Hiện nay, Việt Nam đã đặt ra các mục tiêu dài hạn cho việc phát triển bền vững và tăng trưởng xanh, dựa trên việc sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên để kích thích tăng trưởng kinh tế. Do đó, chính phủ Việt Nam ưu tiên thúc đẩy phát triển bền vững, điều này đã thu hút nhiều sự chú ý từ cả nhà đầu tư nước ngoài và trong nước.
Chiến lược tăng trưởng xanh quốc gia và xu hướng đầu tư đổi mới tại Việt Nam
Chiến lược Tăng trưởng Xanh Quốc gia
Thủ tướng đã phê duyệt Chiến lược Tăng trưởng Xanh Quốc gia 2021-2030, tầm nhìn 2050, vào đêm trước Hội nghị Biến đổi Khí hậu Liên Hợp Quốc năm 2021.
Chiến lược Tăng trưởng Xanh Việt Nam (VGGS) được xây dựng nhằm thúc đẩy quá trình tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, giảm phát thải khí nhà kính thông qua đổi mới công nghệ và mô hình tăng trưởng bền vững. Chiến lược này hướng đến phát triển kinh tế theo mô hình carbon thấp, đồng thời bảo tồn và nâng cao giá trị vốn tự nhiên.
Trước xu hướng phát triển bền vững ngày càng được chú trọng, nhiều doanh nghiệp đã chủ động tích hợp các nguyên tắc phát triển bền vững vào mô hình kinh doanh, chính sách và chiến lược dài hạn. Đồng thời, doanh nghiệp cũng có thể tận dụng các cơ hội và chính sách ưu đãi do Chính phủ triển khai nhằm khuyến khích đầu tư và phát triển theo hướng bền vững.
Xu hướng tăng trưởng bền vững tại Việt Nam
Trên phạm vi toàn cầu, nhiều tổ chức, quốc gia và nhà đầu tư đã thúc đẩy xu hướng đầu tư bền vững, trong đó đầu tư theo các tiêu chí Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG) là mô hình được áp dụng rộng rãi. ESG đóng vai trò là một bộ tiêu chí giúp nhà đầu tư đánh giá và lựa chọn các doanh nghiệp chú trọng đến phát triển bền vững, đồng thời có khả năng ứng phó với những thách thức về môi trường và xã hội.
Theo bà Lim Bey An, Trưởng bộ phận Tài chính Xanh và Quản lý Tài sản thuộc Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS): “Nền kinh tế châu Á vẫn đang trong quá trình phát triển và nhiên liệu hóa thạch sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong giai đoạn này. Tuy nhiên, khu vực vẫn còn nhiều việc phải làm để hướng tới phát triển bền vững. Vì vậy, mọi quyết định chuyển đổi cần được cân nhắc thận trọng, có tính đến các tác động kinh tế và xã hội, đồng thời phù hợp với đặc thù của từng quốc gia.”
Là thị trường điện mặt trời lớn nhất Đông Nam Á, Việt Nam đang thu hút lượng vốn đầu tư đáng kể vào lĩnh vực năng lượng tái tạo. Nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển thân thiện với môi trường, nhiều ngân hàng và tổ chức tài chính trong nước đã triển khai các chương trình tín dụng và cam kết hỗ trợ đầu tư dành cho các doanh nghiệp, bao gồm cả nhà đầu tư nước ngoài.
Doanh nghiệp tiên phong trong đầu tư và phát triển xanh
Làn sóng đầu tư xanh vào Việt Nam tiếp tục gia tăng, phản ánh xu hướng chuyển dịch sang mô hình sản xuất bền vững. Một trong những dự án tiêu biểu là nhà máy của LEGO Manufacturing Vietnam tại Bình Dương, được cấp phép vào năm 2022 với tổng vốn đầu tư ban đầu khoảng 1 tỷ USD và sau đó được nâng lên hơn 1,3 tỷ USD. Dự án được cấp quyền thực hiện các hoạt động nhập khẩu, xuất khẩu, bán buôn và bán lẻ hàng hóa, đồng thời trở thành một trong những khoản đầu tư xanh quy mô lớn nhất tại Việt Nam, với kế hoạch phát triển trong thời gian ít nhất 15 năm.
Đáng chú ý, đây sẽ là cơ sở sản xuất đầu tiên của LEGO đạt tiêu chuẩn trung hòa carbon, với cam kết sử dụng điện mặt trời áp mái và các nguồn năng lượng tái tạo khác trong hoạt động sản xuất. Đây cũng là định hướng phù hợp với xu hướng tiêu dùng mới, khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm không chỉ đến chất lượng và giá cả mà còn đến mức độ thân thiện với môi trường của sản phẩm. Những yếu tố này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và hàng hóa Việt Nam trong thời gian tới.
