Hệ thống cao tốc Bắc-Nam, một dự án hạ tầng vĩ đại, sẽ định hình lại các mạng lưới giao thông và thúc đẩy sự phát triển của quốc gia Đông Nam Á sôi động này. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan về các dự án cao tốc Bắc-Nam và phân tích các cơ hội đầu tư khác trong việc phát triển các tuyến cao tốc của Việt Nam cho những ai muốn tận dụng nền kinh tế đang bùng nổ của Việt Nam.
Định hướng thực hiện các dự án cao tốc Bắc-Nam tại Việt Nam
Từ năm 2021 đến 2023, toàn quốc đã khánh thành và đưa vào hoạt động thêm 566 km đường cao tốc, nâng tổng chiều dài đường cao tốc của cả nước lên 1.729 km. Hiện tại, nhiều dự án cao tốc đang được xây dựng, với 1.756 km đã được khởi công tính đến cuối tháng 6 năm 2023.
Theo Thủ tướng Phạm Minh Chính, trong giai đoạn 9 năm từ 2021 đến 2030, Việt Nam cần đầu tư và xây dựng gần gấp bốn lần số lượng đường cao tốc đã được xây dựng trong 20 năm qua.
Tương tự, nghị quyết của Quốc hội đã nêu rõ rằng đến năm 2025, toàn quốc cần phấn đấu có khoảng 3.000 km đường cao tốc và thực hiện những bước đầu tiên để mở rộng cao tốc Bắc-Nam về phía Đông.
Tổng quan về hệ thống cao tốc Bắc-Nam
Theo quy hoạch mạng lưới đường bộ giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, cao tốc Bắc-Nam về phía Đông từ cửa khẩu Hữu Nghị (Lạng Sơn – điểm cực Bắc của Việt Nam) đến Cà Mau (điểm cực Nam của Việt Nam) có chiều dài 2.063 km. Việc xây dựng cao tốc này được chia thành nhiều dự án tương ứng với các giai đoạn khác nhau. Đến nay, 800 km đã được hoàn thành và đưa vào hoạt động.
Cụ thể, Dự án cao tốc Bắc-Nam giai đoạn 1 (2017 – 2020) có chiều dài hơn 650 km, bao gồm 11 dự án thành phần, với 8 dự án đầu tư công và 3 dự án hợp tác công tư (PPP). Tổng vốn thực hiện dự án là hơn 5.500 tỷ VND, trong đó vốn của các nhà đầu tư là hơn 2.500 tỷ VND và vốn nhà nước khoảng 3.000 tỷ VND.
Hiện tại, dự án đã mở 6 đoạn đường bao gồm: Cao Bồ – Mai Sơn, Mai Sơn – Quốc lộ 45, Cam Lộ – La Sơn, Phan Thiết – Dầu Giây, Vĩnh Hảo – Phan Thiết, Nha Trang – Cam Lâm. Dự kiến vào ngày 2 tháng 9, đoạn Quốc lộ 45 – Nghi Sơn có chiều dài 43 km và đoạn Nghi Sơn – Diễn Châu có chiều dài 50 km sẽ được mở. Vào ngày 31 tháng 12, dự án cầu Mỹ Thuận 2 sẽ hoàn thành. Năm 2024, 2 dự án thành phần còn lại, Diễn Châu – Bãi Vọt, Cam Lâm – Vĩnh Hảo sẽ được đưa vào hoạt động.
Vào đầu năm 2023, các dự án thành phần cao tốc Bắc – Nam trong giai đoạn 2021 – 2025 (giai đoạn 2) đã được khởi công. Dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2 bao gồm 12 dự án thành phần với tổng chiều dài 723,7 km của tuyến chính, bao gồm các đoạn: Hà Tĩnh-Quảng Trị (260,9 km), Quảng Ngãi- Nha Trang (352,06 km) và Cần Thơ-Cà Mau (110,9 km). Tổng mức đầu tư của dự án lên tới 146.990 tỷ VND, trong đó 119.666 tỷ VND sẽ được bố trí trong giai đoạn 2021 – 2025, và 27.324 tỷ VND sẽ được bố trí trong giai đoạn tiếp theo 2026 – 2030. Dự án sẽ hoàn thành cơ bản vào năm 2025 và đưa vào hoạt động từ năm 2026.
Cách đầu tư vào Dự án cao tốc Bắc-Nam
Các quy định chung về lựa chọn nhà thầu cho đầu tư vào các dự án đường sắt cao tốc.
