Trước khi bùng phát đại dịch Covid 19
Trước khi xuất hiện Covid-19, Nga đứng thứ 26 trong số các nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất trong 126 quốc gia FDI tại Việt Nam, với 123 dự án lên tới 933 triệu USD. Hầu hết các dự án đầu tư của Nga tập trung vào ngành dầu khí, khai thác mỏ và bất động sản. Tuy nhiên, dòng vốn đầu tư từ Nga vào Việt Nam vẫn chảy nhỏ giọt và hạn chế khi tổng vốn đăng ký thậm chí còn dưới 1 tỷ USD cho tổng cộng 123 dự án. Điều này có nghĩa là quy mô trung bình của mỗi dự án chỉ hơi trên mười triệu USD.
Vào năm 2019, số lượng dự án đăng ký đạt 137, đứng thứ 23 trong số 135 quốc gia FDI tại Việt Nam, với các ngành chính vẫn là dầu khí và khai thác mỏ. Tổng vốn đăng ký tăng nhẹ lên 943 triệu USD. Ngoài dầu khí, một số lượng nhỏ các nhà đầu tư Nga quan tâm đến vũ khí và một số lĩnh vực dân sự. Đáng chú ý, ROSTEC là một trong những nhà đầu tư Nga nổi bật và lâu đời nhất tại Việt Nam trong lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ quân sự. Trong những năm gần đây, công ty đã mở rộng đầu tư vào các lĩnh vực dân sự khác, cụ thể là công nghệ y tế, ô tô và nông nghiệp. Theo ROSTEC, tỷ lệ sản phẩm dân sự trong tổng doanh thu của họ sẽ vượt quá 50% vào năm 2025 tại Việt Nam.
Trong thời gian đại dịch
Giữa đại dịch Covid-19, ngành dầu khí toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam, đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Giá dầu thô trung bình trong tháng 3 năm 2020 giảm 20 USD so với tháng 2 năm 2020. Trong khi đó, giá dầu trung bình trong quý đầu tiên của năm 2020 giảm 9,1 USD/thùng so với cùng kỳ năm 2019. Kết quả là, sự sụt giảm giá dầu đã ảnh hưởng tàn khốc đến doanh thu của các nhà sản xuất dầu trên toàn thế giới.
Tuy nhiên, tại Việt Nam, các công ty dầu khí FDI từ Nga vẫn ổn định. Cụ thể, doanh thu từ sản xuất dầu khí của Vietsovpetro vẫn đạt trên 1,684 tỷ USD, vượt 149% kế hoạch năm. Cụ thể, doanh thu ngân sách nhà nước đạt 922 triệu USD, tăng 317 triệu USD so với mục tiêu được giao.
Hơn nữa, nhà sản xuất khí độc lập lớn nhất của Nga – Novatek – đã hợp tác với tỉnh Ninh Thuận tại Việt Nam để phát triển một dự án sản xuất năng lượng LNG (khí thiên nhiên hóa lỏng — Liquefied Natural Gas) tích hợp. Hơn nữa, các tập đoàn dầu khí “khổng lồ” của Nga, cụ thể là Gazprom và Rosneft, dự kiến sẽ tham gia vào nhiều dự án khác nhau tại Việt Nam vào năm 2030.
Trong “trạng thái bình thường mới” và xung đột Nga – Ukraine
Tính đến tháng 2 năm 2022, tổng vốn đăng ký đầu tư trực tiếp từ các nhà đầu tư Nga tại Việt Nam đạt 953 triệu USD với 151 dự án, giữ vị trí thứ 24 trong số 140 quốc gia FDI. Hầu hết các dự án đã được định hướng vào ngành năng lượng, trong đó thăm dò và sản xuất dầu khí là lĩnh vực thiết yếu trong hợp tác đầu tư giữa Việt Nam và Nga. Dưới sự tăng trưởng kinh tế hiện tại của Việt Nam, nhu cầu về năng lượng, đặc biệt là than, dầu và khí đốt, đang gia tăng mạnh mẽ.
Tuy nhiên, sự leo thang căng thẳng giữa Nga và Ukraine gần đây đã khiến các nhà đầu tư lo ngại về tác động tiêu cực của cuộc chiến đối với nền kinh tế toàn cầu. Ngoài ra, vào ngày 27 tháng 2, Mỹ, Anh, Canada và EU đã công bố việc chặn kết nối của một số ngân hàng Nga khỏi hệ thống thanh toán quốc tế – SWIFT. Quyết định này sẽ làm lung lay đầu tư vào Nga tại các quốc gia khác, bao gồm cả Việt Nam. VnDirect nhấn mạnh, “Chúng tôi nghĩ rằng các lệnh trừng phạt, bao gồm việc chặn kết nối SWIFT của hệ thống tài chính Nga, sẽ ảnh hưởng đến các dự án đầu tư của Nga tại Việt Nam, chủ yếu là các dự án điện và dầu khí.”
Cơ hội nào còn lại cho các nhà đầu tư Nga tại Việt Nam?
Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Nga, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh tiềm năng hợp tác giữa hai nước. Chủ tịch coi quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Nga là nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, doanh thu từ cả hai nước vẫn còn thấp, chỉ đạt trên 5 tỷ USD. Trong khi đó, số lượng dự án đầu tư chỉ giới hạn ở hơn 150, với giá trị 150 tỷ USD.
Chủ tịch nước Phúc khẳng định bối cảnh chính trị, kinh tế và xã hội ổn định và thuận lợi tại Việt Nam để thu hút thêm nhiều nhà đầu tư Nga. Chính phủ Việt Nam sẽ tiếp tục đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và phát triển cơ sở hạ tầng cho các tập đoàn đầu tư khác. Ông khẳng định rằng Việt Nam sẽ tạo ra các chính sách minh bạch và có thể dự đoán được.
Chủ tịch Nguyễn Xuân Phúc cũng bày tỏ, “Chúng tôi coi các công ty Nga tại Việt Nam không chỉ là các nhà đầu tư nước ngoài mà còn là những người bạn thân thiết. Các bạn là một yếu tố thiết yếu góp phần vào tình hữu nghị truyền thống giữa hai nước.” Việt Nam còn khuyến khích các nhà đầu tư Nga tiến hành các bước mạnh mẽ hơn trong việc đầu tư vào các ngành khác ngoài ngành dầu khí.
KB bối cảnh địa chính trị toàn cầu đang đặt ra nhiều thách thức pháp lý phức tạp cho dòng vốn từ Nga. Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp muốn tìm kiếm giải pháp thích ứng và xử lý các vướng mắc thủ tục trong khuôn khổ pháp luật cho phép, việc tham vấn các chuyên gia đầu ngành là vô cùng thiết yếu. Hãy để các chuyên gia hàng đầu trong ngành giúp bạn! Viettonkin tự hào có một đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp, hiệu quả và hàng đầu có thể hỗ trợ bạn trong quá trình khởi nghiệp tại Việt Nam.
