Đi đến nội dung
Viettonkin
Gia nhập thị trường

So sánh môi trường kinh doanh tại Việt Nam và Thái Lan: Hướng dẫn dành cho nhà đầu tư

Trong lĩnh vực thương mại quốc tế đầy năng động, việc đưa ra quyết định khôn ngoan là rất quan trọng đối với nhà đầu tư. Dù bạn…

David Lang Tác giả Founder & CEO, Viettonkin; FDI and Fortune 500 Consultant
· · Đọc trong 17 phút

Trong lĩnh vực thương mại quốc tế đầy năng động, việc đưa ra quyết định khôn ngoan là rất quan trọng đối với nhà đầu tư. Dù bạn là một doanh nhân có kinh nghiệm hay một chủ doanh nghiệp mới, việc chọn lựa địa điểm lý tưởng để kinh doanh là điều hết sức quan trọng. Bài viết này bắt đầu một phân tích so sánh về việc kinh doanh tại Việt Nam và Thái Lan, xem xét các môi trường quy định, quy trình đăng ký công ty và những khía cạnh độc đáo hình thành nên hai quốc gia Đông Nam Á này. Dù bạn đang xem xét thành lập một công ty hay khám phá các thị trường mới, việc nắm bắt những phức tạp của các quốc gia này sẽ giúp bạn đưa ra những quyết định thông minh, bất kể giai đoạn nào trong hành trình khởi nghiệp của bạn.

Mức độ thuận lợi trong môi trường kinh doanh tại Việt Nam: Khung pháp lý và quy trình thành lập doanh nghiệp

Tìm hiểu quy trình thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam

Khi tìm hiểu quy trình thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam, nhà đầu tư nước ngoài sẽ có nhiều lựa chọn về hình thức hiện diện thương mại. Trong đó, ba mô hình phổ biến nhất là Văn phòng đại diện, Chi nhánh và Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) 100% vốn nước ngoài. Việc hiểu rõ đặc điểm của từng loại hình là rất quan trọng, bởi mỗi mô hình đều có phạm vi hoạt động, quyền hạn và yêu cầu pháp lý riêng.

Văn phòng đại diện hoạt động như đơn vị đại diện của công ty mẹ ở nước ngoài, chủ yếu thực hiện các hoạt động nghiên cứu thị trường, xúc tiến thương mại và liên lạc với đối tác. Theo quy định, văn phòng đại diện không được trực tiếp thực hiện hoạt động kinh doanh tạo doanh thu.

Chi nhánh, trong khi đó, được phép thực hiện một số hoạt động kinh doanh và tạo doanh thu trong phạm vi được pháp luật cho phép, đồng thời phải phù hợp với ngành, nghề kinh doanh của công ty mẹ.

Công ty TNHH 100% vốn nước ngoài là một pháp nhân độc lập, được phép thực hiện nhiều hoạt động thương mại theo quy định của pháp luật. So với hai mô hình còn lại, loại hình này mang lại mức độ chủ động và linh hoạt cao hơn cho nhà đầu tư nước ngoài trong quá trình tổ chức và vận hành hoạt động kinh doanh tại Việt Nam.

Việc lựa chọn mô hình hiện diện phù hợp là bước khởi đầu quan trọng đối với mọi nhà đầu tư khi gia nhập thị trường Việt Nam, bởi quyết định này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quy trình pháp lý, phạm vi hoạt động và chiến lược phát triển của doanh nghiệp trong tương lai.

Thời gian thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam mất bao lâu?

Thời gian thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam phụ thuộc vào loại hình doanh nghiệp mà nhà đầu tư lựa chọn. Đối với công ty TNHH 100% vốn nước ngoài, quá trình thành lập thường kéo dài từ 3 đến 4 tháng. Trong khi đó, văn phòng đại diện thường chỉ mất khoảng 2 tháng, còn chi nhánh thường cần khoảng 3 tháng để hoàn tất thủ tục.

Nhà đầu tư cũng cần lưu ý rằng trong một số trường hợp, dự án đầu tư phải được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận trước khi tiến hành thành lập doanh nghiệp. Bên cạnh đó, việc xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) – điều kiện tiên quyết đối với nhiều dự án đầu tư nước ngoài – thường mất khoảng 15 ngày làm việc, với điều kiện dự án thuộc phạm vi cam kết mở cửa thị trường của Việt Nam theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Đối với các ngành, nghề chưa được cam kết hoặc bị hạn chế tiếp cận thị trường, thời gian xử lý có thể kéo dài hơn do phải thực hiện thêm các thủ tục thẩm định và chấp thuận.

Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC), nhà đầu tư có thể tiếp tục hoàn thiện các thủ tục tiếp theo, bao gồm đăng ký địa chỉ trụ sở doanh nghiệp và xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC). Thời gian cấp ERC thông thường là 3 ngày làm việc. Mặc dù phần lớn ngành, nghề kinh doanh tại Việt Nam không quy định mức vốn tối thiểu, một số lĩnh vực như tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, công nghệ tài chính (fintech), giáo dục, đào tạo nghề và kinh doanh bất động sản vẫn phải đáp ứng các yêu cầu riêng về vốn hoặc điều kiện hoạt động theo quy định của pháp luật.

