Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Khi phân tích xu hướng FDI và các chính sách của Chính phủ trong giai đoạn 2023–2024, cần nhìn nhận rõ vai trò của dòng vốn này đối với nền kinh tế. Không chỉ thúc đẩy tăng trưởng, FDI còn góp phần chuyển dịch cơ cấu ngành, tạo việc làm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích diễn biến dòng vốn FDI, đánh giá các cơ hội đầu tư và điểm qua những chính sách mới của Chính phủ Việt Nam, từ đó cung cấp những góc nhìn hữu ích cho các nhà đầu tư đang quan tâm đến thị trường Việt Nam. Hãy cùng khám phá tiềm năng và cơ hội trong bức tranh FDI đầy triển vọng của Việt Nam.
Luồng vốn FDI tại Việt Nam năm 2023
Phân tích tình hình FDI tại Việt Nam
Tính đến ngày 20 tháng 12 năm 2023, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam, bao gồm vốn đăng ký mới, vốn điều chỉnh và giá trị góp vốn, mua cổ phần, đạt 36,6 tỷ USD, tăng 32,1% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù vốn điều chỉnh giảm so với năm trước, tổng vốn đăng ký vẫn tăng 0,6% so với thời điểm cuối tháng 11 năm 2023.
Trong bối cảnh đó, 3.188 dự án mới đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong năm 2023, với tổng vốn đăng ký đạt 20,19 tỷ USD. So với năm trước, số lượng dự án tăng 56,5% và tổng vốn đăng ký tăng 62,2%. Bên cạnh đó, có 1.262 dự án điều chỉnh tăng vốn đầu tư, với tổng vốn bổ sung đạt 7,88 tỷ USD, giảm 22,1% so với năm trước. Ngoài ra, các nhà đầu tư nước ngoài đã thực hiện 3.451 lượt góp vốn, mua cổ phần, với tổng giá trị gần 8,5 tỷ USD, tăng 65,7% so với cùng kỳ năm trước.
Đến ngày 20 tháng 12 năm 2023, giải ngân dự án FDI đạt khoảng 23,18 tỷ USD, phản ánh mức tăng 3,5% so với năm trước. Về mặt thương mại, xuất khẩu ước tính đạt 258,8 tỷ USD, chiếm 73,1% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Nhập khẩu của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt hơn 210 tỷ USD, đại diện cho 64,2% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam. Mặc dù tổng kim ngạch xuất khẩu giảm, nhưng khu vực FDI vẫn ghi nhận thặng dư thương mại 48,8 tỷ USD, bao gồm dầu thô, và gần 46,9 tỷ USD không bao gồm dầu thô, trong khi khu vực trong nước ghi nhận thâm hụt thương mại hơn 21,9 tỷ USD.
Các ngành và lĩnh vực chính cho FDI
Các nhà đầu tư nước ngoài đã thể hiện một mô hình đầu tư đa dạng, với dòng vốn chảy vào 18/21 ngành trong hệ thống phân loại kinh tế quốc gia của Việt Nam. Đáng chú ý, ngành chế biến và chế tạo dẫn đầu với tổng vốn đầu tư vượt quá 23,5 tỷ USD, chiếm 64,2% tổng số và ghi nhận mức tăng 39,9% so với năm trước. Ngành bất động sản đứng ở vị trí thứ hai, thu hút hơn 4,67 tỷ USD, tương đương 12,7% tổng số, với mức tăng 4,8% so với năm trước.
Các quốc gia chính đóng góp vào FDI tại Việt Nam
Phạm vi toàn cầu của FDI tại Việt Nam rất rõ ràng, với các nhà đầu tư từ 111 quốc gia và vùng lãnh thổ tham gia vào năm 2023. Singapore giữ vị trí là nguồn đầu tư nước ngoài hàng đầu, đóng góp khoảng 6,8 tỷ USD, chiếm 18,6% tổng FDI tại quốc gia. Nhật Bản theo sát với hơn 6,57 tỷ USD, chiếm 17,9% tổng số. Hồng Kông (Trung Quốc) đứng thứ ba với vốn đăng ký vượt quá 4,68 tỷ USD, chiếm 12,8% tổng số và ghi nhận mức tăng 2,1 lần so với năm trước. Các nhà đầu tư lớn khác bao gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và các quốc gia khác.
Phân bổ đầu tư tại các thành phố và tỉnh
Các dự án đầu tư mới tiếp tục thu hút về các thành phố và tỉnh nổi tiếng với những lợi thế về cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực ổn định, cải cách hành chính và khuyến khích đầu tư chủ động. Thành phố Hồ Chí Minh và Hải Phòng chiếm 24,9% tổng số dự án đăng ký mới của cả nước trong năm 2023, càng củng cố vị thế của họ như những điểm đến đầu tư ưa thích.
Cơ hội Đầu tư tại Việt Nam năm 2024
Triển vọng FDI tại Việt Nam năm 2024
Trong năm 2024, dòng vốn FDI vào Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Môi trường chính trị ổn định, vị trí địa lý chiến lược và tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng tiếp tục là những yếu tố tạo sức hút đối với các nhà đầu tư quốc tế. Bên cạnh đó, việc Việt Nam tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do, trong đó có Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA), càng củng cố lợi thế cạnh tranh của quốc gia. Dự kiến, các lĩnh vực thu hút đầu tư nước ngoài sẽ tiếp tục đa dạng, với trọng tâm là công nghệ, sản xuất và năng lượng tái tạo.
