Trong cuộc đua toàn cầu hướng tới việc giảm phát thải khí nhà kính về 0 vào năm 2050, việc thu hút tài chính từ khu vực tư nhân bằng cách tham gia nhiều lĩnh vực khác nhau vào tăng trưởng xanh sẽ giúp các quốc gia tăng cường đáng kể nguồn lực tài chính, công nghệ và kỹ thuật. Do đó, Việt Nam đã thiết lập một hệ thống pháp lý để thúc đẩy các doanh nghiệp tư nhân tham gia vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững và đầu tư tăng trưởng xanh.
Do đó, các chuyên gia đánh giá rằng chính phủ có thể làm tốt hơn. Các chính sách hỗ trợ phải cởi mở, trực tiếp và hiệu quả hơn.
Định nghĩa về Tăng trưởng Xanh
Định nghĩa về tăng trưởng xanh khác nhau tùy thuộc vào từng quốc gia và tổ chức. Ý nghĩa khác nhau của tăng trưởng xanh phản ánh tầm nhìn, điều kiện, sứ mệnh và định hướng của các quốc gia và xã hội.
Tại Việt Nam, tăng trưởng xanh được định nghĩa bằng những thay đổi trong mô hình tăng trưởng, tái cấu trúc nền kinh tế nhằm tận dụng tối đa các lợi thế so sánh hiện có. Hơn nữa, việc cải thiện khả năng cạnh tranh của nền kinh tế thông qua việc áp dụng công nghệ tiên tiến và hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại cũng là một vấn đề quan tâm tại Việt Nam. Các mục tiêu của đất nước là giảm phát thải khí nhà kính, xóa đói giảm nghèo và mở rộng kinh tế bền vững.
Chương trình Tăng trưởng Xanh của Việt Nam được cụ thể hóa thông qua “Chiến lược Quốc gia cho giai đoạn 2011 đến 2020 và tầm nhìn đến 2050.” Để đảm bảo phát triển bền vững và tăng trưởng xanh, Chính phủ quyết tâm thúc đẩy việc áp dụng rộng rãi các quy trình sản xuất thân thiện với môi trường. Hơn nữa, các cơ quan chức năng muốn cải thiện hiệu quả trong việc sử dụng tài nguyên quốc gia, giảm phát thải và hạn chế gia tăng ô nhiễm.
Nếu chiến lược diễn ra theo kế hoạch, sức khỏe con người và phát triển kinh tế bền vững sẽ được đảm bảo đồng thời. Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng một nền văn hóa tiêu dùng văn minh, hài hòa và thân thiện với khí hậu thông qua việc thực hiện dần dần việc gán nhãn sinh thái, mua sắm xanh và phát triển thị trường cho các sản phẩm sinh thái.
Tình trạng chính sách phát triển
Một trong những văn bản pháp lý đáng chú ý nhất về tăng trưởng xanh là Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về việc chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu. Nghị quyết này tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, tập trung vào việc thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng gắn liền với tái cấu trúc kinh tế.
Đề xuất này đã tạo điều kiện cho một loạt các điều chỉnh, sửa đổi và bổ sung các luật liên quan đến tăng trưởng xanh. Với sự hỗ trợ từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nhiều bộ và địa phương đã phát triển và thực hiện các Kế hoạch Hành động Tăng trưởng Xanh của họ. Thêm vào đó, một số thành phố đã trở thành mô hình điển hình cho phát triển kinh tế xanh: Đà Lạt, Hội An, Hải Phòng và Hạ Long.
Trước đó, chính phủ đã thực hiện chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh theo từng giai đoạn. Ví dụ, Quyết định 1393/ QD-TTg năm 2012 phê duyệt chương trình phát triển sinh thái cho giai đoạn 2011 đến 2020 với tầm nhìn đến 2050 đề xuất 17 giải pháp cho một nền kinh tế bền vững hơn. Các nghị quyết đề xuất bao gồm đổi mới công nghệ, đô thị hóa sinh thái, hợp tác quốc tế để thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực, trong số những thứ khác. Năm 2021, quyết định này đã được thay thế bằng Quyết định 1658/ QD-TTg cho cùng một giai đoạn.
Việt Nam cũng đã hoàn thiện và phê duyệt chương trình tăng trưởng xanh của mình trước Hội nghị Biến đổi Khí hậu Liên Hợp Quốc năm 2021 (COP26). Tại COP26, Việt Nam đã thể hiện cam kết đạt được “không phát thải ròng” vào năm 2050, giảm phát thải methane 30% vào năm 2023 và dần dần loại bỏ năng lượng than trong giai đoạn 2030 đến 2040. Để hoàn thành các mục tiêu đã đề ra, chính phủ Việt Nam phải tăng tốc Chiến lược Tăng trưởng Xanh và cụ thể hóa nội dung trong Kế hoạch Hành động Tăng trưởng Xanh theo các khẳng định của mình.
