Việt Nam đang thu hút nhiều đầu tư nước ngoài trong nhiều lĩnh vực nhờ vào những thành tựu mới trong sự tiến bộ công nghệ. Sự phát triển của công nghệ, cũng như yêu cầu cao hơn của một số lĩnh vực, đã tạo ra những bộ kỹ năng thiết yếu mà người tìm việc nên có để nâng cao giá trị của họ và sở hữu lợi thế cạnh tranh so với các ứng viên khác. Vậy triển vọng nghề nghiệp và xu hướng kỹ năng tại Việt Nam là gì? Bài viết sẽ giúp bạn tìm ra câu trả lời.
Tình hình lực lượng lao động và nhu cầu hiện tại của Việt Nam
Việt Nam là một quốc gia có lực lượng lao động trẻ. Tuy nhiên, theo nghiên cứu được thực hiện bởi Navigos (2018), các công ty quốc tế gặp khó khăn trong việc tuyển dụng nhân viên có năng lực tại Việt Nam. Có sự không tương thích giữa trình độ kỹ năng của nhân viên và yêu cầu của nhà tuyển dụng. Sự thiếu hụt công nhân có trình độ là rào cản lớn nhất.
Trong bối cảnh thiếu nhân viên có kỹ năng, những ứng viên tài năng còn lại có xu hướng tìm kiếm việc làm tại các doanh nghiệp nước ngoài, điều này là một bất lợi khác cho các công ty trong nước. Do đó, các doanh nghiệp Việt Nam cần thay đổi chính sách để thu hút và giữ chân nhân tài.
Chất lượng nguồn nhân lực của Việt Nam là 3.76 trên 10, xếp thứ 11 trong số mười hai quốc gia châu Á.
Chất lượng nguồn nhân lực vẫn còn nhiều thách thức
Chung Ngọc Quế Chi của Trường Cao đẳng Kỹ thuật và Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh cho biết rằng công nhân Việt Nam không chỉ thiếu về số lượng mà còn về chất lượng. Trình độ ngoại ngữ, kỹ năng CNTT và khả năng sử dụng công nghệ không đáp ứng yêu cầu.
Nguyễn Xuân Bình, trưởng ban Kinh tế Trung ương, đã nêu rõ rằng Việt Nam cần có sự thay đổi đáng kể trong nhận thức về chất lượng nguồn nhân lực để đạt được kết quả thực tiễn.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ ra ba điều mà Việt Nam nên tập trung vào để cải thiện năng lực nguồn nhân lực. Trước hết, giáo dục nghề nghiệp nên theo kịp xu hướng thị trường. Hơn nữa, các chính sách nên được ban hành để thúc đẩy sự kết nối giữa hai bên nhằm khuyến khích hợp tác và đóng góp vào đào tạo. Thứ hai, đào tạo nghề nên đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế để sinh viên có thể được trang bị kiến thức cập nhật nhất, kỹ năng kỹ thuật và kỹ năng mềm cần thiết. Điểm cuối cùng là chúng ta nên dự đoán nhu cầu của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường lao động năm 2020
Theo một báo cáo của HR insider, hai yếu tố ảnh hưởng nhất là yếu tố công nghệ và yếu tố kinh tế – xã hội.
Dự báo rằng trong năm năm tới, robot và tự động hóa sẽ có ảnh hưởng mạnh mẽ đến thị trường lao động, tiếp theo là internet di động, công nghệ đám mây, dữ liệu lớn và internet vạn vật. Những lĩnh vực này được cho là có nhu cầu cao hơn về lao động, do đó việc đầu tư vào những kỹ năng này là có lợi cho sinh viên.
Những thay đổi trong bản chất công việc, công việc linh hoạt, sự gia tăng lao động tinh hoa và nhân khẩu học trẻ sẽ ảnh hưởng lớn đến thị trường lao động trong năm 2020 với tỷ lệ lần lượt là 66%, 55% và 54%.
