Giáo dục luôn là ưu tiên hàng đầu của lãnh đạo Việt Nam. Nó không chỉ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển lâu dài của quốc gia, mà còn đóng góp đáng kể vào nền kinh tế, đặc biệt là trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Nhiều nhà đầu tư từ khắp nơi trên thế giới đã nhận ra tiềm năng của lĩnh vực này tại Việt Nam và đang thể hiện sự quan tâm ngày càng tăng đối với thị trường. Để khai thác thị trường quan trọng này thông qua việc thành lập các cơ sở đào tạo chi nhánh, điều cần thiết là phải có sự hiểu biết toàn diện về bối cảnh, đặc biệt là xem xét bối cảnh tư tưởng độc đáo của Việt Nam và các quy định nghiêm ngặt về đầu tư vào giáo dục. Bài viết này nhằm cung cấp một cái nhìn sâu sắc và toàn diện về vấn đề này.
Bạn cũng có thể thích: Thị Trường Mầm Non Hấp Dẫn Của Việt Nam: Một Điểm Đến Cho Các Nhà Đầu Tư Tầm Nhìn
Tổng Quan Về Thị Trường Giáo Dục Đại Học Tại Việt Nam
Giáo dục đại học luôn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của Việt Nam, ảnh hưởng đáng kể đến các vấn đề kinh tế – xã hội như tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo. Do đó, các nhà lãnh đạo Việt Nam ưu tiên phát triển lĩnh vực này. Tuy nhiên, Ngân hàng Thế giới đã chỉ ra rằng sự thiếu hụt nguồn lực tài chính đang cản trở sự phát triển của hệ thống giáo dục đại học. Để đáp ứng, chính phủ đã giới thiệu các khuôn khổ pháp lý thông qua Bộ Giáo dục và Đào tạo nhằm thu hút đầu tư tư nhân trong và ngoài nước, dẫn đến những tiến bộ tích cực.
Thực tế, sự quan tâm của FDI vào lĩnh vực giáo dục đại học tại Việt Nam bắt đầu gia tăng từ năm 2019. Theo thống kê được báo cáo bởi cổng thông tin CafeF, FDI vào giáo dục trong khoảng thời gian từ tháng 8 năm 2019 đến tháng 10 năm 2019 đạt 97 triệu USD.
Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2021, Việt Nam có 408 chương trình đào tạo liên kết với các cơ sở giáo dục đại học nước ngoài. Trong số đó, 186 chương trình là sự hợp tác giữa các trường đại học tư thục và các đối tác quốc tế, trong khi 222 chương trình được Bộ Giáo dục và Đào tạo cấp phép.
Theo Bộ Giáo dục & Đào tạo, tính đến tháng 6 năm 2024, tổng vốn đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực này đạt 4,57 tỷ USD trên 605 dự án, với khoảng 430 chương trình đào tạo liên kết đang được triển khai tại 65 cơ sở giáo dục đại học trong nước. Ngoài ra, hiện có năm trường đại học có vốn đầu tư nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam. Những tên tuổi nổi bật trong lĩnh vực này bao gồm Đại học RMIT Việt Nam, Đại học Anh Việt Nam (BUV), Đại học Mỹ tại Việt Nam (AUV), Đại học Swinburne Việt Nam và Đại học Greenwich Việt Nam.
Mặc dù đã có những tiến bộ, Giáo sư Raymond Gordon, Hiệu trưởng Đại học Anh Việt Nam (BUV), đã lưu ý rằng Việt Nam là một “viên ngọc ẩn” cho đầu tư giáo dục ở châu Á. Trong khi các quốc gia khác phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt trong giáo dục đại học, Việt Nam, mặc dù có những cơ sở danh tiếng, vẫn chứng kiến sự đầu tư nước ngoài hạn chế. Điều này cho thấy tiềm năng của thị trường vẫn chưa được khai thác đầy đủ.
Các Quy Định Pháp Lý Về Việc Thành Lập Các Cơ Sở Đào Tạo Chi Nhánh
Chính phủ hiện đang đẩy nhanh quá trình hoàn thiện các chính sách và quy định pháp lý liên quan đến đầu tư vào giáo dục đại học. Vào ngày 5 tháng 10 năm 2024, chính phủ đã ban hành Nghị định số 124/2024/NĐ-CP, sửa đổi và bổ sung một số quy định của Nghị định 86/2018/NĐ-CP, quy định về hợp tác và đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 20 tháng 11 năm 2024, đặc biệt giới thiệu các sửa đổi và bổ sung cho các quy định hiện hành để thành lập các cơ sở đào tạo chi nhánh tại Việt Nam.
Đầu tiên, có hai hình thức cơ sở đào tạo chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam:
- Cơ sở đào tạo chi nhánh của một cơ sở giáo dục đại học nước ngoài: Được thành lập trực tiếp bởi một cơ sở giáo dục đại học nước ngoài.
- Cơ sở đào tạo chi nhánh của một cơ sở giáo dục đại học có vốn đầu tư nước ngoài: Các phần của cấu trúc tổ chức thuộc sự quản lý của một cơ sở giáo dục đại học có vốn đầu tư nước ngoài hiện đang hoạt động tại Việt Nam.
Về các lĩnh vực giáo dục đủ điều kiện, các nhà đầu tư nước ngoài chỉ được phép hợp tác và đầu tư vào các lĩnh vực được pháp luật Việt Nam cho phép, và bị cấm đầu tư vào các lĩnh vực liên quan đến an ninh, quốc phòng, chính trị và tôn giáo.