Hiện tại, không có hạn chế đặc biệt nào đối với các nhà đầu tư trong lĩnh vực đường sắt. Do đó, các dự án đầu tư xây dựng đường sắt cao tốc có thể ở hình thức hợp tác công tư (PPP) hoặc đầu tư tư nhân. Tuy nhiên, trên thực tế, việc thu hút đầu tư tư nhân trong lĩnh vực xây dựng đường sắt gặp phải một số thách thức do vốn đầu tư lớn yêu cầu, thời gian xây dựng kéo dài, hoặc thủ tục hành chính phức tạp, và nhiều vấn đề khác.
Trong khi đó, chính phủ Việt Nam đã xem xét việc đưa ra các ưu đãi, thu hút đầu tư tư nhân trong lĩnh vực này. Bên cạnh đó, Luật Đường sắt sửa đổi 2017 đã bổ sung các quy định để khuyến khích các tổ chức và cá nhân đầu tư và xây dựng đường sắt cao tốc. Đặc biệt, luật đã xác định rõ các nội dung về ưu đãi và hỗ trợ đầu tư trong việc xây dựng, quản lý, sử dụng và bảo trì đường sắt cao tốc.
Trong siêu dự án cao tốc Bắc-Nam, Chính phủ đã đề xuất hình thức đầu tư công để đảm bảo “đến năm 2025, hoàn thành cơ bản cao tốc Bắc-Nam về phía Đông”.
Theo Chủ tịch Ủy ban Kinh tế của Quốc hội – ông Vũ Hồng Thanh, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 29 về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025. Kế hoạch đã phân bổ vốn cho nhiều dự án đầu tư giao thông đường bộ theo phương thức PPP, bao gồm dự án cao tốc Bắc – Nam.
Gần đây, các đơn vị quản lý dự án (PMUs) của Bộ Giao thông Vận tải (MoT) đã hoàn thành việc lựa chọn nhà thầu và đang cấp hợp đồng để ký cho các gói thầu xây dựng và lắp đặt ưu tiên của 12 dự án thành phần trên cao tốc Bắc – Nam trong giai đoạn 2021 – 2025.
Quy trình lựa chọn nhà thầu cho đấu thầu công khai và đấu thầu hạn chế
Việc lựa chọn nhà thầu cho một dự án xây dựng đường sắt cao tốc được thực hiện theo quy định của Luật Đấu thầu và/hoặc Luật Đầu tư công (đối với các dự án đầu tư theo hình thức PPP) và các quy định liên quan.
Tùy thuộc vào định hướng thực hiện của dự án, trình tự thực hiện có thể thay đổi. Tuy nhiên, quy trình lựa chọn nhà thầu chung cho đấu thầu công khai và đấu thầu hạn chế được thực hiện như sau (Khoản 1, Điều 38 của Luật Đấu thầu 2013):
- Bước 1: Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu,
- Bước 2: Tổ chức lựa chọn nhà thầu,
- Bước 3: Đánh giá hồ sơ dự thầu và thương thảo hợp đồng,
- Bước 4: Nộp, thẩm định, phê duyệt và công bố kết quả lựa chọn nhà thầu,
- Bước 5: Hoàn thiện và ký hợp đồng.
Mặt khác, việc chỉ định nhà thầu theo quy trình thông thường như sau:
- Bước 1: Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu,
- Bước 2: Tổ chức lựa chọn nhà thầu,
- Bước 3: Đánh giá các đề xuất và thương thảo các đề xuất của nhà thầu,
- Bước 4: Nộp, thẩm định, phê duyệt và công bố kết quả lựa chọn nhà thầu,
- Bước 5: Hoàn thiện và ký hợp đồng.
(Khoản 2, Điều 38 của Luật Đấu thầu 2013)
Cách thức đấu thầu của dự án xây dựng sẽ được quyết định bởi cơ quan có thẩm quyền.
Tóm lại…
Cơ sở hạ tầng cao tốc của Việt Nam mang đến cánh cửa đến một kho tàng cơ hội đầu tư và phát triển. Khi đất nước đón nhận sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, hệ thống cao tốc Bắc-Nam là minh chứng cho cam kết của Việt Nam đối với sự hiện đại hóa và tiến bộ. Để có cái nhìn sâu sắc hơn về môi trường đầu tư hiện tại của Việt Nam và mở khóa những chìa khóa cho các doanh nghiệp thành công, hãy liên hệ với đội ngũ của chúng tôi. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi am hiểu về các quy định, chính sách và xu hướng FDI mới nhất của Việt Nam để giúp bạn đưa ra quyết định thông minh và tối đa hóa tiềm năng đầu tư của bạn.
Khám phá tiềm năng chưa được khai thác đang chờ đón bạn tại Việt Nam và bắt đầu một hành trình hợp tác có lợi. Hãy cùng nhau bắt đầu một hành trình đáng chú ý trong thị trường Việt Nam đầy năng động!
