Trong 50 năm qua, mối quan hệ Việt Nam – Australia đã phát triển ổn định, trở nên ngày càng sâu sắc, bền vững và thực tiễn. Điều này đã đạt được thông qua sự tin tưởng chiến lược ngày càng tăng giữa hai quốc gia, lợi ích chung của họ trong một trật tự quốc tế dựa trên luật pháp quốc tế, và mối quan hệ kinh tế ngày càng phát triển cùng với sự trao đổi mạnh mẽ giữa nhân dân hai nước.
Thiết lập quan hệ đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Australia
Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1973, Việt Nam và Australia đã xây dựng mối quan hệ mạnh mẽ và có nội dung trên cơ sở tôn trọng và lợi ích lẫn nhau. Các lợi ích an ninh và kinh tế hội tụ cùng với việc làm sâu sắc thêm các liên kết giữa nhân dân hai nước đã củng cố mối quan hệ và hợp tác song phương của chúng tôi.
Vào năm 1991, Australia là một trong những quốc gia gỡ bỏ lệnh cấm thương mại đối với Việt Nam. Một số công ty Australia đã được công nhận là những người tiên phong trong hợp tác kinh tế với Việt Nam như Telstra, BHP và ANZ. Mối quan hệ đã phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ kể từ năm 1993 khi hai nước kỷ niệm 20 năm quan hệ ngoại giao. Vào tháng 5 năm 1993, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã có chuyến thăm chính thức Australia, chuyến thăm cấp cao đầu tiên trong lịch sử quan hệ giữa hai bên.
Vào tháng 9 năm 2009, mối quan hệ giữa Việt Nam và Australia đã được nâng cấp lên “Đối tác Toàn diện”. Quan hệ đối tác này đã được tăng cường vào năm 2015, nhấn mạnh nỗ lực chung của chính phủ và nhân dân hai nước nhằm thúc đẩy quan hệ song phương. Chương trình Hành động Việt Nam – Australia cho giai đoạn 2010-2013 cũng đã được triển khai, củng cố và mở rộng quan hệ chính trị, hợp tác kinh tế và thương mại cũng như hỗ trợ phát triển và hợp tác kỹ thuật trong một loạt các lĩnh vực như quốc phòng, giáo dục, môi trường và trao đổi nhân dân. Sau đó, hai nước đã công bố Kế hoạch Hành động Việt Nam – Australia 2016-2019.
Nhận thấy năm 2018 đánh dấu kỷ niệm 45 năm quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Australia, hai nước đã quyết định nâng cấp quan hệ song phương lên cấp độ Đối tác Chiến lược, nhân dịp chuyến thăm chính thức Australia của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc.
Khi tuyên bố về Đối tác Chiến lược, Việt Nam và Australia cam kết tăng cường quan hệ dựa trên sự tôn trọng Hiến chương Liên Hợp Quốc, luật pháp quốc tế và chủ quyền, độc lập, toàn vẹn lãnh thổ cũng như hệ thống chính trị của nhau. Chúng tôi sẽ nâng cao sự tin tưởng và hiểu biết lẫn nhau để củng cố quan hệ song phương và góp phần vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực. Đặc biệt, chúng tôi cam kết làm việc tích cực để đảm bảo rằng khu vực của chúng tôi vẫn hòa bình, kiên cường và được hình thành bởi các quy tắc và chuẩn mực đã tồn tại trong nhiều thập kỷ.
Vào ngày 1 tháng 11 năm 2021, Australia và Việt Nam đã khởi động Chiến lược Tăng cường Hợp tác Kinh tế Australia – Việt Nam (Chiến lược), hỗ trợ tham vọng chung của hai nước trở thành 10 đối tác thương mại hàng đầu và gấp đôi đầu tư hai chiều.
Các cột mốc quan trọng trong 50 năm quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Australia
Sau Hiệp định Paris năm 1973, Australia là một trong những quốc gia phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam. Trong 50 năm qua, mối quan hệ Việt Nam – Australia đã phát triển ổn định và mạnh mẽ, trở nên ngày càng sâu sắc, bền vững và thực tiễn. Điều này đã đạt được thông qua sự tin tưởng chiến lược ngày càng tăng giữa hai quốc gia, lợi ích chung của họ trong một trật tự quốc tế dựa trên luật pháp quốc tế, và mối quan hệ kinh tế ngày càng phát triển cùng với sự trao đổi mạnh mẽ giữa nhân dân hai nước. Những điểm nổi bật trong quan hệ ngoại giao giữa hai nước đã tạo động lực hướng tới mục tiêu nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện.