Thời gian để thành lập một công ty tại Việt Nam
Mẫu ERC (bên trái) và IRC (bên phải). Nguồn: Vietnam Insider

Các thủ tục sau cấp phép, thường mất 30 ngày làm việc, bao gồm thông báo công khai về việc thành lập công ty, đăng ký con dấu, đăng ký tài khoản ngân hàng, lấy mã số thuế, khai báo trực tuyến, thanh toán thuế giấy phép kinh doanh và đăng ký lao động. Những thời gian này phản ánh cam kết của Việt Nam trong việc cung cấp một quy trình đơn giản và hiệu quả cho các nhà đầu tư muốn kinh doanh tại đất nước này.

Độ dễ dàng trong việc kinh doanh tại Thái Lan: Khung quy định và quy trình thành lập công ty

Các bước để bắt đầu một doanh nghiệp tại Thái Lan: Từ ý tưởng đến công ty

Bắt đầu một dự án kinh doanh tại Thái Lan bắt đầu bằng việc lập kế hoạch cẩn thận. Trước khi đi vào quy trình thiết lập doanh nghiệp, điều quan trọng là xác định loại hình doanh nghiệp bạn muốn thành lập. Cần lưu ý rằng, trừ khi công ty của bạn thuộc chương trình Đầu tư của Ủy ban Đầu tư (BOI), phần lớn cổ đông phải là công dân Thái Lan, trong khi người nước ngoài chỉ có thể sở hữu tối đa 49% công ty. Quy định này có thể được miễn nếu doanh nghiệp của bạn có được Giấy phép Kinh doanh Nước ngoài (FBL), thường được cấp cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không cạnh tranh với các doanh nghiệp Thái. Việc có được FBL có thể mất vài tháng, và đơn có thể được nộp cho Bộ phận Cấp phép Nước ngoài của Bộ Thương mại.

Khi nói đến các cấu trúc doanh nghiệp, công ty TNHH tư nhân là lựa chọn phổ biến trong số các doanh nhân. Trong cấu trúc này, các cổ đông được hưởng trách nhiệm hữu hạn, trong khi các giám đốc chịu trách nhiệm vô hạn. Hiểu rõ những bước đầu tiên này là rất quan trọng để có một quy trình thiết lập suôn sẻ.

Thời gian là tiền bạc: Quy trình thiết lập doanh nghiệp tại Thái Lan có hiệu quả như thế nào?

Hiệu quả là đặc điểm nổi bật của việc thiết lập doanh nghiệp tại Thái Lan. Quy trình thường bắt đầu bằng việc đặt tên công ty, một nhiệm vụ có thể được hoàn thành hiệu quả bằng cách đăng ký tài khoản với Cục Phát triển Doanh nghiệp trực tuyến. Bước tiếp theo là chuẩn bị các tài liệu cần thiết, một quy trình thay đổi tùy thuộc vào loại hình doanh nghiệp của bạn. Các tài liệu cần thiết có thể bao gồm Biên bản thành lập, mẫu đơn, danh sách cổ đông, mẫu đơn giám đốc được ký bởi từng giám đốc, mẫu Tuyên bố hoạt động kinh doanh và thông tin về văn phòng và chi nhánh của doanh nghiệp bạn. Ngoài ra, việc có được con dấu công ty là rất quan trọng vì nó sẽ đóng vai trò như chữ ký của công ty bạn trong nhiều giao dịch kinh doanh.

Giai đoạn cuối cùng liên quan đến việc đăng ký công ty tại văn phòng Đăng ký Doanh nghiệp nằm trong khu vực của công ty bạn. Trong bước này, bạn cũng sẽ nhận được mã số thuế cho doanh nghiệp của mình. Thông thường, việc đăng ký một công ty tư nhân mất khoảng một tuần, trong khi các công ty đại chúng có thể mất đến một tháng. Quy trình thiết lập hiệu quả của Thái Lan nhấn mạnh cam kết của quốc gia này trong việc thu hút đầu tư nước ngoài và tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi cho các nhà đầu tư.

