Thời kỳ thứ hai của Donald Trump với tư cách là Tổng thống Hoa Kỳ đã mở ra một làn sóng thay đổi chính sách mạnh mẽ dưới khẩu hiệu “Nước Mỹ trước tiên.” Sự tập trung mới của chính quyền ông vào việc bảo vệ các ngành công nghiệp trong nước, thúc đẩy độc lập năng lượng và điều chỉnh lại quan hệ thương mại quốc tế đã có những tác động đáng kể trên toàn cầu. Trong số các quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi những thay đổi này là Việt Nam, một đối tác thương mại quan trọng của Hoa Kỳ. Với việc thuế quan trở thành một trụ cột trong các chính sách của Trump, mối quan hệ kinh tế và thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ dự kiến sẽ phát triển theo những cách phức tạp. Bài viết trên Blog này xem xét bối cảnh chính sách rộng lớn của Trump và tác động cụ thể của nó đến quan hệ thương mại Việt Nam-Hoa Kỳ, với trọng tâm là cách tiếp cận tập trung vào thuế quan của chính quyền.
Những nhóm ngành chịu tác động lớn từ chính sách thuế quan mới
Từ khởi đầu nhiệm kỳ thứ hai, Trump đã thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc định hình lại chính sách thương mại của Hoa Kỳ. Trung tâm của nỗ lực này là “Chính sách Thương mại Nước Mỹ trước tiên,” ưu tiên giảm thâm hụt thương mại và bảo vệ các ngành công nghiệp Mỹ thông qua việc mở rộng sử dụng thuế quan. Chính quyền của ông đã đề xuất các cuộc điều tra về sự mất cân bằng thương mại toàn cầu, với các biện pháp như “thuế bổ sung toàn cầu” để giải quyết chúng. Việt Nam, đứng thứ ba trong số các quốc gia đóng góp vào thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ, đối mặt với khả năng bị áp thuế từ 10% đến 20%. Điều này đặt Việt Nam vào một vị trí khó khăn, vì thuế cao hơn có thể ảnh hưởng đáng kể đến các ngành xuất khẩu chủ chốt như dệt may, điện tử và đồ nội thất. Những ngành này, rất quan trọng đối với nền kinh tế Việt Nam, có thể mất đi lợi thế cạnh tranh trên thị trường Hoa Kỳ do chi phí tăng cao.
Cơ hội đối với Việt Nam trong bối cảnh thương mại mới
Đồng thời, các chính sách của Trump cũng đã tạo ra cơ hội cho Việt Nam. Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đang diễn ra đã khiến nhiều tập đoàn đa quốc gia tìm kiếm các trung tâm sản xuất thay thế, giúp Việt Nam trở thành điểm đến thay thế trong chuỗi cung ứng. Với vị trí chiến lược, chi phí lao động cạnh tranh và cơ sở hạ tầng công nghiệp vững chắc, Việt Nam đang ở vị trí tốt để thu hút các khoản đầu tư chuyển hướng từ Trung Quốc. Sự chuyển dịch này có thể củng cố các lĩnh vực bất động sản công nghiệp và logistics của Việt Nam, cho phép đất nước này tăng cường vai trò của mình trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, những lợi ích tiềm năng cũng bị giảm bớt bởi rủi ro về sự giám sát gia tăng. Những lo ngại về việc sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc từ Trung Quốc trong các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam có thể dẫn đến các cuộc điều tra thương mại nghiêm ngặt hơn, làm phức tạp mối quan hệ thương mại của Việt Nam với Hoa Kỳ.
Khí hậu, Năng lượng và Môi trường
Chính sách năng lượng là một lĩnh vực khác mà chính quyền Trump đang thúc đẩy những thay đổi đáng kể có tác động đến Việt Nam. Sự thúc đẩy cho sự thống trị năng lượng bao gồm việc tăng cường sản xuất trong nước các loại nhiên liệu hóa thạch và mở rộng xuất khẩu, đặc biệt là khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Những biện pháp này mang đến cho Việt Nam cơ hội đa dạng hóa nguồn nhập khẩu năng lượng trong khi giải quyết thặng dư thương mại với Hoa Kỳ.
Hợp tác năng lượng có thể trở thành một trụ cột của mối quan hệ song phương, thúc đẩy các liên kết kinh tế chặt chẽ hơn. Đồng thời, Việt Nam cũng phải điều hướng những thách thức rộng lớn hơn do các chính sách tài khóa và tiền tệ của Trump đặt ra. Đồng đô la Mỹ mạnh lên, do những chính sách này, có thể làm cho hàng hóa Việt Nam trở nên đắt đỏ hơn trên thị trường Hoa Kỳ, có khả năng làm giảm tính cạnh tranh của chúng và ảnh hưởng đến doanh thu xuất khẩu.
