Phân tích về đầu tư ra nước ngoài tại Việt Nam

Kinh tế Việt Nam đã trải qua một trong những tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong khu vực kể từ khi nước này thực hiện các cải cách kinh tế theo định hướng thị trường vào năm 1986. Quốc gia này đã tiến bộ, trở thành điểm đến đầu tư hàng đầu trong khu vực sau hơn 30 năm hội nhập toàn cầu và thịnh vượng. Nhiều lĩnh vực đầu tư đang mở rộng về quy mô, kết hợp với các loại hình doanh nghiệp đa dạng, đều là những chỉ số rõ ràng về hoạt động đầu tư ra nước ngoài đang bùng nổ của Việt Nam. 

Tổng quan về dòng vốn FDI ra nước ngoài của Việt Nam 

Giá trị đầu tư ra nước ngoài tổng cộng của Việt Nam

Tính đến ngày 20 tháng 12 năm 2022, Việt Nam có 1.611 dự án đầu tư hợp pháp ở nước ngoài với tổng vốn đầu tư đăng ký trên 21,75 tỷ USD. Cụ thể, có 139 dự án của các doanh nghiệp nhà nước với tổng vốn đầu tư gần 11,6 tỷ USD, chiếm 53,5% tổng vốn đầu tư của cả nước, theo thông tin từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Trong năm 2022, tổng vốn đầu tư mới và bổ sung của cả nước đã đạt khoảng 534 triệu USD. Trong đó, 26 dự án đăng ký điều chỉnh vốn với 107,4 triệu USD và 109 dự án được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư mới, với tổng vốn đăng ký là 426,6 triệu USD, tương ứng với mức tăng 78,7% về số dự án và tăng 4,3% so với năm trước. 

Đầu tư phân loại theo lĩnh vực thị trường

Có một xu hướng nổi lên trong những năm gần đây là các nhà đầu tư Việt Nam đầu tư vào ngành sản xuất cũng như các ngành công nghiệp công nghệ cao thay vì đổ hàng triệu vốn vào nông nghiệp, lâm nghiệp và khai khoáng như trước đây.

Tính đến tháng 12 năm 2022, các nhà đầu tư Việt Nam đã đầu tư vào 14 lĩnh vực ở nước ngoài. Với hơn 251,9 triệu USD vốn đầu tư, lĩnh vực chế biến và sản xuất dẫn đầu với 15 dự án đăng ký mới, chiếm 55,2% tổng vốn. Tiếp theo là lĩnh vực bất động sản với 2 dự án mới và 3 lần điều chỉnh vốn trị giá 76,8 triệu USD, tương đương gần 14,4%. Tiếp theo là bán buôn và bán lẻ, lĩnh vực khai khoáng, nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, và nhiều lĩnh vực khác.

Đầu tư phân loại theo quốc gia

Vài năm trước, phần lớn các công ty Việt Nam đã chi tiêu tại các quốc gia kém phát triển ở châu Phi hoặc tại các thị trường lân cận, bao gồm Lào, Campuchia và Myanmar. Tuy nhiên, mọi thứ đã thay đổi đáng kể khi các doanh nghiệp liên tục tìm kiếm cơ hội lớn hơn ở những nền kinh tế có rủi ro nhưng đã được thiết lập như Mỹ, Đức và Hà Lan.

Tính đến thời điểm này, 29 quốc gia và vùng lãnh thổ đã ghi nhận đầu tư của Việt Nam, trong đó Singapore là điểm đến lớn nhất với 21 dự án đăng ký mới và 3 dự án điều chỉnh vốn trị giá 79,5 triệu USD, chiếm 14,9% tổng vốn đầu tư. Lào đứng thứ hai với khoảng 70,5 triệu USD, đại diện cho 13,2% tổng vốn đầu tư. Tiếp theo là Úc, Mỹ, Đức và Hà Lan tương ứng. 