Hợp tác chính trị giữa hai nước phản ánh mức độ tin tưởng ngày càng tăng trong khuôn khổ quan hệ đối tác toàn diện và đối tác chiến lược. Hai nước không chỉ tôn trọng “sự độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau” mà còn tôn trọng “hệ thống chính trị của nhau”. Australia cam kết tăng cường sự tham gia chính trị thông qua các cuộc trao đổi thường xuyên và cấp cao, sẽ được bổ sung bởi các cuộc họp song phương hiện có, bao gồm Đối thoại Chiến lược 2+2, Đối thoại Nhân quyền Việt Nam – Australia, Tư vấn Lãnh sự Việt Nam – Australia và Diễn đàn Nông nghiệp Việt Nam – Australia.
Hợp tác quốc phòng và an ninh là một điểm sáng, và tiếp tục vươn tới những tầm cao mới. Hai bên duy trì các cuộc trao đổi đoàn thường xuyên, hợp tác trong phòng chống và kiểm soát tội phạm, quản lý di cư, ngăn chặn di cư bất hợp pháp, trao đổi thông tin, kinh nghiệm và đào tạo tiếng Anh.
Hợp tác giáo dục đã phát triển nhanh chóng và sâu sắc. Australia là một trong những thị trường giáo dục nước ngoài phổ biến nhất đối với sinh viên Việt Nam. Việt Nam hiện là thị trường lớn thứ năm trong lĩnh vực giáo dục quốc tế tại Australia với 31.000 sinh viên và nghiên cứu sinh đang học tập tại Australia và hơn 8.000 sinh viên Việt Nam đang theo học các bằng cấp của Australia tại Việt Nam.
Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, Australia đã cung cấp 3 tỷ AUD (khoảng 47.000 tỷ đồng) ODA cho Việt Nam. Đặc biệt, trong chuyến thăm Việt Nam, Thủ tướng Anthony Albanese đã công bố gói hỗ trợ 105 triệu đô la Australia cho Việt Nam để hợp tác về cơ sở hạ tầng, thích ứng với biến đổi khí hậu và chuyển đổi năng lượng. Các tổ chức phi chính phủ Australia, thông qua các dự án viện trợ trong các lĩnh vực kinh tế, y tế, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, giáo dục, v.v., đã góp phần vào việc giảm nghèo, phát triển kinh tế – xã hội và phát triển bền vững tại Việt Nam cũng như quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa nhân dân hai nước.
Thương mại và đầu tư Việt Nam – Australia
Hợp tác kinh tế và thương mại là lĩnh vực ưu tiên trong phát triển quan hệ giữa Việt Nam và Australia. Sau khi thiết lập quan hệ đối tác chiến lược, hợp tác thương mại và đầu tư song phương đã phát triển nhanh chóng. Hai nước đặt mục tiêu trở thành một trong 10 đối tác thương mại hàng đầu của nhau trong thời gian sớm nhất và mục tiêu này đã trở thành hiện thực bất chấp tác động của đại dịch COVID-19 và suy thoái kinh tế toàn cầu. Năm 2022, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt gần 15,7 tỷ USD, tăng 26,7% so với năm 2021; Trong quý đầu tiên của năm 2023, tổng kim ngạch thương mại song phương đạt 3,41 tỷ USD, khiến Australia trở thành đối tác thương mại lớn thứ 7 của Việt Nam và Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 10 của Australia. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Australia đạt 5,6 tỷ USD, tăng 26,2%; nhập khẩu hàng hóa từ Australia đạt 10,1 tỷ USD, tăng 27,3%. Các nhóm hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Australia bao gồm:
- Điện thoại di động và linh kiện: 765 triệu USD, tăng 12,5%;
- Máy móc, thiết bị, dụng cụ và các linh kiện khác: 564,6 triệu USD, tăng 62%;
- Máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện: 522 triệu USD, tăng 7,4%;
- Thủy sản: 365 triệu USD, tăng 37%;
- Vải và hàng may mặc: 446 triệu USD, tăng 27%.
