Tại cuộc họp kéo dài hai ngày diễn ra vào đầu tháng 5, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã quyết định nâng lãi suất điều hành thêm 50 điểm cơ bản, đưa biên độ mới lên mức từ 0,75% đến 1,0%.
Quyết định tăng lãi suất điều hành thêm 0,50% đánh dấu mức tăng mạnh nhất trong một cuộc họp đơn lẻ kể từ tháng 5 năm 2000. Các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng phát tín hiệu rằng họ sẽ tiếp tục nâng lãi suất trong năm nay nhằm nỗ lực kiềm chế lạm phát.
Theo khảo sát của CME Group, thị trường dự đoán Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất điều hành thêm 175-200 điểm cơ bản trong những tháng cuối năm 2022, đưa biên độ mới lên mức từ 2,5% đến 3,0%.
Các quan chức Fed cũng quyết định thu h quy mô bảng cân đối kế toán kể từ tháng 6 năm 2022, bắt đầu với mức 47,5 tỷ USD mỗi tháng (gồm 30 tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ và 17,5 tỷ USD chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp – MBS), sau đó sẽ tăng lên 95 tỷ USD mỗi tháng sau ba tháng (gồm 60 tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ và 35 tỷ USD MBS).
Với kế hoạch này, Fed có thể thu hẹp quy mô bảng cân đối kế toán khoảng 427,5 tỷ USD trong nửa cuối năm 2022. Quy mô này tương đối nhỏ (chỉ chiếm khoảng 5% tổng quy mô bảng cân đối hiện tại của Fed), do đó tác động đến thanh khoản thị trường tài chính toàn cầu là ở mức tối thiểu.
5 Tác Động Chính Đến Nền Kinh Tế Việt Nam
Theo đánh giá của các chuyên gia phân tích tại VNDirect, việc Fed thắt chặt chính sách tiền tệ gây ra 5 tác động lớn đối với nền kinh tế Việt Nam:
Thứ nhất, việc thắt chặt tình hình tài chính toàn cầu làm giảm triển vọng tăng trưởng kinh tế thế giới, từ đó kéo giảm nhu cầu đối với các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam. Việc Fed thắt chặt tiền tệ sẽ làm tăng lãi suất cho vay (tính bằng USD), qua đó làm giảm nhu cầu tiêu dùng của người dân cũng như làm suy yếu nhu cầu mở rộng đầu tư của các doanh nghiệp. Nhiều tổ chức nghiên cứu trên thế giới gần đây đã hạ dự báo tăng trưởng đối với kinh tế toàn cầu cũng như kinh tế Mỹ, với một trong những nguyên nhân chính là điều kiện tài chính toàn cầu ngày càng thắt chặt. Do đó, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam có thể sẽ chậm lại trong các quý tới khi người tiêu dùng tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm như Mỹ và Châu Âu thắt chặt chi tiêu.
Thứ hai, lãi suất huy động (bằng VND) chịu áp lực tăng trong những tháng cuối năm. Tính đến ngày 26/4/2022, lãi suất huy động kỳ hạn 3 tháng và 12 tháng của các ngân hàng thương mại nhà nước không đổi so với cuối năm 2021, trong khi lãi suất huy động 3 tháng và 12 tháng của các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân lần lượt tăng 14 điểm cơ bản và 13 điểm cơ bản so với cuối năm 2021. Theo VNDirect, lãi suất huy động sẽ tiếp tục tăng từ nay đến cuối năm 2022 do đà tăng của lãi suất USD và áp lực lạm phát cao tại Việt Nam trong các quý tới. Tuy nhiên, mức tăng dự kiến không lớn, khoảng 30-50 điểm cơ bản cho cả năm 2022. “Chúng tôi cho rằng lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại có thể tăng lên mức 5,9-6,1%/năm vào cuối năm 2022 (hiện ở mức 5,5-5,7%/năm), vẫn thấp hơn mức 7,0%/năm trước đại dịch,” báo cáo nhận định.
Thứ ba, việc lãi suất USD tăng gây áp lực lên nghĩa vụ trả nợ nước ngoài của Chính phủ và các doanh nghiệp Việt Nam. Theo ước tính của VNDirect, nợ nước ngoài của Việt Nam chiếm khoảng 39% GDP tính đến cuối năm 2021. Bối cảnh thanh khoản thắt chặt trên thị trường tài chính quốc tế khiến Chính phủ và các doanh nghiệp Việt Nam gặp khó khăn hơn trong việc huy động vốn quốc tế và phải chịu mức lãi suất cao hơn.
