Sự xuất hiện của Thuế Tối thiểu Toàn cầu (GMT) đã kích hoạt một sự thay đổi lớn trong lĩnh vực thuế quốc tế, đặc biệt ảnh hưởng đến Đầu tư Trực tiếp Nước ngoài (FDI) tại Việt Nam. Hiểu rõ các tác động của GMT là rất quan trọng trong việc điều hướng bối cảnh thuế đang phát triển. Với ảnh hưởng sâu sắc đến nhiều khía cạnh của nền kinh tế toàn cầu, tầm quan trọng của GMT trong bối cảnh hệ thống thuế của Việt Nam không thể bị đánh giá thấp. Phần giới thiệu này đặt nền tảng cho một cuộc khám phá toàn diện về các tác động và hệ quả phức tạp của GMT đối với đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
Tác động của GMT đối với FDI tại Việt Nam
Tác động của GMT đến Việt Nam: Định hình lại thuế và đầu tư nước ngoài
Việc giới thiệu thuế tối thiểu toàn cầu (GMT), còn được biết đến như giải pháp Cột 2, mang lại những hệ quả quan trọng cho hệ thống thuế của Việt Nam. Vào tháng 12, Liên minh Châu Âu đã chính thức phê duyệt một chỉ thị, quy định rằng các công ty phải tuân thủ mức thuế tối thiểu là 15% bắt đầu từ năm 2024. Các quốc gia có đầu tư nước ngoài đáng kể vào Việt Nam, như Hàn Quốc và Nhật Bản, sẽ thực hiện các chính sách thuế mới hoặc công bố dự thảo cải cách thuế, đánh dấu sự chuyển mình hướng tới GMT cho năm tài chính 2024.
Tại Việt Nam, doanh thu ngân sách nhà nước từ Thuế Thu nhập Doanh nghiệp (CIT) trong các năm 2020-2022 dao động từ 18% đến 21%. Các doanh nghiệp Đầu tư Trực tiếp Nước ngoài (FDI) đã đóng góp từ 7.5% đến 8.5% vào doanh thu này. Nếu thuế tối thiểu toàn cầu không được áp dụng, Việt Nam có thể giới thiệu thuế bổ sung CIT cho các doanh nghiệp FDI hiện đang được hưởng mức thuế thấp hơn, từ đó tăng cường doanh thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, nếu GMT được áp dụng, doanh thu đủ điều kiện nhận ưu đãi thuế sẽ được chuyển hướng đến ngân sách của các quốc gia phát triển hơn. Hơn nữa, khi GMT được áp dụng cho các doanh nghiệp địa phương tham gia đầu tư ra nước ngoài với các công ty con ở các quốc gia khác và đang trả CIT dưới ngưỡng tối thiểu, Việt Nam có thể thu thuế bổ sung CIT, từ đó tăng cường doanh thu ngân sách nhà nước.
Các ưu đãi thuế hấp dẫn của Việt Nam đã đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút FDI, với khoảng 335 dự án trong các ngành chế biến và chế tạo được hưởng mức thuế dưới 15%. Các dự án này collectively đại diện cho 30% tổng dòng FDI, ước tính đạt 131.3 tỷ USD. Quốc gia này có 619 doanh nghiệp đa quốc gia (MNEs) với 1,017 công ty con đã báo cáo doanh thu hợp nhất vượt quá 750 triệu euro vào năm 2021. Tính đến năm 2024, nếu GMT có hiệu lực, 112 MNEs tại Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp, với Hàn Quốc và Nhật Bản cùng nhau thu thêm hơn 462.5 triệu USD thuế bổ sung.
Tính đến ngày 20 tháng 3, dữ liệu do Bộ Kế hoạch và Đầu tư cung cấp cho thấy Việt Nam hiện có 1,625 dự án đầu tư ra nước ngoài, trong đó 141 doanh nghiệp nhà nước chiếm một phần quan trọng, chiếm 53.3% tổng đầu tư của quốc gia. Việc áp dụng GMT có thể dẫn đến nghĩa vụ thuế bổ sung cho các doanh nghiệp địa phương tham gia đầu tư ra nước ngoài.
Tác động của GMT đến ưu đãi thuế và chiến lược thu hút FDI
Trước hết, việc áp dụng các biện pháp GMT sẽ làm vô hiệu hóa chính các ưu đãi thuế đã liên tục thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài lớn. Hiện tại, nhiều tập đoàn tại Việt Nam đang hưởng lợi từ các ưu đãi thuế dao động từ 2.75 đến 5.95 phần trăm, thấp hơn nhiều so với mức thuế 15 phần trăm quy định. Việc áp dụng GMT vào năm 2024 sẽ yêu cầu điều chỉnh mức thuế cho ít nhất 1,015 doanh nghiệp Đầu tư Trực tiếp Nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.
Cuộc thảo luận xung quanh thuế tối thiểu toàn cầu tiết lộ những tác động tiêu cực tiềm tàng đối với các công ty đa quốc gia, bao gồm cả những công ty đang đầu tư tích cực tại Việt Nam. Để đối phó với sự thay đổi sắp tới này, các chuyên gia đề xuất rằng Việt Nam nên xây dựng một chính sách đầu tư nhằm thu hút các nhà đầu tư nước ngoài chiến lược.
