Sự ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 và sự thay đổi nhanh chóng trong hành vi của người tiêu dùng đã thúc đẩy ngành ngân hàng tại Việt Nam hướng tới chuyển đổi số. Thời kỳ “bình thường mới” sau Covid đã mang đến cho các ngân hàng Việt Nam những thách thức. Để tồn tại, họ phải bắt kịp với các xu hướng số; tuy nhiên, những cơ hội mới đang mở ra cho họ và các nhà đầu tư trong lĩnh vực này khi ngân hàng số có vẻ hứa hẹn sẽ phát triển.
Tiềm năng thị trường
Tại Đông Nam Á (SEA), các lĩnh vực số đã trải qua sự tăng trưởng đáng kể, đạt 100 tỷ USD vào năm 2020. Trong khu vực, Việt Nam hiện xếp thứ 3 về thu hút đầu tư vào các công ty hoạt động trên nền tảng trực tuyến, bao gồm dịch vụ số và fintech. Bên cạnh đó, tính đến năm 2025, kinh tế số của Việt Nam sẽ chiếm khoảng một phần năm GDP, sẽ tăng từ 7 – 16% vào năm 2030, tương đương khoảng 28 – 62 tỷ USD, báo hiệu thời điểm vàng để thúc đẩy kinh doanh số.
Hành vi khách hàng
Trong một cuộc khảo sát của KPMG, tại các thị trường mới nổi châu Á – Thái Bình Dương, tỷ lệ người tiêu dùng sử dụng ngân hàng số đã tăng mạnh, với 94% người tiêu dùng đã sử dụng ít nhất một giải pháp thanh toán số mới (2025). Ngược lại, mức độ áp dụng số trong số người tiêu dùng tại các thị trường phát triển châu Á – Thái Bình Dương vẫn ổn định ở khoảng 90%. Sự gia tăng người dùng ngân hàng số chủ động có thể nói là cao hơn ở Việt Nam so với các thị trường mới nổi APAC và một số thị trường phát triển APAC.
Dân số Việt Nam hiện tại hơn 100 triệu người (2025), trong đó 70% là người trưởng thành, và 84% sở hữu ít nhất một chiếc smartphone, tương đương khoảng 79,8 triệu người. Số lượng người dùng smartphone tại Việt Nam đứng thứ hai trong SEA, chỉ sau Indonesia. Tương tự, 88% người dùng Gen Y và Z chọn di động là phương thức thanh toán phổ biến, trở thành thế hệ đặt ra nhịp độ cho sự phát triển tương lai của ngân hàng số. Hơn nữa, khi dân số Việt Nam chủ yếu là thế hệ trẻ, với khả năng thích ứng nhanh với công nghệ mới và am hiểu công nghệ, ngày càng nhiều người đã áp dụng dịch vụ tài chính số, điều này đã tạo ra một nguồn khách hàng tiềm năng cho sự phát triển của ngân hàng số tại Việt Nam. Số lượng người dùng ứng dụng ngân hàng tại Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng 74% trong năm 2024, một tỷ lệ rất cao trong toàn khu vực. Tuy nhiên, sự thâm nhập của ngân hàng số vẫn ở mức vừa phải, và dịch vụ tài chính số của Việt Nam còn nhiều tiềm năng phát triển trong những năm tới.
Vào năm 2021, Việt Nam ghi nhận 8 triệu người dùng số mới, trong đó 97% đang sử dụng dịch vụ trực tuyến, và 99% có ý định tiếp tục làm như vậy. Cũng trong báo cáo “Năm tìm kiếm” của Google, sự quan tâm tìm kiếm về “ngân hàng online” và “mở thẻ online” tăng lần lượt hơn 58% và 76%. Sự gia tăng tìm kiếm trong năm 2021 vẽ nên bức tranh về việc nhiều người mới không chỉ thử nghiệm mà còn thực sự hòa nhập số vào lối sống của họ. Sang năm 2024, tổng giá trị thanh toán trực tuyến đã vượt 280 triệu tỷ đồng, tăng 120% so với cùng kì năm ngoái.
Đây là thời điểm quan trọng để ngân hàng suy nghĩ về các cách số để sẵn sàng hơn trong việc đáp ứng các thay đổi trong tương lai có thể xảy ra, trong khi vẫn giữ khách hàng ở trung tâm của những gì ngân hàng làm.
Hợp tác với Fintech
Cuộc khảo sát về các hoạt động Fintech của các công ty tài chính toàn cầu vào năm 2017 của KPMG cho thấy 81% ngân hàng định hướng các mô hình hợp tác. Theo Báo cáo Fintech Toàn cầu 2017 của Tập đoàn Công nghệ Thông tin Capgemini (Pháp), 77% giám đốc ngân hàng được khảo sát coi Fintech là một đối tác hợp tác trong tương lai.
Tại Việt Nam, các giao dịch fintech hiện tại cũng dựa trên sự hợp tác với các tài khoản ngân hàng. Do đó, sự phát triển của ngân hàng số sẽ có nhiều lợi thế khi tích hợp các sản phẩm và dịch vụ của mình với các Fintech. Bằng cách này, các công ty fintech sẽ giúp ngân hàng mở rộng phạm vi tiếp cận các sản phẩm và dịch vụ tài chính số của họ. Ngoài ra, nguồn vốn là một thách thức cho tất cả các công ty fintech. Đặc biệt khi nói đến việc huy động vốn cho các hoạt động tín dụng và tăng khối lượng giao dịch và cho vay tiêu dùng, chỉ có ngân hàng mới có khả năng thực hiện vì các Fintech hiện tại bị giới hạn ở các giao dịch có khối lượng thấp. Do đó, ngân hàng có thể giúp các công ty fintech tăng đáng kể khối lượng giao dịch của họ.
Kết luận
Các cơ hội phong phú đang chờ đợi những ai dám mạo hiểm. Tuy nhiên, các nhà đầu tư nên xem xét khung pháp lý trong lĩnh vực ngân hàng số. Nếu bạn quan tâm đến việc đầu tư vào lĩnh vực ngân hàng số tại Việt Nam, đừng ngần ngại liên hệ với đội ngũ tư vấn của Viettonkin qua email hoặc trang liên hệ. Các chuyên gia của chúng tôi, những người am hiểu về thị trường và pháp luật Việt Nam, có thể cung cấp tư vấn chi tiết về việc thâm nhập vào thị trường tiềm năng này.