Đầu tư trực tiếp nước ngoài
Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam, và các chính sách của Trump có những tác động gián tiếp trong lĩnh vực này. Khi các công ty tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng và giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc, Việt Nam đã trở thành một điểm đến hấp dẫn cho FDI. Các doanh nghiệp Hoa Kỳ đã đầu tư hơn 12 tỷ USD vào Việt Nam trong các lĩnh vực như sản xuất, công nghệ và dịch vụ. Xu hướng này có khả năng tiếp tục, củng cố thêm sự phát triển công nghiệp và khả năng phục hồi kinh tế của Việt Nam. Tuy nhiên, Việt Nam phải giải quyết các rủi ro về quy định và tuân thủ để duy trì vị trí của mình như một đối tác thương mại và đầu tư đáng tin cậy. Các thực tiễn minh bạch và tuân thủ các chuẩn mực thương mại quốc tế sẽ là điều cần thiết trong việc điều hướng những phức tạp này.
Mối quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Hoa Kỳ có nguồn gốc sâu xa, với các mối liên kết thương mại và đầu tư đã mở rộng đáng kể qua các năm. Năm 2022, thương mại song phương đạt 142,1 tỷ USD, với Hoa Kỳ nhập khẩu 127,5 tỷ USD hàng hóa từ Việt Nam. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam bao gồm dệt may, điện tử và đồ nội thất, đã liên tục thúc đẩy sự phát triển trong quan hệ thương mại. Ngược lại, Hoa Kỳ đã xuất khẩu 11,4 tỷ USD hàng hóa sang Việt Nam, bao gồm bông thô, đậu nành và các sản phẩm công nghệ cao. Thương mại dịch vụ cũng đã chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể, với xuất khẩu của Hoa Kỳ sang Việt Nam đạt tổng cộng 2,4 tỷ USD vào năm 2022, chủ yếu đến từ các lĩnh vực như du lịch, vận tải và dịch vụ tài chính.
Mặc dù những con số thương mại ấn tượng này, việc áp đặt thuế quan theo các chính sách của Trump trong nhiệm kỳ thứ hai có thể làm gián đoạn sự cân bằng. Chi phí cao hơn cho hàng hóa Việt Nam trên thị trường Hoa Kỳ có thể làm giảm nhu cầu, buộc Việt Nam phải khám phá các thị trường mới hoặc đổi mới để duy trì lợi thế cạnh tranh. Thêm vào đó, sự tập trung của chính quyền Hoa Kỳ vào việc điều tra thâm hụt thương mại và các hành vi không công bằng có thể dẫn đến những thách thức thêm. Sự phụ thuộc của Việt Nam vào nguyên liệu có nguồn gốc từ Trung Quốc trong các sản phẩm xuất khẩu có thể thu hút sự giám sát quy định nghiêm ngặt hơn, yêu cầu đất nước này thực hiện các biện pháp để giải quyết những lo ngại này một cách chủ động.
Kết luận
Nhìn về phía trước, mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ sẽ phụ thuộc vào cách cả hai quốc gia thích ứng với bối cảnh thương mại đang thay đổi. Khả năng của Việt Nam trong việc thu hút FDI, nâng cao cơ sở hạ tầng công nghiệp và tuân thủ các chuẩn mực thương mại quốc tế sẽ rất quan trọng trong việc duy trì vị trí của mình như một đối tác thương mại quan trọng của Hoa Kỳ. Đối với Hoa Kỳ, việc thúc đẩy một mối quan hệ thương mại cân bằng và có lợi cho cả hai bên với Việt Nam phù hợp với các mục tiêu chiến lược rộng lớn hơn của họ trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Các chính sách trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump đại diện cho một sự chuyển mình đáng kể trong mô hình thương mại toàn cầu, với thuế quan là công cụ trung tâm để đạt được các mục tiêu kinh tế và chính trị. Đối với Việt Nam, những thay đổi này mang đến cả thách thức và cơ hội. Bằng cách tận dụng những điểm mạnh của mình và giải quyết các rủi ro tiềm ẩn, Việt Nam có thể điều hướng bối cảnh phức tạp này và tiếp tục phát triển như một nhân tố quan trọng trong thương mại toàn cầu.
Bạn cũng có thể thích: Hàng tỷ đổ vào các doanh nghiệp Việt Nam: Tập đoàn nào của Mỹ dẫn đầu cuộc đua đầu tư?