Thứ tư, đối với thị trường tài chính, dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII) có thể tiếp tục bị rút ròng trong những tháng tới do ảnh hưởng của hiệu ứng “taper tantrum” (cú sốc rút vốn). Tuy nhiên, do khối ngoại liên tục bán ròng trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong 2 năm qua, tác động của đợt bán ròng này sẽ ở mức vừa phải vì thị trường đã có sự chuẩn bị trước. Trong khi đó, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam sẽ ít chịu ảnh hưởng hơn do Việt Nam vẫn là một điểm đến đầu tư hấp dẫn trong xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thứ Năm, đồng USD mạnh gây áp lực lên tỷ giá của Việt Nam. Tính đến ngày 30/4/2022, chỉ số US Dollar Index (đo lường sức mạnh của đồng bạc xanh so với rổ tiền tệ) đã đạt 103 điểm, mức cao nhất trong vòng 20 năm. Đồng USD mạnh đã kéo tỷ giá USD/VND tăng khoảng 0,6% trong 4 tháng đầu năm 2022. Dù vậy, VND vẫn là một trong những đồng tiền ổn định nhất khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Theo VNDirect, các yếu tố cơ bản giúp duy trì sự ổn định của VND trong những năm gần đây vẫn được giữ vững, bao gồm thặng dư tài khoản vãng lai và dự trữ ngoạiối cao. Các chuyên gia kỳ vọng thặng dư tài khoản vãng lai sẽ phục hồi lên mức 1,9% GDP vào năm 2022 (từ mức thâm hụt dự kiến 1,0% GDP vào năm 2021). Dự trữ ngoại hối của Việt Nam dự kiến sẽ đạt 122,5 tỷ USD vào cuối năm 2022 (tương đương 4,0 tháng nhập khẩu) từ mức hiện tại là 105 tỷ USD. VNDirect dự báo tỷ giá USD/VND sẽ duy trì ổn định ở mức 22.600 – 23.050 trong năm 2022 và đồng VND có thể dao động trong biên độ khá hẹp (+/-1%) so với USD.
Việt Nam Có Tiếp Tục Chính Sách Nới Lỏng Không?
Theo VNDirect, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) sẽ duy trì chính sách tiền tệ “phù hợp” với ưu tiên hỗ trợ phục hồi kinh tế, ít nhất cho đến hết quý 2/2022. Các chuyên gia cho biết, mặc dù áp lực lạm phát dự kiến tăng trong những tháng tới, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân nửa đầu năm 2022 được dự báo ở mức 2,5% so với cùng kỳ, vẫn thấp hơn nhiều so với mục tiêu 4% của Chính phủ. Bên cạnh đó, nhu cầu nội địa vẫn còn yếu và chưa phục hồi hoàn toàn về mức trước đại dịch, do đó NHNN vẫn ưu tiên mục tiêu duy trì mặt bằng lãi suất cho vay thấp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và sự phục hồi của nền kinh tế. “Bất kỳ động thái thắt chặt tiền tệ nào cũng sẽ chỉ diễn ra vào nửa cuối năm 2022 (có khả năng cao từ quý 4/2022) và mức tăng (nếu có) sẽ bị giới hạn ở khoảng 0,25-0,5%,” các chuyên gia VNDirect nhận định.
Các chuyên gia cũng kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước sẽ duy trì hạn mức tăng trưởng tín dụng ở mức cao để hỗ trợ phục hồi kinh tế. Dòng vốn tín dụng sẽ được ưu tiên cho các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ, đặc biệt là các ngành trọng điểm như công nghiệp, xuất nhập khẩu, nông – lâm – thủy sản. Song song đó, NHNN sẽ kiểm soát chặt chẽ dòng vốn tín dụng chảy vào các lĩnh vực có rủi ro cao như bất động sản, chứng khoán và các dự án BOT (Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao). Theo đó, VNDirect dự báo tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao 14% trong năm 2022.
Đối với lãi suất cho vay, Chính phủ đang triển khai gói hỗ trợ lãi suất quy mô 3.000 tỷ đồng, áp dụng mức lãi suất ưu đãi chỉ 3-4%/năm cho các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19. Ngoài ra, Chính phủ có kế hoạch mở rộng quy mô gói hỗ trợ lãi suất lên 40.000 tỷ đồng, tập trung vào một số đối tượng ưu tiên như doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp tham gia các dự án trọng điểm quốc gia và các ngành nghề chịu ảnh hưởng lớn (du lịch, hàng không, vận tải).
VNDirect kỳ vọng gói hỗ trợ lãi suất này có thể giúp giảm lãi suất cho vay bình quân khoảng 20-40 điểm cơ bản trong năm 2022. Tuy nhiên, tác động thực tế có thể thấp hơn nếu các ngân hàng thương mại tăng lãi suất cho vay đối với các khoản vay thông thường khác nhằm bù đắp cho chi phí huy động đầu vào tăng cao.
Việc lãi suất biến động sẽ ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư toàn cầu, nhưng các cơ hội sinh lời tiềm năng vẫn rộng mở. Trong bối cảnh này, các nhà đầu tư hoàn toàn có thể nắm bắt cơ hội để tối ưu hóa lợi nhuận. Nhờ những nỗ lực điều hành của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, Việt Nam tiếp tục là điểm đến đầu tư ưa thích của dòng vốn toàn cầu.
Đồng hành cùng sự phát triển đó, Viettonkin luôn sẵn sàng hỗ trợ quý doanh nghiệp và nhà đầu tư trên hành trình kinh doanh. Là một hãng cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp uy tín trong nước và quốc tế, chúng tôi sở hữu nền tảng kiến thức chuyên sâu về thị trường và khung pháp lý Việt Nam, cùng đội ngũ chuyên gia hàng đầu trong ngành. Hãy để chúng tôi trở thành đối tác chiến lược tin cậy của quý vị!
