp lý – là chìa khóa để đánh giá sự phù hợp của sản phẩm với thị trường. Cấu trúc sở hữu của bạn là gì, kế hoạch bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của bạn và chiến lược thoát dài hạn của bạn là gì? Căn chỉnh những quyết định chiến lược này với trụ sở toàn cầu của bạn ngay từ ngày đầu tiên là một chiến lược không có rủi ro.
Thành lập công ty: Từ MOU đến phê duyệt của Bộ
Quy trình thành lập chính thức bao gồm việc nhận Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC). Nhận IRC là một bước quan trọng trong việc chính thức hóa một dự án đầu tư tại Việt Nam. Điều này yêu cầu tài liệu chi tiết và liên lạc với các cơ quan quốc gia như Bộ Kế hoạch và Đầu tư (MPI) và các Sở Kế hoạch và Đầu tư địa phương (DPI).
Quy trình có thể được chia thành các bước chính:
- Ký MOU và nộp đơn xin IRC cho MPI theo Nghị định 31/2023/NĐ-CP.
- Nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) theo Luật Doanh nghiệp 2020.
Hiểu biết về các luật đầu tư này là rất quan trọng để đảm bảo tuân thủ các yêu cầu pháp lý và quy định trong quá trình thành lập công ty. Thời gian và yêu cầu vốn thay đổi theo từng lĩnh vực, vì vậy cần có sự hướng dẫn chuyên nghiệp.
Thiết lập cơ sở: Thuê, Xây dựng hay Mua?
Bạn có nhiều lựa chọn: thuê một nhà máy đã xây dựng sẵn trong một khu công nghiệp là con đường nhanh nhất. Có mặt trong sản xuất tại Việt Nam giúp bạn tiếp cận cơ sở hạ tầng công nghiệp mạnh mẽ và lợi thế chi phí đáng kể, làm cho nó trở nên hấp dẫn cho các công ty muốn khai thác vào các lĩnh vực công nghiệp đang phát triển của đất nước. Xây dựng cơ sở của riêng bạn mang lại sự tùy chỉnh nhưng liên quan đến việc điều hướng các giấy phép xây dựng phức tạp và quy định về phân vùng. Mua lại ít phổ biến hơn đối với các nhà sản xuất nước ngoài. Các khu công nghiệp thường là lựa chọn tốt nhất vì chúng cung cấp hỗ trợ hành chính hợp lý, tiện ích đáng tin cậy và quyền sử dụng đất đã được kiểm tra trước.
Tuyển dụng và Quản lý đội ngũ địa phương
Hiểu biết về bộ luật lao động của Việt Nam là rất quan trọng. Bạn sẽ cần các hợp đồng lao động rõ ràng và bạn phải tuân thủ các nghĩa vụ về bảo hiểm xã hội và thuế lương. Một chiến lược onboarding chu đáo giúp thu hẹp khoảng cách văn hóa giữa lãnh đạo địa phương và lãnh đạo nước ngoài sẽ giúp đội ngũ của bạn thành công lâu dài.
Việc tập hợp một đội ngũ tận tâm để quản lý các hoạt động địa phương và đảm bảo chất lượng là rất quan trọng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Cảnh quan tài chính và quy định
Ngân hàng, FX và Di chuyển vốn
Mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp tại Việt Nam là đơn giản khi công ty của bạn đã được thành lập. Bạn sẽ cần quản lý hai loại tài khoản vốn: một cho khoản đóng góp vốn ban đầu của bạn và một cho các giao dịch hoạt động. Quản lý rủi ro ngoại hối (FX) là một yếu tố quan trọng cho bất kỳ doanh nghiệp nào giao dịch bằng nhiều loại tiền tệ.
Thuế doanh nghiệp, VAT và ưu đãi
Việt Nam cung cấp các ưu đãi thuế hấp dẫn để thu hút FDI, đặc biệt là cho các dự án công nghệ cao, quy mô lớn hoặc được ưu tiên theo địa lý. Các ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT) là một yếu tố thu hút chính đối với các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực sản xuất của Việt Nam. Những ưu đãi này có thể bao gồm miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT) hoặc giảm thuế trong vài năm. Hiểu cách mà CIT, Thuế Giá trị Gia tăng (VAT) và Thuế Thu nhập Cá nhân (PIT) tương tác là rất quan trọng cho việc lập kế hoạch tài chính chính xác.
Cấu trúc pháp lý và mô hình gia nhập
Hai mô hình gia nhập phổ biến nhất là thành lập một doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài hoặc tham gia vào một liên doanh (JV) với một đối tác địa phương. Một doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài cho bạn toàn quyền kiểm soát, trong khi một liên doanh có thể cung cấp kiến thức và mạng lưới thị trường địa phương quý giá. Sự lựa chọn hoàn toàn phụ thuộc vào các mục tiêu chiến lược và khẩu vị rủi ro của bạn.
