Quan hệ Việt Nam – Hà Lan bắt đầu phát triển mạnh mẽ vào đầu những năm 1990 khi Đông Nam Á bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ thu hút sự chú ý của các cộng đồng doanh nghiệp châu Âu, bao gồm cả Hà Lan.
Tổng quan về quan hệ song phương Việt Nam – Hà Lan
Kể từ năm 1993, đã có nhiều chuyến thăm và trao đổi cấp cao giữa các nhà lãnh đạo của hai nước, tạo nền tảng cho việc tăng cường tình hữu nghị và hợp tác đáng tin cậy trong tất cả các lĩnh vực, được minh chứng qua các chuyến thăm của Thủ tướng Phan Văn Khải (2001), Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (2011 và 2014), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (2017), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân (2018), và các chuyến thăm Việt Nam của các nhà lãnh đạo Hà Lan như Thủ tướng Wim Kok (1995), Hoàng tử Willem Alexander (2005 và 2011), và Thủ tướng Mark Rutte (2014). Thông qua những chuyến thăm này, nhiều cơ chế hợp tác song phương đã được phê duyệt, các thỏa thuận hợp tác quan trọng đã được ký kết, và các khung pháp lý đã được thiết lập để thúc đẩy quan hệ song phương trong nhiều lĩnh vực.
Việt Nam và Hà Lan là hai quốc gia ven biển có vị trí chiến lược, có các đồng bằng lớn, và đối mặt với những thách thức của biến đổi khí hậu và mực nước biển dâng. Những điểm tương đồng này đã biến mối quan hệ giữa Việt Nam và Hà Lan từ một quan hệ đối tác thông thường thành một Đối tác Chiến lược về Thích ứng Biến đổi Khí hậu và Quản lý Nước vào năm 2010 và một Đối tác Chiến lược về Nông nghiệp Bền vững và An ninh Lương thực vào năm 2014.
Kể từ tháng 1 năm 2014, quan hệ Việt Nam – Hà Lan đã chuyển từ hợp tác phát triển sang một “đối tác thương mại,” tập trung vào việc thúc đẩy thương mại và đầu tư. Quan hệ thương mại Việt Nam – Hà Lan đã tiếp tục phát triển, với kim ngạch thương mại tăng trưởng đều đặn trên 20% mỗi năm. Năm 2016, kim ngạch thương mại song phương đạt 6,68 tỷ USD, và năm 2017 đạt 7,7 tỷ USD. Kể từ đó, Hà Lan đã trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong Liên minh Châu Âu (EU).
Hợp tác thương mại và đầu tư Việt Nam & Hà Lan
Về đầu tư, đáng chú ý là Hà Lan luôn đóng vai trò quan trọng là nhà đầu tư châu Âu lớn nhất tại Việt Nam và là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam trong EU. Trong số nhiều tập đoàn lớn hiện đang hoạt động hiệu quả tại Việt Nam, những ví dụ đáng chú ý bao gồm De Heus, Friesland Campina, Peja Vietnam, Heineken, Unilever, Royal Dutch Shell, Akzo Nobel, và Philips. Ngày càng có nhiều công ty Hà Lan tập trung vào việc cung cấp các giải pháp đổi mới, kinh tế tuần hoàn và thương mại bền vững đang gia nhập thị trường. Hiệp định Thương mại Tự do EU – Việt Nam (EVTA), có hiệu lực từ tháng 8 năm 2020, và Hiệp định Bảo vệ Đầu tư EU – Việt Nam (EVIPA), dự kiến sẽ có hiệu lực trong thời gian tới, đang mở đường cho việc thúc đẩy thương mại và đầu tư bền vững và bao trùm giữa Việt Nam và Hà Lan.
Theo thống kê gần đây, Hà Lan đã được cấp 11 dự án đầu tư mới và điều chỉnh vốn cho tám dự án trong năm tháng đầu năm 2023, với tổng vốn đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn gần 602 triệu USD. Tính đến cuối tháng 5 năm 2023, Hà Lan đứng thứ tám trong số 143 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam, với tổng vốn đầu tư đăng ký là 14,112 tỷ USD và 426 dự án hợp lệ.
EVFTA đã có tác động tích cực đến việc thu hút đầu tư và nguồn lực từ Hà Lan vào Việt Nam. Đối với các doanh nghiệp Hà Lan hiện đang kinh doanh tại Việt Nam, đặc biệt là những doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa như nguyên liệu và vật tư sản xuất từ các nước EU và xuất khẩu sản phẩm hoàn thiện sang thị trường này, ngoài các ưu đãi thuế mà EVFTA mang lại, hàng hóa có nguồn gốc Việt Nam đang được nâng cao nhờ EVFTA.
