Việt Nam và Ấn Độ có mối quan hệ lâu dài và bền vững, bắt nguồn từ hơn 2.000 năm giao lưu văn hóa, được thiết lập và nuôi dưỡng bởi các nhà lãnh đạo của cả hai quốc gia, bao gồm Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh đạo tinh thần Mahatma Gandhi và Thủ tướng Jawaharlal Nehru. Nhân dân và các nhà lãnh đạo của cả hai quốc gia đã liên tục làm việc để phát triển mối quan hệ này.
Quan hệ ngoại giao Việt Nam – Ấn Độ
Ấn Độ là một trong những quốc gia mà Việt Nam đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện từ tháng 9 năm 2016. Ấn Độ là đối tác quan trọng trong chính sách ưu tiên của Việt Nam đối với khu vực Nam Á và là người bạn truyền thống đáng tin cậy của Việt Nam. Tại Đông Nam Á, Việt Nam là một trụ cột quan trọng trong Chính sách Hành động Hướng Đông của Ấn Độ và tầm nhìn Ấn Độ – Thái Bình Dương, nhấn mạnh sự cởi mở và bao trùm. Việt Nam là một trong những đối tác chủ chốt và bạn bè gần gũi nhất của Ấn Độ trong ASEAN. Mối quan hệ Ấn Độ – Việt Nam là một trong những mối quan hệ song phương quan trọng nhất của Ấn Độ tại Đông Nam Á.
Vào ngày 21 tháng 12 năm 2020, chính phủ Việt Nam và Ấn Độ đã phê duyệt “Tầm nhìn chung Việt Nam – Ấn Độ vì Hòa bình, Thịnh vượng và Nhân dân” để hướng dẫn quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia. Quan hệ đối tác này bao gồm các lĩnh vực hợp tác truyền thống như chính trị, thương mại, đầu tư, năng lượng, quốc phòng, an ninh và giao lưu nhân dân, cũng như các lĩnh vực hợp tác mới như hợp tác không gian, hợp tác hạt nhân dân sự, công nghệ thông tin và khoa học biển.
Vào năm 2022, theo lời mời của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam, Vương Đình Huệ, Chủ tịch Hạ viện Ấn Độ, Om Birla, và đoàn đại biểu Quốc hội Ấn Độ đã thăm Việt Nam từ ngày 19 đến 21 tháng 4. Chuyến thăm này là một điểm nhấn quan trọng cho quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Ấn Độ, đặc biệt khi hai quốc gia kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao vào năm 2022.
Trong chuyến thăm, thông qua các hoạt động của Chủ tịch Hạ viện Ấn Độ gặp gỡ các lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước Việt Nam, cũng như các hoạt động của Tổng Thư ký Quốc hội của hai nước, hai bên đã thảo luận và thống nhất nhiều vấn đề liên quan đến mối quan hệ song phương và các cơ quan lập pháp của hai nước.
Đối tác kinh tế & thương mại mạnh mẽ giữa Việt Nam – Ấn Độ
Tại các quốc gia Nam Á, Ấn Độ là thị trường quan trọng nhất của Việt Nam, chiếm 80% tổng kim ngạch thương mại của Việt Nam trong khu vực. Vào năm 2017, kim ngạch thương mại song phương giữa hai quốc gia đạt 7,5 tỷ USD, tăng gần 38% so với năm 2016. Đến năm 2022, Ấn Độ đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ tám của Việt Nam.
Kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Ấn Độ đã tăng nhanh từ 200 triệu USD vào năm 2000 lên 13,2 tỷ USD vào năm 2021. Đây là lần đầu tiên kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Ấn Độ vượt 13 tỷ USD. Đặc biệt, chỉ sau năm năm kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện, kim ngạch thương mại song phương đã tăng gấp đôi và đạt 15,05 tỷ USD vào năm 2022.
Trong tám tháng đầu năm 2021, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam – Ấn Độ cho thấy sự tăng trưởng tích cực. Xuất khẩu sang Ấn Độ đạt 3,955 tỷ USD, tăng 26,7% so với cùng kỳ năm 2020, với các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu bao gồm điện thoại và linh kiện (20,7%), máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (13,8%), và máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng (10,5%). So với cùng kỳ năm 2020, xuất khẩu hóa chất sang Ấn Độ tăng đáng kể (126,5%), xuất khẩu kim loại và sản phẩm tăng 45,2%, nguyên liệu nhựa tăng 432%, cao su tăng 121,2%, nguyên liệu dệt may, da và giày tăng 86,9%, và các sản phẩm nông nghiệp như tiêu tăng 58,5% và rau quả tăng 51%.