Các kỹ năng đang thịnh hành cho nhân viên và chuyên gia nhân sự
Khi thị trường lao động thay đổi, bộ kỹ năng nào là thiết yếu cho nhân viên và chuyên gia nhân sự?
Các kỹ năng đang thịnh hành cho nhân viên
Trong năm năm tới, công nghệ được cho là sẽ được áp dụng trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Ví dụ, việc ứng dụng máy móc tự động trong sản xuất ô tô hoặc nông nghiệp. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh giữa các ứng viên trở nên khốc liệt hơn, những ứng viên có khả năng tốt hơn sẽ có cơ hội làm việc tại các doanh nghiệp mong muốn. Vậy những khả năng và kỹ năng cơ bản nào cần thiết trong tương lai?
Về khả năng, kỹ năng giải quyết vấn đề, sáng tạo, linh hoạt trong tư duy và lý luận logic là bốn kỹ năng quan trọng nhất. Độ nhạy cảm với vấn đề được xếp hạng là kỹ năng cần thiết nhất với 86%, tiếp theo là sáng tạo với 86% và lý luận logic với 51%. Trong khi đó, khả năng thể chất và lý luận toán học được coi là không cần thiết.Sự phát triển của công nghệ có thể là nguyên nhân quan trọng.
Về kỹ năng cơ bản, học tập chủ động là kỹ năng quan trọng nhất (87%), sau đó là học ICT, giám sát bản thân và người khác và tư duy phản biện. Hơn nữa, con người không làm việc một mình, mà họ làm việc trong một nhóm. Do đó, kỹ năng liên chức năng cũng rất quan trọng. Để có tinh thần làm việc nhóm và thể hiện bản thân, hợp tác với người khác, quản lý con người, trí tuệ cảm xúc, ra quyết định và giải quyết vấn đề phức tạp được nhấn mạnh. Những bộ kỹ năng này là những kỹ năng mà robot hoặc công nghệ không thể hỗ trợ con người trong công việc.
Các kỹ năng đang thịnh hành cho chuyên gia nhân sự và nhà tuyển dụng
1. Trải nghiệm của nhân viên hơn là sự gắn kết của nhân viên
Bằng cách tập trung vào trải nghiệm mà bạn cung cấp cho nhân viên của mình, họ sẽ tìm thấy ý nghĩa trong công việc của họ. Trải nghiệm cá nhân hóa này có thể được gamify, thách thức, học tập hoặc nâng cao kỹ năng để giúp họ cải thiện kỹ năng của mình.
2. Làm việc dựa trên bằng chứng
Các nhà tuyển dụng có thể có đánh giá công bằng đối với nhân viên bằng cách sử dụng các chỉ số và phân tích vững chắc nhờ vào các công cụ kỹ thuật số. Khả năng phân tích, phân công công việc và đo lường hiệu quả công việc với sự hỗ trợ của phân tích cho phép nhân viên không bị thiên lệch và làm việc một cách khách quan.
3. Đầu tư vào sự phát triển của đội ngũ và doanh nghiệp
Khi bạn giúp nhân viên phát triển kỹ năng và đào tạo những kỹ năng cần thiết trong công việc của họ, nhân viên sẽ cảm thấy có động lực vì họ được học hỏi và sẵn sàng đóng góp nhiều hơn cho doanh nghiệp của bạn.
Ngoài ra, bạn có thể tìm kiếm tiêu chuẩn lương cho nhân tài công nghệ tại Việt Nam trên blog của Viettonkin.
Tóm lại, trang bị cho bản thân những kỹ năng cần thiết là quan trọng trong thị trường lao động hiện nay vì bạn sẽ có nhiều lợi thế cạnh tranh hơn so với các ứng viên khác. Không chỉ nhân viên mà cả nhà tuyển dụng cũng nên sở hữu một số kỹ năng để thu hút, gắn kết và giữ chân nhân tài. Dù bạn là ai, nhân viên hay nhà tuyển dụng, chúng tôi hy vọng bạn sẽ thấy bài viết này hữu ích.