Để giảm thiểu các tác động của thuế tối thiểu toàn cầu (GMT) đối với các doanh nghiệp nước ngoài, các quan chức thuế Việt Nam đang tích cực khám phá các cơ chế hỗ trợ phù hợp. Tổng cục Thuế (GDT) thuộc Bộ Tài chính đang tham gia thảo luận về các nguồn lực có thể được phân bổ để hỗ trợ các Doanh nghiệp Đầu tư Nước ngoài (FIEs) bị ảnh hưởng bởi quy định GMT sắp tới, dự kiến sẽ được thực hiện vào đầu năm 2024. Danh sách đối tác nước ngoài phong phú của Việt Nam, đến từ 142 quốc gia và vùng lãnh thổ, với sự tập trung đáng kể ở Đông Á, nhấn mạnh tầm quan trọng của các biện pháp hỗ trợ này. Sự hỗ trợ sắp tới được thiết kế để phù hợp với các đặc điểm riêng của từng doanh nghiệp, giúp họ bù đắp cho các ưu đãi thuế bị ảnh hưởng bởi quy định GMT. Các doanh nghiệp sẽ có thể tiếp cận cơ chế hỗ trợ này thông qua các thủ tục đăng ký, sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế của họ. Tham gia chủ động vào quá trình thực hiện GMT là rất quan trọng cho nỗ lực hội nhập quốc tế của Việt Nam, cải cách hệ thống thuế và phát triển kinh tế – xã hội tổng thể.
Hệ quả của GMT từ góc độ quản lý thuế
Hệ quả của GMT dưới quản lý thuế
Việc thực hiện GMT có những hệ quả sâu rộng đối với quản lý thuế tại Việt Nam, bao gồm:
- Tác động đến Doanh thu: GMT giới thiệu một mức thuế tối thiểu toàn cầu mà các tập đoàn phải tuân thủ. Sự điều chỉnh này có thể tác động tích cực đến doanh thu thuế của Việt Nam khi các công ty có thể phải trả thuế cao hơn, từ đó củng cố ngân sách nhà nước.
- Thay đổi trong Thuế: Các cơ quan thuế tại Việt Nam có nhiệm vụ thích ứng với các quy định thuế mới, điều chỉnh chúng theo tiêu chuẩn toàn cầu và đảm bảo rằng các doanh nghiệp đa quốc gia (MNEs) tuân thủ các quy tắc GMT. Sự điều chỉnh này có thể cần thiết phải thay đổi các bộ luật và chính sách thuế để duy trì sự phù hợp với các tiêu chuẩn thuế quốc tế đang phát triển.
- Theo dõi Doanh nghiệp Đầu tư Nước ngoài: Quản lý thuế của Việt Nam sẽ cần tăng cường theo dõi các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (FIEs) để đánh giá nghĩa vụ thuế của họ theo khuôn khổ GMT. Các FIEs, thường được hưởng nhiều ưu đãi thuế, có thể sẽ trải qua những thay đổi trong nghĩa vụ thuế của họ, cần phải đánh giá lại.
- Cải cách Chính sách: Việc giới thiệu GMT tại Việt Nam dự kiến sẽ thúc đẩy cải cách chính sách và tăng cường nỗ lực hội nhập quốc tế của quốc gia. Quản lý thuế đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện và thi hành các cải cách này để đảm bảo tuân thủ hiệu quả với các tiêu chuẩn toàn cầu.
Tóm lại, các hệ quả của GMT dưới quản lý thuế tại Việt Nam bao gồm sự thay đổi trong doanh thu, điều chỉnh trong chính sách thuế, tăng cường theo dõi các FIEs, và nhu cầu cấp thiết về cải cách chính sách để hòa hợp với các tiêu chuẩn thuế toàn cầu đang phát triển.
Khuyến nghị cho các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam
Khi các nhà đầu tư nước ngoài điều hướng bối cảnh thuế đang phát triển do GMT tạo ra, một số cân nhắc chiến lược nổi bật:
- Theo dõi và Vận động Chính sách: Các nhà đầu tư nước ngoài nên theo dõi chặt chẽ sự phát triển của các quy định GMT và vận động cho các chính sách phù hợp với mục tiêu kinh doanh của họ. Việc luôn cập nhật thông tin và tham gia tích cực vào các cuộc thảo luận chính sách có thể giúp doanh nghiệp thích ứng hiệu quả.
- Đánh giá Tác động Chủ động: Mỗi doanh nghiệp cần chủ động đánh giá tác động của GMT, đặc biệt ở cấp độ nhóm, để chuẩn bị cho những thay đổi chính sách sắp tới. Hiểu rõ cách GMT ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế và hoạt động của họ là rất quan trọng trong việc phát triển các chiến lược để quản lý hiệu quả thời kỳ thuế mới này.
Những suy nghĩ cuối cùng
Tóm lại, sự xuất hiện của Thuế Tối thiểu Toàn cầu (GMT) báo hiệu một kỷ nguyên chuyển mình trong thuế quốc tế và những tác động sâu rộng của nó đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam. Bối cảnh thuế toàn cầu mới này mang lại những hệ quả cho cả các công ty địa phương và nước ngoài, từ sự thay đổi doanh thu đến cải cách chính sách. Việc điều hướng sự chuyển mình này trong mức thuế và quản lý là phức tạp, khiến việc hướng dẫn chuyên môn và hỗ trợ tuân thủ trở nên thiết yếu. Viettonkin là đối tác của bạn trong việc quản lý thành công các vấn đề thuế và tuân thủ trong kỷ nguyên GMT, đảm bảo rằng các dự án đầu tư nước ngoài của bạn tại Việt Nam phát triển mạnh mẽ.