Một trong bốn trọng tâm trong chiến lược phát triển bền vững giai đoạn 2021–2025 của Suntory PepsiCo Việt Nam là chuyển đổi sang các vật liệu thân thiện với môi trường hơn và giảm thiểu rác thải bao bì. Theo ông Jahanzeb Khan, Tổng Giám đốc Suntory PepsiCo Việt Nam, Pepsi đã giới thiệu chai nước giải khát làm từ nhựa tái chế tại thị trường châu Á trong những năm gần đây.
Để bắt kịp xu hướng tăng trưởng xanh, dòng vốn FDI cũng ngày càng tập trung vào các lĩnh vực sản xuất, nghiên cứu, khoa học và công nghệ. Một số dự án FDI quy mô lớn, tiêu biểu như các dự án của Samsung, đã góp phần tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước và thúc đẩy nâng cao năng lực của các nhà cung cấp linh kiện nội địa.
Nỗ lực thu hút đầu tư xanh từ khu vực tư nhân
Để khuyến khích đầu tư xanh tại Việt Nam, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 43 về chính sách tài khóa và tiền tệ nhằm hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế – xã hội, cùng với Nghị quyết số 31 về kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế nhằm huy động nguồn lực cho phục hồi và phát triển kinh tế – xã hội trong bối cảnh kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19.
Không chỉ Chính phủ, Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam và Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam (BritCham) cũng đã ký kết thỏa thuận hợp tác vào đầu tháng 9/2021 nhằm thúc đẩy phát triển bền vững và hỗ trợ doanh nghiệp triển khai các tiêu chuẩn ESG.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế nâu sang nền kinh tế xanh sẽ khó đạt hiệu quả nếu thiếu sự đồng thuận và tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp. Theo ước tính của Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Ngân hàng Thế giới, Việt Nam cần khoảng 30 tỷ USD để thực hiện Chiến lược Tăng trưởng Xanh đến năm 2030. Trong đó, ngân sách nhà nước chỉ có khả năng đáp ứng khoảng 30% nhu cầu vốn, mở ra nhiều cơ hội đầu tư cho khu vực tư nhân trong các lĩnh vực tiềm năng như nông nghiệp, năng lượng, tài chính và hàng tiêu dùng.
May mắn thay, xu hướng thu hút FDI tại Việt Nam đang có sự chuyển dịch rõ rệt theo hướng phát triển bền vững. Nhiều dự án năng lượng sạch quy mô lớn đã được cấp phép trong thời gian gần đây, tiêu biểu là dự án nhà máy điện khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) thuộc Trung tâm Điện lực Bạc Liêu do nhà đầu tư Singapore phát triển.
Sự quan tâm ngày càng lớn của các nhà đầu tư nước ngoài đối với nền kinh tế xanh và mô hình sản xuất bền vững đang tạo ra những tác động tích cực đối với nền kinh tế Việt Nam. Mô hình khu công nghiệp sinh thái ngày càng được chú trọng, đi cùng với việc hoàn thiện các chính sách hỗ trợ và gia tăng đầu tư từ các chủ đầu tư phát triển bất động sản công nghiệp.
Kết luận
Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng xanh, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và đáp ứng các yêu cầu cần thiết trong quá trình triển khai. Phát triển bền vững và tăng trưởng xanh là những mục tiêu dài hạn có khả năng tạo ra bước chuyển quan trọng cho nền kinh tế, mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư nước ngoài. Bên cạnh đó, các sản phẩm và dự án xanh có thể tạo ra giá trị gia tăng cao hơn, giúp doanh nghiệp bù đắp chi phí phát sinh trong quá trình chuyển đổi sang mô hình hoạt động bền vững. Vì vậy, việc thúc đẩy tăng trưởng xanh trên diện rộng được kỳ vọng sẽ mở ra nhiều cơ hội hấp dẫn cho các nhà đầu tư tư nhân tại Việt Nam.
Nếu bạn đang tìm kiếm cơ hội đầu tư xanh hoặc muốn đồng hành cùng quá trình phát triển bền vững tại Việt Nam, hãy liên hệ với Viettonkin để nhận được những thông tin cập nhật và tư vấn đáng tin cậy nhất. Viettonkin và đội ngũ chuyên gia của chúng tôi có hơn 12 năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực đầu tư và tư vấn doanh nghiệp. Liên hệ với chúng tôi ngay.