Nhập khẩu của Việt Nam từ Ấn Độ trong tám tháng đầu năm 2021 đạt 4,689 tỷ USD, tăng 60,7% so với cùng kỳ năm 2020. Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là sắt và thép (16%), ngô (6,5%), và máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng (6,2%). Nhập khẩu ngô tăng mạnh, với tổng giá trị 306 triệu USD. Nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu đạt 203 triệu USD, tăng 219,4%.
Tính đến cuối quý đầu tiên năm 2022, tổng kim ngạch thương mại giữa hai quốc gia đạt 4,09 tỷ USD. Các mặt hàng xuất khẩu chính từ Việt Nam sang Ấn Độ trong quý này là điện thoại và linh kiện (464,6 triệu USD), máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (223,4 triệu USD), và các kim loại và sản phẩm thông thường khác (180,5 triệu USD). Các mặt hàng nhập khẩu chính từ Ấn Độ vào Việt Nam trong quý này là các loại sắt và thép khác nhau (306,5 triệu USD), ngô (155,8 triệu USD), và các loại bông khác nhau (152,2 triệu USD).
Hợp tác đầu tư mạnh mẽ giữa Việt Nam – Ấn Độ
Ấn Độ và Việt Nam không chỉ thiết lập một quan hệ đối tác thương mại quan trọng mà còn một mối quan hệ đầu tư hợp tác với sự tham gia của nhiều tập đoàn Ấn Độ và doanh nghiệp Việt Nam.
Tính đến tháng 8 năm 2022, các doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư vào 10 dự án tại Ấn Độ với tổng vốn 6,2 triệu USD, xếp thứ 44 trong số 79 quốc gia đầu tư vào Ấn Độ. Ấn Độ xếp thứ 24 trong số 139 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam với 334 dự án và tổng vốn đầu tư khoảng 1 tỷ USD.
Quy mô trung bình của các dự án Ấn Độ là 2,9 triệu USD mỗi dự án, thấp hơn mức trung bình quốc gia là 11,8 triệu USD mỗi dự án. Các dự án Ấn Độ chủ yếu tập trung vào ngành chế biến và sản xuất với 60 dự án và tổng vốn đầu tư 459,6 triệu USD, chiếm 50,5% tổng vốn đầu tư. Ngành sản xuất và phân phối điện có sáu dự án với tổng vốn đầu tư 236,3 triệu USD, chiếm 26% tổng vốn đầu tư. Ngành khai thác có năm dự án với tổng vốn đầu tư 96,5 triệu USD, trong khi các dự án còn lại nằm ở các lĩnh vực khác.
Không tính ba dự án thăm dò dầu khí, Ấn Độ đã đầu tư vào 28 địa phương. Tỉnh Ninh Thuận dẫn đầu với bốn dự án và tổng vốn đầu tư 195,1 triệu USD, trong đó dự án nhà máy điện mặt trời INFRA 1 có tổng vốn đầu tư 71,9 triệu USD. Tỉnh Phú Yên có tám dự án với tổng vốn đầu tư 189,64 triệu USD, trong đó dự án nhà máy đường Sơn Hòa là dự án lớn nhất của Ấn Độ với tổng vốn đăng ký 94,5 triệu USD. Tỉnh Bình Dương xếp thứ ba với 10 dự án và tổng vốn đầu tư 116,26 triệu USD, bao gồm dự án Công ty TNHH TAT Coffee Việt Nam với tổng vốn đầu tư 67,5 triệu USD. Các dự án còn lại nằm ở Thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An, Long An và các tỉnh khác.
Triển vọng và xu hướng trong quan hệ song phương tương lai
Việt Nam và Ấn Độ chia sẻ mong muốn chung về hòa bình, ổn định và an ninh trong khu vực, cũng như cách tiếp cận chính sách đối ngoại tương tự dựa trên đa phương. Cả hai quốc gia đều chia sẻ tầm nhìn cho khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Họ luôn hỗ trợ lẫn nhau trong các vấn đề khu vực và toàn cầu thông qua các cơ chế do ASEAN dẫn dắt hoặc Sáng kiến Hợp tác Mekong – Ganges. Vào năm 2021, với tư cách là thành viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Việt Nam và Ấn Độ đã hợp tác chặt chẽ để đạt được sự đồng thuận về nhiều tài liệu quan trọng như nghị quyết hoặc tuyên bố của Chủ tịch Hội đồng.