Việt Nam nhập khẩu nhiều nguyên liệu thô và đầu vào cho sản xuất như than, lúa mì, bông, phế liệu thép, thép, v.v., đặc biệt là than. Australia đã mở cửa cho các loại trái cây như xoài, rambutan, thanh long, vải và tôm đông lạnh của Việt Nam. Việt Nam đang thúc đẩy Australia cho phép nhập khẩu chanh dây, rambutan, dừa tươi, sầu riêng và tôm tươi. Australia đang thúc đẩy Việt Nam mở cửa cho việc nhập khẩu thịt nai, thịt kangaroo, mật ong, đào và mơ.
Tính đến tháng 2 năm 2023, Australia có 590 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn khoảng 2 tỷ USD. Trong khi đó, Việt Nam đã đầu tư vào Australia 88 dự án với tổng vốn đầu tư 592,3 triệu USD. Trong lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản và lâm nghiệp, tổng kim ngạch thương mại lần đầu tiên vượt mốc 6 tỷ đô la Australia vào năm 2022, đã tăng gấp đôi trong hai năm qua.
Thúc đẩy quan hệ song phương mạnh mẽ hơn giữa Việt Nam – Australia
Theo lời mời của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Thủ tướng Australia Anthony Albanese đã có chuyến thăm chính thức Việt Nam vào ngày 3 và 4 tháng 6. Vào sáng ngày 4 tháng 6, ngay sau lễ đón chính thức, các thủ tướng của hai nước đã có cuộc họp tại trụ sở Văn phòng Chính phủ. Tại cuộc họp, Thủ tướng Anthony Albanese nhấn mạnh rằng Australia coi trọng Đối tác Chiến lược với Việt Nam và xác định Việt Nam là một phần trung tâm trong mối quan hệ chiến lược của Australia với Đông Nam Á.
Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Việt Nam sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Australia đầu tư vào Việt Nam trong các lĩnh vực phát triển cơ sở hạ tầng, viễn thông, tài chính và ngân hàng, giáo dục, nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và xây dựng dữ liệu dân số. Thủ tướng Chính cũng đề nghị Australia tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào Australia trong các lĩnh vực khai thác, nông nghiệp, thương mại điện tử, hàng không và du lịch; đề nghị Australia tạo điều kiện mở rộng thị trường cho hàng xuất khẩu của Việt Nam; đánh giá cao quyết định của Australia tăng ODA cho Việt Nam thêm 2,5% trong năm tài chính 2023-2024, và đề xuất hợp tác ODA là một thành phần quan trọng trong quan hệ đối tác tương lai.
Thủ tướng Anthony Albanese khẳng định Australia mong muốn mở rộng hơn nữa hợp tác an ninh và quốc phòng với Việt Nam; khẳng định tiếp tục duy trì hợp tác ODA; đồng ý thúc đẩy hợp tác đầu tư hai chiều; tiếp tục tăng cường học bổng cho sinh viên Việt Nam; đồng ý xem xét lại Hiệp định Dịch vụ Hàng không (1995) để điều chỉnh số lượng chuyến bay giữa hai nước; đồng ý tích cực thực hiện hợp tác trong các lĩnh vực mới như kinh tế số, chuyển đổi số… Thủ tướng Anthony Albanese đã công bố gói hỗ trợ 105 triệu đô la Australia cho Việt Nam để hợp tác về cơ sở hạ tầng, thích ứng với biến đổi khí hậu và chuyển đổi năng lượng.
Kết luận
Vào năm 2023, Việt Nam và Australia kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Hai nước có mối quan hệ kinh tế mạnh mẽ, với thương mại và đầu tư phát triển ổn định trong những năm gần đây. Australia là đối tác thương mại lớn thứ 7 của Việt Nam, và Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 10 của Australia. Cũng có sự hợp tác đáng kể trong các lĩnh vực giáo dục, quốc phòng và du lịch.
Tương lai của mối quan hệ Việt Nam – Australia là rất sáng sủa. Cũng có nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp và cá nhân từ cả hai nước hợp tác với nhau. Nếu bạn là một nhà đầu tư Australia đang tìm cách mở rộng kinh doanh vào Việt Nam, Viettonkin Consulting có thể giúp bạn. Chúng tôi có kinh nghiệm phong phú trên thị trường Việt Nam và có thể cung cấp cho bạn sự hỗ trợ cần thiết để thành công. Liên hệ với chúng tôi hôm nay để tìm hiểu thêm. Với sự giúp đỡ của chúng tôi, bạn có thể tận dụng nhiều cơ hội có sẵn tại Việt Nam và xây dựng một doanh nghiệp thành công. Đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi!