Những Cơ hội Đầu tư Mới nổi tại Việt Nam
Năm 2024 mở ra nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn trên nhiều lĩnh vực. Ngành công nghệ của Việt Nam đang tăng trưởng mạnh nhờ làn sóng đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo điều kiện cho các nhà đầu tư tham gia vào quá trình phát triển kinh tế số. Bên cạnh đó, năng lượng tái tạo tiếp tục là lĩnh vực giàu tiềm năng khi Việt Nam đẩy mạnh phát triển các nguồn năng lượng sạch như điện mặt trời và điện gió. Ngoài ra, ngành y tế và dược phẩm cũng được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh, nhờ nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao cùng các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ.
Vị thế của Việt Nam trong Bản đồ Đầu tư Toàn cầu
Việt Nam đang ngày càng khẳng định vị thế là một điểm đến đầu tư hấp dẫn trên trường quốc tế. Với vị trí chiến lược tại Đông Nam Á và môi trường đầu tư ngày càng thuận lợi, Việt Nam được xem là cửa ngõ kết nối với các thị trường trong khu vực. Ngày càng nhiều nhà đầu tư quốc tế lựa chọn Việt Nam để đa dạng hóa danh mục đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Phát triển Hạ tầng và Các Chính sách Hỗ trợ của Chính phủ
Việt Nam tiếp tục duy trì cam kết mạnh mẽ đối với phát triển hạ tầng. Chính phủ đang đẩy mạnh đầu tư vào các dự án giao thông, logistics và năng lượng nhằm tạo nền tảng thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các dự án trọng điểm như đường cao tốc Bắc – Nam, mở rộng hệ thống sân bay và phát triển các khu công nghiệp đang góp phần nâng cao năng lực hạ tầng của quốc gia. Đồng thời, những nỗ lực cải cách thủ tục hành chính và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh của Chính phủ được kỳ vọng sẽ tiếp tục gia tăng sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các nhà đầu tư trong năm 2024.
Các chính sách của Chính phủ Việt Nam đối với FDI
Các quy tắc toàn cầu chống xói mòn cơ sở
Việt Nam là một thành viên tham gia vào các quy tắc toàn cầu chống xói mòn cơ sở, thiết lập tiêu chuẩn thuế tối thiểu toàn cầu. Một nghị quyết đã được ban hành để áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung (CIT) đối với các đối tượng nộp thuế đủ điều kiện. Có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2024, nghị quyết này đảm bảo sự phù hợp của Việt Nam với các chuẩn mực thuế quốc tế. Theo quyết định của Quốc hội, Việt Nam sẽ sử dụng doanh thu thu được để thành lập quỹ hỗ trợ đầu tư nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược và cung cấp hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong nước trong các lĩnh vực cụ thể.
Nghị quyết 103/2023/QH15: Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2024
Có hiệu lực từ ngày 9 tháng 11 năm 2023, nghị quyết này tập trung vào cải cách hành chính, thúc đẩy hợp tác công – tư và thu hút có chọn lọc dòng vốn đầu tư nước ngoài vào các lĩnh vực mới nổi gắn với nhu cầu của thị trường trong nước. Mục tiêu là tạo động lực tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam.
Quyết định số 667/QĐ-TTg: Chiến lược Hợp tác Đầu tư Nước ngoài giai đoạn 2021–2030
Chiến lược này đề ra chín (09) nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài, bao gồm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hiện đại hóa hoạt động xúc tiến đầu tư. Có hiệu lực từ ngày 2 tháng 6 năm 2022, chiến lược hướng tới thu hút các dòng vốn FDI chất lượng cao.
Thông tư số 02/2023/TT-NHNN: Cơ cấu lại thời hạn trả nợ
Thông tư này cho phép các tổ chức tín dụng cơ cấu lại thời hạn trả nợ nhằm hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn về tài chính. Có hiệu lực từ ngày 24 tháng 4 năm 2023 đến ngày 30 tháng 6 năm 2024, thông tư là một trong những giải pháp của Chính phủ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn, đồng thời góp phần duy trì ổn định hệ thống tài chính.
Kết luận
Nhìn chung, Việt Nam tiếp tục khẳng định sức hút đối với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) nhờ nền tảng kinh tế vững chắc và môi trường đầu tư ngày càng cải thiện. Diễn biến FDI trong năm 2023 cho thấy xu hướng tăng trưởng tích cực cùng với thặng dư thương mại, củng cố vị thế của Việt Nam như một điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế. Bước sang năm 2024, triển vọng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, được đánh giá đầy hứa hẹn. Đồng thời, các chính sách của Chính phủ, tiêu biểu như Nghị quyết số 103/2023/QH15, tiếp tục tạo nền tảng thuận lợi thông qua cải cách hành chính, thúc đẩy hợp tác công – tư và thu hút có chọn lọc nguồn vốn đầu tư nước ngoài. Hãy truy cập infographic để có thêm dữ liệu trực quan, hỗ trợ quá trình ra quyết định đầu tư và phát triển kinh doanh.
Để khai thác hiệu quả những cơ hội từ thị trường đầy tiềm năng này, Viettonkin sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình đầu tư. Với gần một thập kỷ kinh nghiệm và am hiểu sâu sắc về đầu tư nước ngoài, chúng tôi cung cấp dịch vụ tư vấn và hướng dẫn toàn diện để hỗ trợ hành trình đầu tư của bạn. Liên hệ với Viettonkin hôm nay để nhận sự hỗ trợ và những hiểu biết quý giá sẽ dẫn bạn đến những mục tiêu đầu tư của mình.