Ấn Độ đã và đang thúc đẩy hội nhập kinh tế với các nước CLMV (Campuchia, Lào, Myanmar, Việt Nam) và sáng kiến Hợp tác Mekong – Ganges. Gần đây, tại cuộc họp Bộ trưởng ASEAN – Ấn Độ, các bên đã xem xét Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Ấn Độ, nâng cấp nó để tăng cường kết nối kinh tế với Ấn Độ. Trong khi đó, Việt Nam giữ vị trí trung tâm trong Chính sách Hướng Đông của Ấn Độ và tầm nhìn của Ấn Độ cho khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Dưới khuôn khổ của Hợp tác Mekong – Ganges, Ấn Độ đã tài trợ 37 Dự án Tác động Nhanh (QIPs) trị giá 50.000 USD mỗi dự án, đã hoàn thành và mang lại kết quả tích cực cho người dân ở các khu vực khó khăn của Việt Nam.
Đây là những tiền đề và điều kiện thuận lợi để phát triển hợp tác thương mại và đầu tư giữa hai quốc gia. Để tận dụng những lợi thế này và thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Ấn Độ, các vấn đề sau cần được giải quyết:
- Thứ nhất, mỗi bên cần tận dụng sức mạnh của mình. Ấn Độ đang dẫn đầu trong các lĩnh vực mà Việt Nam có thể học hỏi, chẳng hạn như khoa học và công nghệ, đặc biệt là công nghệ số, năng lượng và công nghệ hạt nhân. Vào ngày 15 tháng 12 năm 2021, Bộ Công nghệ Ấn Độ đã công bố kế hoạch trị giá 10 tỷ USD để thu hút các nhà sản xuất màn hình và bán dẫn với tham vọng biến Ấn Độ thành trung tâm sản xuất điện tử toàn cầu. Ấn Độ cũng đã phê duyệt kế hoạch hỗ trợ 100 công ty trong nước trong lĩnh vực thiết kế chipset và IC. Ngoài ra, Việt Nam có thể chia sẻ kinh nghiệm của mình trong quản lý xã hội, giảm nghèo và các chính sách xã hội khác với Ấn Độ.
- Thứ hai, cần tận dụng sự tương đồng trong chính sách và tinh thần tự lực của hai quốc gia để mở khóa tiềm năng hợp tác thương mại và đầu tư. Ấn Độ được kỳ vọng sẽ là nền kinh tế lớn phát triển nhanh nhất thế giới, với một số cải cách táo bạo sẽ được thực hiện trong nông nghiệp, sản xuất, giáo dục và lao động. Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045.
- Thứ ba, tạo ra một nền tảng cho lợi ích chiến lược, lợi ích kinh tế và mối liên kết tình cảm giữa hai quốc gia.
- Thứ tư, tăng cường kết nối và hợp tác giữa các cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam và Ấn Độ để hỗ trợ sự phát triển của nhau.
- Thứ năm, tiếp tục tăng cường giao lưu ở tất cả các cấp, các lĩnh vực và tăng cường giao lưu nhân dân để liên tục củng cố niềm tin, chia sẻ và hợp tác.
Việt Nam và Ấn Độ là hai nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng trong khu vực. Mối quan hệ kinh tế giữa Ấn Độ và Việt Nam là một trụ cột của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia. Trong thời gian tới, trụ cột hợp tác phát triển Việt Nam – Ấn Độ trong lĩnh vực kinh tế sẽ được phát triển hơn nữa.
Kết luận
Trong những năm tới, quan hệ đầu tư giữa hai quốc gia sẽ có những bước đột phá mới, tập trung vào các lĩnh vực cảng biển, năng lượng, cơ sở hạ tầng, dầu khí, công nghệ thông tin, chuyển đổi số, kinh tế số, khoa học biển, công nghệ chế biến và sản xuất, ngành công nghiệp hỗ trợ ô tô, và nhiều lĩnh vực khác.
Nếu bạn là một nhà đầu tư Ấn Độ đang tìm cách mở rộng kinh doanh vào Việt Nam, Viettonkin Consulting có thể giúp bạn. Chúng tôi có kinh nghiệm phong phú trên thị trường Việt Nam và có thể cung cấp cho bạn sự hỗ trợ cần thiết để thành công. Liên hệ với chúng tôi hôm nay để tìm hiểu thêm. Với sự giúp đỡ của chúng tôi, bạn có thể tận dụng nhiều cơ hội có sẵn tại Việt Nam và xây dựng một doanh nghiệp thành công. Đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi!