Các bước để bắt đầu một doanh nghiệp tại Thái Lan
Hiệu quả là đặc điểm nổi bật của việc thiết lập doanh nghiệp tại Thái Lan. Nguồn: Internet

Phân tích so sánh: Việt Nam vs. Thái Lan cho việc thành lập doanh nghiệp – Ưu và nhược điểm

Đánh giá ưu và nhược điểm của việc kinh doanh tại Việt Nam và Thái Lan

Khi chọn lựa địa điểm để thành lập doanh nghiệp, điều quan trọng là cân nhắc các ưu và nhược điểm. Cả Việt Nam và Thái Lan đều có những lợi thế hấp dẫn và thể hiện những thách thức riêng biệt. Việt Nam có một thị trường đang phát triển với hơn một nửa dân số dưới 35 tuổi, hứa hẹn một lực lượng lao động trẻ và năng động. Vị trí địa lý tại trung tâm Đông Nam Á mang lại cho Việt Nam lợi thế chiến lược trong việc kết nối với các thị trường trong khu vực. Tuy nhiên, việc thích ứng với hệ thống pháp luật và thủ tục hành chính của Việt Nam vẫn có thể là thách thức đối với nhiều nhà đầu tư. Mức độ minh bạch chưa đồng đều cùng những vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính đôi khi khiến doanh nghiệp, đặc biệt là các nhà đầu tư mới, gặp không ít khó khăn.

Trong khi đó, Thái Lan sở hữu nhiều lợi thế đáng chú ý như hạ tầng số phát triển, lực lượng lao động có tay nghề cao cùng hệ thống chính sách và ưu đãi đầu tư tương đối hoàn thiện. Những yếu tố này đã giúp Thái Lan duy trì sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong khu vực. Tuy nhiên, tại một số ngành, mức độ cạnh tranh ở Thái Lan cao hơn, đồng thời chi phí kinh doanh cũng có thể lớn hơn do các yêu cầu và tiêu chuẩn quản lý nghiêm ngặt.

So sánh cơ hội kinh doanh: Việt Nam vs. Thái Lan

Xét về cơ hội kinh doanh, sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của Việt Nam và tầng lớp trung lưu đang phát triển cung cấp các thị trường hứa hẹn cho nhiều ngành công nghiệp. Mặc dù môi trường quy định có thể gặp khó khăn, nhưng cần lưu ý rằng Việt Nam đã tích cực cải thiện để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thành lập doanh nghiệp. Cam kết này được thể hiện qua nhiều Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) của nước này, chẳng hạn như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam (EVFTA).

Sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của Việt Nam và tầng lớp trung lưu đang phát triển cung cấp các thị trường hứa hẹn cho nhiều ngành công nghiệp.
Nguồn: nhandan.vn

Ngược lại, Thái Lan hấp dẫn các nhà đầu tư nhờ khung chính sách đầu tư được xây dựng tương đối hoàn thiện, theo hướng thúc đẩy tự do hóa thương mại và mở cửa thị trường. Chính phủ Thái Lan cũng tích cực khuyến khích dòng vốn đầu tư nước ngoài có khả năng mang lại giá trị gia tăng về công nghệ, kỹ năng và đổi mới sáng tạo, qua đó tạo dựng môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển.

Nhìn chung, lựa chọn giữa Việt Nam và Thái Lan sẽ phụ thuộc vào mục tiêu đầu tư và chiến lược kinh doanh của từng doanh nghiệp. Đối với các nhà đầu tư ưu tiên những thị trường có tốc độ tăng trưởng cao và sẵn sàng thích ứng với những thách thức trong quá trình gia nhập thị trường, Việt Nam là một lựa chọn đầy tiềm năng. Trong khi đó, Thái Lan nổi bật với môi trường kinh doanh ổn định, khung pháp lý tương đối hoàn thiện và hệ sinh thái doanh nghiệp đã phát triển.

Kết luận

Qua phân tích trên, có thể thấy Việt Nam và Thái Lan đều mang đến những cơ hội và lợi thế riêng cho các nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu và thách thức khác nhau trong quá trình thành lập và vận hành doanh nghiệp. Việc lựa chọn điểm đến đầu tư phù hợp cần dựa trên sự cân nhắc toàn diện giữa mục tiêu kinh doanh, chiến lược phát triển và đặc điểm của từng thị trường.

Dù doanh nghiệp lựa chọn tận dụng tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam hay ưu tiên môi trường kinh doanh ổn định tại Thái Lan, việc hiểu rõ khung pháp lý và bối cảnh đầu tư của từng quốc gia sẽ là yếu tố quyết định đến thành công lâu dài. Với kinh nghiệm tư vấn cho các nhà đầu tư quốc tế, Viettonkin sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình thành lập, mở rộng và phát triển hoạt động kinh doanh tại Việt Nam cũng như Thái Lan, giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường một cách hiệu quả và bền vững.

David Lang
Tác giả

David Lang Founder & CEO, Viettonkin; FDI and Fortune 500 Consultant

Trường (David) Lăng, Founder & CEO of Viettonkin, is a distinguished FDI advisor and Fortune 500 consultant, spearheading thousands of successful investment projects to connect ASEAN economies with the world.

Bản tin

Bài viết hàng tháng, trực tiếp từ bàn làm việc

Một email mỗi tháng. Phân tích chúng tôi chia sẻ với khách hàng trước.

Sẵn sàng mở rộng tại Đông Nam Á?

Trò chuyện với chuyên gia ASEAN đã hướng dẫn hơn 2.000 doanh nghiệp vào khu vực.