Thứ hai, một số điểm bổ sung về điều kiện đầu tư đã được nêu rõ. Theo các Điều 33, 35, 36, 37 và 38 của Nghị định 86, được bổ sung bởi Nghị định 124, các điều kiện cụ thể để thành lập các cơ sở đào tạo chi nhánh đã được chi tiết hóa:
Điều Kiện Cấp Giấy Phép Đầu Tư:
- Tuân thủ quy hoạch mạng lưới giáo dục đại học và đào tạo giáo viên theo quy định.
- Tham gia vào các lĩnh vực được phép hợp tác và đầu tư.
- Cơ sở giáo dục đại học nước ngoài thành lập chi nhánh tại Việt Nam phải được thành lập hợp pháp và đang hoạt động ở nước ngoài.
- Cơ sở giáo dục đại học nước ngoài phải được xếp hạng trong số 500 trường đại học hàng đầu trong các bảng xếp hạng đại học toàn cầu uy tín trong một trong ba năm gần đây.
- Đối với các cơ sở đào tạo chi nhánh của các cơ sở giáo dục đại học nước ngoài: Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tìm kiếm ý kiến thẩm định từ Bộ Giáo dục và Đào tạo và các cơ quan liên quan để tổng hợp và trình Thủ tướng Chính phủ quyết định về chính sách đầu tư. Đối với các cơ sở đào tạo chi nhánh của các cơ sở giáo dục đại học có vốn đầu tư nước ngoài: cần có sự đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Điều Kiện Vốn Đầu Tư:
- Đối với việc thành lập một cơ sở đào tạo chi nhánh của một cơ sở giáo dục đại học nước ngoài tại Việt Nam: Cần có vốn đầu tư tối thiểu là 500 tỷ VND (không bao gồm chi phí sử dụng đất). Tại thời điểm thẩm định để thành lập chi nhánh trường đại học, giá trị đầu tư thực hiện phải vượt quá 250 tỷ VND.
- Trong trường hợp một cơ sở giáo dục đại học có vốn đầu tư nước ngoài không xây dựng cơ sở mới mà thay vào đó thuê hoặc sử dụng các cơ sở hiện có do đối tác Việt Nam cung cấp, vốn đầu tư tối thiểu phải đáp ứng ít nhất 70% yêu cầu quy định. Đến thời điểm thẩm định cho hoạt động giáo dục, giá trị đầu tư thực hiện phải vượt quá 50% tổng vốn đầu tư, và nhà đầu tư phải cam kết đầu tư đầy đủ vốn yêu cầu trong vòng năm năm kể từ ngày được phê duyệt hoạt động.
Cuối cùng, các thủ tục thành lập các cơ sở đào tạo chi nhánh đã được sửa đổi để hỗ trợ tốt hơn cho các nhà đầu tư:
(1) Nộp đơn xin Giấy chứng nhận Đăng ký đầu tư từ cơ quan có thẩm quyền (Điều 34 của Nghị định 86/2018/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 124);
Đối với các dự án thành lập các cơ sở đào tạo chi nhánh của các cơ sở giáo dục đại học nước ngoài tại Việt Nam, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tham vấn với Bộ Giáo dục và Đào tạo và các cơ quan liên quan trước khi trình đề xuất lên Thủ tướng Chính phủ phê duyệt;
Đối với các cơ sở đào tạo chi nhánh của các cơ sở giáo dục đại học có vốn đầu tư nước ngoài, cơ quan đầu tư phải tìm kiếm đánh giá từ Bộ Giáo dục và Đào tạo.
(2) Nhận sự cho phép thành lập (Các Điều 40 của Nghị định 86/2018/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 124 và Các Điều 44 của Nghị định 86/2018/NĐ-CP ): Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền phê duyệt việc thành lập các cơ sở đào tạo chi nhánh của các cơ sở giáo dục đại học nước ngoài tại Việt Nam, trong khi Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm phê duyệt việc thành lập các cơ sở đào tạo chi nhánh của các cơ sở giáo dục đại học có vốn đầu tư nước ngoài.
(3) Nhận sự cho phép cho các hoạt động giáo dục (Điều 47 của Nghị định 86/2018/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 124, về việc cấp phép cho các hoạt động giáo dục): Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cấp phép cho các hoạt động giáo dục cho các cơ sở giáo dục đại học, các chi nhánh của các cơ sở giáo dục đại học có vốn đầu tư nước ngoài, và các chi nhánh của các cơ sở giáo dục đại học nước ngoài tại Việt Nam.
Đánh Giá Lại Vấn Đề
Mặc dù thị trường giáo dục đại học tại Việt Nam hiện đang đối mặt với một số hạn chế trong sự phát triển, nhưng những tiến bộ đáng kể được dự đoán trong tương lai gần nhờ những nỗ lực chủ động của chính phủ Việt Nam trong việc nâng cao và hoàn thiện các quy định pháp lý. Điều này đã tạo ra những cơ hội đáng kể cho các Nhà Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài thâm nhập vào lĩnh vực đầy hứa hẹn này. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả đầu tư tối ưu và tạo điều kiện tiếp cận, việc chuẩn bị kỹ lưỡng là rất cần thiết, với việc tìm kiếm các đối tác tư vấn đáng tin cậy là một yếu tố quan trọng. Viettonkin là một trong những tổ chức như vậy có thể hỗ trợ các nhà đầu tư hoàn thành các yêu cầu thủ tục, tư vấn về các xu hướng mới nhất và cung cấp thông tin cập nhật về thị trường. Hãy để chúng tôi giúp bạn đưa ra những quyết định thông minh và hiệu quả hơn.