Các dự án đầu tư ra nước ngoài lớn của Việt Nam

Đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp Việt Nam đang gia tăng với nhiều dự án lớn. Nhiều dự án trong lĩnh vực công nghệ, cao su và sản xuất cà phê đã gặt hái thành công lớn và gửi lại lợi nhuận cho quê hương, giúp cân bằng thanh toán quốc tế và tăng cường dự trữ ngoại hối của đất nước.

Viettel

Sau 15 năm hoạt động trên thị trường toàn cầu, gã khổng lồ viễn thông quân đội Viettel hiện tuyên bố có hơn 35 triệu người dùng trên 11 lãnh thổ khác nhau và được xếp hạng trong số 30 công ty viễn thông hàng đầu thế giới theo số lượng thuê bao.

2 năm sau khi ra mắt tại Lào và Campuchia, Viettel đã trở thành doanh nghiệp viễn thông hàng đầu tại 2 quốc gia này về thị phần người dùng, chiếm 35% và 57% tương ứng.

Viettel cũng thử sức tại những quốc gia xa xôi hơn như Mozambique và Tanzania cũng như những thị trường đầy thách thức như Peru hoặc Myanmar. Được ca ngợi là “kỳ tích của châu Phi”, Movitel (thương hiệu của Viettel tại Mozambique) đã đạt được mức tăng trưởng cao nhất trong suốt bảy năm hoạt động, đạt gần 4,5 triệu thuê bao.

Nutrifood 

Vào ngày 21 tháng 9 năm 2022, Công ty Cổ phần Thực phẩm Dinh dưỡng Nutifood thông báo rằng công ty thành viên của mình, Nutifood Sweden (Thụy Điển) đã thành công trong việc sở hữu tới 51% cổ phần của Cawells – một công ty bổ sung đã được thành lập tại EU. Đại diện của công ty tin rằng động thái chiến lược này sẽ cho phép công ty dự đoán các xu hướng mới và vượt lên trên các đối thủ cạnh tranh khác trong ngành thực phẩm bổ sung tại thị trường châu Á. 

Vingroup 

Đơn vị của tập đoàn lớn nhất Việt Nam Vingroup đã đặt thị trường Mỹ là một trong những mục tiêu chính – một nỗ lực đầy tham vọng sẽ đặt nó đối đầu với các công ty đã được thành lập như GM, Ford và Tesla cũng như các công ty mới nổi trong lĩnh vực xe điện như Rivian và Fisker. 

Tập đoàn này đã công bố kế hoạch đầu tư tổng cộng 4 tỷ USD vào tổ hợp nhà máy đầu tiên tại Mỹ. Nhà sản xuất ô tô VinFast đã ký một thỏa thuận sơ bộ để đầu tư ban đầu 2 tỷ USD để xây dựng một nhà máy tại Bắc Carolina để sản xuất xe buýt điện, và xe thể thao đa dụng (SUV) cùng với pin cho xe điện.

Trung Nguyên Legend 

Vào cuối tháng 9 năm 2022, gã khổng lồ sản xuất cà phê Việt Nam đã thành công trong việc mang đến sự đa dạng của thế giới cà phê đến thành phố sôi động Shanghai, nơi đặt văn phòng chính của Trung Nguyên Legend Trung Quốc và là địa điểm của cửa hàng flagship đầu tiên ở nước ngoài. 

Kể từ khi gia nhập thị trường Trung Quốc, Trung Nguyên Legend luôn cam kết chia sẻ văn hóa cà phê Việt Nam trong khi theo đuổi chất lượng chuyên nghiệp. Sản phẩm chủ lực của họ, cà phê hòa tan G7, cũng rất nổi tiếng trong giới yêu cà phê, với 800 triệu cốc được bán tại Trung Quốc kể từ đầu năm 2022. 

Những thách thức phía trước 

Bất chấp những con số tích cực, hành trình đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường toàn cầu có thể gặp nhiều khó khăn, như báo cáo của chính phủ cũng chỉ ra rằng có tới 44 dự án chịu lỗ, với tổng số lỗ tích lũy đạt 1,33 tỷ USD vào năm 2021, tăng 42% so với năm 2020.