Hơn nữa, cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam sang EU đã được đa dạng hóa và mở rộng trong tám tháng đầu năm 2022, từ thiết bị và máy móc (tăng 34,8% so với năm trước), hàng dệt may (41,2%), giày dép (36,2%), đến các sản phẩm nông sản – thủy sản – lâm sản như cà phê (54,4%), thủy sản (42%), rau củ (18%), và gạo (22,2%). Đổi lại, Việt Nam cũng đã tăng cường nhập khẩu sản phẩm từ EU, bao gồm sản phẩm dược phẩm (tăng 7,6%), hóa chất (102%), gỗ, sản phẩm gỗ, thức ăn chăn nuôi (15,5%), và sữa và sản phẩm từ sữa (21,9%). Theo các chuyên gia, các ưu đãi theo EVFTA, đặc biệt là giảm thuế, đã cải thiện đáng kể khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu Việt Nam và sự thâm nhập của chúng vào các thị trường châu Âu.
Triển vọng và xu hướng trong quan hệ song phương tương lai
Bà Võ Thị Ngọc Diệp, Tùy viên Thương mại Việt Nam tại Hà Lan, cho biết đầu tư từ Hà Lan vào Việt Nam hiện đang tăng trưởng với tỷ lệ tương đối tốt, mặc dù không có nhiều dự án lớn. Các doanh nghiệp Hà Lan vẫn nhìn nhận môi trường đầu tư tại Việt Nam một cách tích cực, đặc biệt là với những cải cách đáng kể gần đây trong thủ tục hành chính, nguồn lao động dồi dào và chăm chỉ, và sự sẵn sàng học hỏi. Thêm vào đó, việc đổi mới các chính sách và quy định phù hợp với sự phát triển kinh tế của đất nước, cũng như các xu hướng khu vực và quốc tế đã là những phát triển tích cực.
Sau đại dịch Covid-19, bên cạnh các đoàn đại biểu chính phủ cấp cao từ Hà Lan thăm Việt Nam, nhiều đoàn doanh nghiệp từ các địa phương Hà Lan đã tiến hành nghiên cứu và đánh giá thị trường. Trong số đó, nhiều doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, công nghệ bán dẫn, vật liệu, nông nghiệp công nghệ cao, và các dự án phòng chống biến đổi khí hậu.
Cách tiếp cận hiện tại của Việt Nam phù hợp với thế mạnh của Hà Lan, đó là thu hút đầu tư vào các lĩnh vực năng lượng xanh và sạch, nông nghiệp công nghệ cao để tạo ra các sản phẩm giá trị gia tăng, vật liệu công nghiệp, bán dẫn, và các dự án phòng chống biến đổi khí hậu. Các bộ, ngành và địa phương trong nước cần xây dựng các tài liệu tiêu chuẩn và công bố trên các trang web của các cơ quan quản lý, như hiện đang thực hiện tại Malaysia và Singapore. Các tài liệu này nên nêu rõ thông tin về các lĩnh vực/ lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư của các cơ quan trung ương và địa phương, cũng như thông tin về các thủ tục liên quan như cho thuê đất, giá cho thuê, thuế, vị trí, và quy định cho từng loại hình đầu tư.
Kết luận
Đầu tư vào Việt Nam từ Hà Lan có nghĩa là thúc đẩy tăng trưởng thương mại song phương, cụ thể là tăng cường xuất khẩu hàng hóa từ Việt Nam sang Hà Lan/EU để hưởng lợi từ các ưu đãi của EVFTA. Hơn nữa, với mục tiêu chuyển đổi sang năng lượng sạch và xanh vào năm 2037, Hà Lan sẽ chỉ giữ lại các lĩnh vực sản xuất hàng hóa có giá trị cao và chuyển dịch đầu tư sản xuất và xuất khẩu sang các quốc gia có chi phí nhiên liệu và lao động rẻ hơn.
Tóm lại, tiềm năng hợp tác kinh tế và thương mại giữa Việt Nam và Hà Lan là hứa hẹn, với Việt Nam là đối tác thương mại ưu tiên của chính phủ Hà Lan. Chính sách đầu tư gần đây từ Hà Lan nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư vào Việt Nam, điều này sẽ thúc đẩy tăng trưởng thương mại song phương và tăng cường xuất khẩu của Việt Nam sang Hà Lan và EU, hưởng lợi từ các ưu đãi của EVFTA.
Nếu bạn là một nhà đầu tư Hà Lan đang tìm cách mở rộng kinh doanh vào Việt Nam, Viettonkin Consulting có thể giúp bạn. Chúng tôi có kinh nghiệm phong phú trên thị trường Việt Nam và có thể cung cấp cho bạn sự hỗ trợ cần thiết để thành công. Liên hệ với chúng tôi hôm nay để tìm hiểu thêm. Với sự giúp đỡ của chúng tôi, bạn có thể tận dụng nhiều cơ hội có sẵn tại Việt Nam và xây dựng một doanh nghiệp thành công. Đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi!