Rõ ràng, những nỗ lực hướng tới một sự phát triển kinh tế thân thiện với môi trường tại Việt Nam đã trở nên toàn diện hơn trong vài năm qua. Ngày nay, phát triển xanh ở Việt Nam đã được áp dụng cho nhiều khía cạnh kinh tế – xã hội như sản xuất, năng lượng, công nghệ, kiến trúc, và nhiều lĩnh vực khác.
Hiện trạng tăng trưởng xanh của Việt Nam
Kết quả đạt được
Sau gần mười năm thực hiện Chiến lược Tăng trưởng Xanh, nhận thức của người dân Việt Nam về tầm quan trọng của một nền kinh tế sinh thái đã được nâng cao đáng kể. Do đó, xã hội Việt Nam đã dần thay đổi hành vi sản xuất và sinh hoạt. Hơn nữa, các mô hình sản xuất và tiêu dùng an toàn, văn minh đã xuất hiện, mang đậm bản sắc dân tộc và thân thiện với thiên nhiên.
Thêm vào đó, các biện pháp hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng xanh đã mang lại kết quả nổi bật: 08 bộ, cũng như 34 thành phố và tỉnh trực thuộc trung ương, đã ban hành các kế hoạch hành động để thực hiện phát triển mới. Trong số các chương trình đó, nhiều nội dung đã được nghiên cứu kỹ lưỡng và tích hợp vào các nghị quyết, luật, nghị định và thông tư của Đảng, Quốc hội và các bộ.
Cùng với đó, một số mục tiêu chính của chiến lược cho giai đoạn 2011 đến 2020 đã nhận được kết quả tích cực. Để minh họa, các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính đã được triển khai rộng rãi trong tất cả các lĩnh vực.
Theo thống kê, phát thải khí nhà kính trong các hoạt động năng lượng đã giảm 12,9% so với kế hoạch phát triển bình thường. Ngoài ra, tiêu thụ năng lượng tính theo phần trăm GDP đã giảm 1,8% mỗi năm trung bình. Thêm vào đó, tỷ lệ doanh nghiệp công nghiệp có nhận thức về hiệu quả sử dụng tài nguyên đã tăng từ 28% vào năm 2010 lên 46,9% vào năm 2020. Hơn nữa, các hoạt động sản xuất thân thiện với khí hậu đảm bảo đầu tư và phát triển vốn tự nhiên cũng như phòng ngừa và xử lý ô nhiễm đã nhận được nhiều sự quan tâm hơn. Kể từ khi nhận thức về tăng trưởng xanh được nâng cao, chính phủ đã thu hút một làn sóng đầu tư xanh vào các lĩnh vực như năng lượng gió, năng lượng mặt trời và năng lượng từ rác thải.
Một số thách thức
Bên cạnh những điểm sáng trong thành tựu tăng trưởng xanh, việc chuyển đổi nền kinh tế sang phát triển mới cũng gặp phải một số khó khăn. Một trong những thách thức là cơ chế chính sách chưa rõ ràng, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, thiếu sức hấp dẫn đối với khu vực tư nhân trong khi vốn đầu tư công vẫn còn hạn chế. Thêm vào đó, trong khi tăng trưởng xanh hiện đang được nhiều địa phương quan tâm và áp dụng ở nhiều doanh nghiệp, tầm quan trọng của nó vẫn chưa được đánh giá cao như tăng trưởng kinh tế.
Mặc dù còn một số vấn đề tồn tại hiện tại, chính phủ đã chỉ đạo thực hiện các chương trình tăng trưởng xanh quốc gia và địa phương, ưu tiên chuyển đổi năng lượng để thực hiện cam kết của Việt Nam với COP26.
Chuyển đổi mô hình kinh tế truyền thống sang nền kinh tế xanh là một xu hướng mà nhiều quốc gia trên thế giới đang hướng tới. Việt Nam đang đặt ra nhiều ưu tiên để hiện thực hóa sự phát triển mới này và do đó cần thu hút vốn đầu tư cho các dự án phát triển bền vững.
Để tìm hiểu thêm về cơ hội và thách thức đầu tư vào mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam, liên hệ với Viettonkin Consulting ngay bây giờ qua trang web của chúng tôi. Với kiến thức sâu sắc về nền kinh tế và địa lý Việt Nam, Viettonkin có thể cung cấp cho bạn những hiểu biết về lĩnh vực mới và đầy hứa hẹn này cho quá trình ra quyết định của bạn.