Tính đến thời điểm này, chính phủ Việt Nam chưa phát triển đầy đủ một cơ chế rõ ràng để thúc đẩy hoặc khuyến khích đầu tư ra nước ngoài, cũng như không có quy định cụ thể nào về việc các nhà đầu tư trong nước đầu tư ra nước ngoài. Những biến động về kinh tế, chính trị, xã hội và an ninh tại các địa điểm đầu tư; các lĩnh vực đầu tư có rủi ro như thăm dò dầu khí và khai thác khoáng sản; các chính sách và cơ chế thay đổi và ít minh bạch tại các quốc gia tiếp nhận; năng lực hạn chế trong việc dự báo và lập kế hoạch của các nhà đầu tư địa phương, trong số những lý do khác, đã làm giảm hiệu quả của đầu tư.

Thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam

Để cải thiện hiệu quả đầu tư ra nước ngoài, chính phủ Việt Nam đã đề xuất Quốc hội tạo điều kiện cho quan hệ ngoại giao cấp nhà nước giữa Việt Nam và các quốc gia là nơi nhận đầu tư từ các doanh nghiệp nhà nước Việt Nam cũng như các doanh nghiệp có vốn nhà nước. Ngoài ra, đất nước đang làm việc để đề xuất các quốc gia tiếp nhận áp dụng nhiều ưu đãi hơn cùng với các chính sách nhất quán và minh bạch, nhằm tạo ra một môi trường ổn định và lành mạnh cho các nhà đầu tư Việt Nam tham gia vào thị trường của họ. 

Nhiều chuyên gia tin rằng, trong tương lai gần, khi các doanh nghiệp tư nhân ngày càng mạnh mẽ và hệ thống chính sách được cải thiện, một làn sóng đầu tư ra nước ngoài mới từ Việt Nam chỉ còn là vấn đề thời gian.

Việt Nam dự đoán những làn sóng đầu tư ra nước ngoài mới

GS. TS. Nguyễn Mai – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài (VAFIE) cho biết rằng đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp Việt Nam đang có sự chuyển biến tích cực với nhiều dự án khổng lồ. Trong tương lai, giá trị đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp Việt Nam có thể vượt 1 tỷ USD/năm từ khoảng 700 triệu USD/năm như hiện tại. Nhiều dự án công nghệ, cao su và cà phê đã đạt được thành công lớn, mang lại lợi nhuận lớn, góp phần vào cân bằng thanh toán quốc tế và tăng cường dự trữ ngoại hối.

Kinh tế gia TS. Trần Du Lịch cũng cho biết thêm rằng trong bối cảnh các công ty nước ngoài cố gắng thâu tóm các thương hiệu Việt Nam, việc các doanh nghiệp Việt Nam liên tục có động thái thâu tóm các công ty nước ngoài nhằm mở rộng kinh doanh trên quy mô toàn cầu có thể được coi là một bước ngoặt lớn trong quá trình phát triển của nền kinh tế đất nước. Do đó, nhiều chuyên gia và nhà hoạch định chính sách hiện nay kêu gọi Việt Nam tăng cường đầu tư ra nước ngoài để tối đa hóa lợi thế từ nguồn lực bên ngoài và góp phần củng cố vị thế và uy tín của đất nước trên trường khu vực và quốc tế.

Nói như vậy, nếu bạn vẫn đang tìm kiếm một bộ phận an toàn để giúp bạn tiến xa hơn vào các thị trường kinh doanh nước ngoài, hãy kết nối với Viettonkin để nhận được những lời khuyên đầu tư sâu sắc, cập nhật và cá nhân hóa hơn. Tại đây, chúng tôi tập hợp một cộng đồng các tư vấn viên uy tín, với các kênh giao tiếp phát triển cao cùng với một mạng lưới kết nối đa dạng của các doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Liên hệ với chúng tôi ngay để nâng cao cơ hội thành công trong kinh doanh của bạn!