Giảm rủi ro và mở rộng cho những chiến thắng chuỗi cung ứng lâu dài
Khả năng phục hồi chuỗi cung ứng trong thực tiễn
Khả năng phục hồi thực sự đến từ sự đa dạng hóa. Các doanh nghiệp có thể hưởng lợi từ việc đa dạng hóa dấu chân sản xuất của họ tại Việt Nam, tận dụng khả năng và các ưu đãi ngày càng tăng của đất nước. Tôi đã thấy các khách hàng thực hiện chiến lược “Trung Quốc + 1” bằng cách chuyển một phần sản xuất của họ sang Việt Nam, giảm thiểu sự phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất. Những người khác đang xây dựng các mạng lưới tinh vi hơn, sử dụng mô hình lai kết hợp cả Việt Nam và một quốc gia ASEAN khác như Thái Lan để tạo ra sự dư thừa và linh hoạt.
Chuyển đổi số và áp dụng nhà máy thông minh
Việt Nam đang nỗ lực mạnh mẽ hướng tới Công nghiệp 4.0. Chính phủ đang tích cực khuyến khích đầu tư vào tự động hóa, phân tích dữ liệu và công nghệ nhà máy thông minh thông qua nhiều ưu đãi khác nhau. Ngành sản xuất công nghệ cao của Việt Nam đang phát triển nhanh chóng nhờ vào chuyển đổi số và các nhà máy thông minh. Các công viên công nghệ với kết nối 5G đang được phát triển để hỗ trợ quá trình chuyển đổi này, là cánh cửa của bạn đến sản xuất bền vững và có khả năng phục hồi.
Quản lý rủi ro và giải quyết tranh chấp tại Việt Nam
Mặc dù môi trường kinh doanh đang cải thiện, nhưng tranh chấp có thể xảy ra. Như đã lưu ý trong một báo cáo triển vọng năm 2024 từ White & Case, Việt Nam đang hiện đại hóa các khuôn khổ pháp lý và quy định của mình, bao gồm thuế tối thiểu toàn cầu, để phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế. Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cung cấp một diễn đàn đáng tin cậy cho việc giải quyết tranh chấp. Nhưng chiến lược tốt nhất luôn là phòng ngừa thông qua các hợp đồng rõ ràng, được soạn thảo tốt.
Để biết thêm thông tin về các khuôn khổ pháp lý và quy định của Việt Nam cho sản xuất, hãy tham khảo thêm tài nguyên hoặc lời khuyên từ các chuyên gia.
Kết luận: Biến ý định sản xuất thành lợi thế khu vực
Chuyển sản xuất sang Việt Nam không chỉ đơn thuần là giảm chi phí – đó là một bước đi chiến lược cho sự linh hoạt của chuỗi cung ứng, được hỗ trợ bởi các cải cách pháp lý minh bạch vào năm 2025 và các ưu đãi FDI mạnh mẽ. Sự bùng nổ FDI của Việt Nam, lực lượng lao động năng động và cam kết của chính phủ trong việc cải thiện môi trường đầu tư khiến nó trở thành một lựa chọn hấp dẫn. Bằng cách tuân theo một lộ trình có kỷ luật và sự hướng dẫn của chuyên gia, bạn có thể xây dựng một hoạt động sản xuất không chỉ chịu đựng được áp lực toàn cầu mà còn phát triển từ chúng.
Ngành sản xuất của Việt Nam đang bùng nổ với các công ty sản xuất và lĩnh vực công nghiệp đóng góp đáng kể vào GDP của đất nước. Theo Tổng cục Thống kê, doanh thu xuất khẩu và giá trị xuất khẩu đã tăng theo từng năm và cùng kỳ, với nhu cầu mạnh mẽ từ các thị trường chính như Mỹ, EU và Trung Quốc. Tổng đầu tư vào sản xuất công nghiệp đang gia tăng, củng cố vị thế của Việt Nam tại Đông Nam Á. Chất lượng và tính bền vững là chìa khóa cho khả năng cạnh tranh và sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các đối tác toàn cầu.
Bạn đã sẵn sàng để mở khóa sự tăng trưởng? Hãy hợp tác để có một tương lai bền vững. Nói chuyện với các chuyên gia có thể biến ý định sản xuất của bạn thành lợi thế khu vực.
Bạn cũng có thể thích: Hướng dẫn hoàn chỉnh năm 2025 về việc kinh doanh tại Việt Nam với tư cách là người nước ngoài: Các yếu tố pháp lý, thuế và cấp phép cần thiết
