Môi giới đóng vai trò quan trọng trong thị trường bất động sản. Họ cung cấp sự tiện lợi cùng dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp cho khách hàng, giúp người mua nhanh chóng đưa ra các quyết định đầu tư thông minh và đúng pháp luật.
Tuy nhiên, với sự gia tăng của lực lượng môi giới không đạt chuẩn trong những năm gần đây, dịch vụ môi giới lại bị coi là nguyên nhân gây ra nhiều tiêu cực trên thị trường. Các nhà môi giới thiếu chuyên nghiệp là nguyên nhân dẫn đến các cơn “sốt đất” tại nhiều thành phố và tỉnh thành lớn do cung cấp thông tin sai lệch cho khách hàng và bắt tay cấu kết để thổi giá. Do đó, Chính phủ đã và đang nỗ lực không ngừng nhằm chuẩn hóa hoạt động môi giới bất động sản bằng cách ban hành nhiều quy định quan trọng trong thời gian qua.
Hết hạn chứng chỉ hành nghề bất động sản được cấp trước ngày 1/7/2015
Chính phủ đã nhấn mạnh tầm quan trọng của chứng chỉ hành nghề môi giới trong Luật Kinh doanh Bất động sản 2014 (có hiệu lực từ tháng 7/2015). Để chuẩn hóa nghề môi giới bất động sản, Luật quy định chứng chỉ là bắt buộc và siết chặt các điều kiện cấp phép.
Theo luật, tất cả các chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản được cấp trước tháng 7/2015 chỉ có hiệu lực trong vòng 5 năm, tức là đến ngày 1/7/2020. Do đó, khi các chứng chỉ cũ hết hạn vào năm 2020, những môi giới muốn tiếp tục được cấp phép phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định trong Luật và đăng ký tham gia kỳ thi sát hạch.
Tuy nhiên, vào năm 2021, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, nhiều người không thể đăng ký thi sát hạch cấp chứng chỉ mới. Họ vẫn tiếp tục kinh doanh với chứng chỉ không còn hiệu lực. Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, chỉ có khoảng 10% môi giới bất động sản có chứng chỉ hành nghề. Điều này đồng nghĩa với việc phần lớn lực lượng môi giới là những người không chuyên, chưa qua đào tạo và không chịu sự quản lý. Họ trở thành môi giới tạm thời khi thị trường bất động sản bùng nổ. Do đó, Chính phủ đã có những biện pháp tức thời để siết chặt các quy định liên quan đến chứng chỉ hành nghề.
Xử phạt nghiêm khắc hành vi cung cấp dịch vụ môi giới khi không có chứng chỉ
Nhằm mục đích siết chặt các quy định về chứng chỉ hành nghề bất động sản và tăng cường quản lý trong hoạt động xây dựng, Chính phủ đã ban hành Nghị định 16/2022/NĐ-CP vào tháng 1/2022. Nghị định mới quy định các mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nói chung, đồng thời bao gồm các quy định xử phạt nghiêm khắc đối với các hoạt động môi giới bất hợp pháp.
Cụ thể, cá nhân hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ môi giới bất động sản mà không có chứng chỉ hành nghề hoặc sử dụng chứng chỉ đã hết hạn sẽ bị phạt tiền từ 40 – 60 triệu đồng (tương đương 1.722 – 2.584 USD). Có thể thấy, mức phạt này đã tăng gấp 4 lần so với mức phạt 10 – 15 triệu đồng theo quy định trước đây.
Đáng chú ý, Nghị định cũng bổ sung mức phạt từ 40 – 60 triệu đồng đối với 3 hành vi vi phạm sau:
- Hành vi thứ nhất: Tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung chứng chỉ hành nghề. Người vi phạm sẽ phải nộp lại chứng chỉ cho cơ quan có thẩm quyền đã cấp.
- Hành vi thứ hai: Cho mượn, cho thuê, thuê hoặc mượn chứng chỉ hành nghề để thực hiện dịch vụ môi giới bất động sản. Bên cạnh mức phạt 40 – 60 triệu đồng, người vi phạm còn có thể bị tước quyền sử dụng chứng chỉ/quyền hành nghề môi giới trong tương lai như một hình phạt bổ sung.
- Hành vi thứ ba: Tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ môi giới đồng thời vừa là bên môi giới vừa là bên thực hiện hợp đồng trong một giao dịch kinh doanh bất động sản. Mức phạt đối với cá nhân bằng 1/2 mức phạt đối với tổ chức.
Kể từ đầu năm 2022, nhiều người đã tích cực tìm kiếm và thi chứng chỉ do các quy định được siết chặt. Các công ty sàn giao dịch bất động sản đang nỗ lực chuẩn hóa chứng chỉ cho nhân viên nhanh nhất có thể để tránh bị xử phạt. Có chứng chỉ hành nghề là yêu cầu cơ bản để đảm bảo nhân viên có đủ năng lực chuyên môn. Hàng trăm môi giới tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam đã đăng ký các khóa đào tạo kể từ khi quy định có hiệu lực — con số này tăng gấp 10 lần so với chỉ vài tháng trước đó.
Điều kiện đối với cá nhân và tổ chức kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản
Chính phủ hiểu rõ tầm quan trọng của lực lượng môi giới đối với tính minh bạch của thị trường. Vì vậy, họ đã đưa ra nhiều điều kiện đối với cá nhân và tổ chức khi kinh doanh dịch vụ môi giới và cấp chứng chỉ hành nghề.
Đầu tiên, Luật Kinh doanh Bất động sản 2014 quy định toàn diện các yêu cầu đối với đơn vị cung cấp dịch vụ môi giới bất động sản. Theo Luật, đơn vị kinh doanh phải thành lập doanh nghiệp và phải có ít nhất 02 nhân viên có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản. Ngoài ra, bên cung cấp dịch vụ không được đồng thời vừa là bên môi giới vừa là một bên ký kết hợp đồng trong cùng một giao dịch bất động sản. Đáng chú ý, cá nhân có thể kinh doanh dịch vụ môi giới độc lập với điều kiện có chứng chỉ hành nghề và thực hiện nghĩa vụ nộp thuế.
Bên cạnh đó, Luật cũng quy định chặt chẽ về việc cấp chứng chỉ hành nghề môi giới. Về điều kiện dự thi, công dân Việt Nam, người Việt Nam định cư ở nước ngoài và người nước ngoài đều có thể đăng ký thi sát hạch. Thời hạn của chứng chỉ môi giới là 05 năm. Bằng cách này, Chính phủ hướng tới việc nâng cao chuẩn mực của lực lượng môi giới bất động sản.
Lời kết
Chính phủ Việt Nam nhận thức rõ rằng lực lượng môi giới bất động sản thiếu chuyên nghiệp có thể gây ảnh hưởng lớn đến các nhà đầu tư, khách hàng và thậm chí cả những nhà môi giới chuyên nghiệp khác. Do đó, việc đưa ra các giải pháp và chế tài phù hợp để nâng cao tiêu chuẩn của các đơn vị cung cấp dịch vụ và môi giới là cực kỳ cấp thiết. Qua đó cũng có thể thấy, Chính phủ đã cung cấp các chính sách toàn diện, thuận lợi nhưng cũng rất nghiêm ngặt cho các cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước khi kinh doanh tại thị trường bất động sản Việt Nam.
Nhờ nền kinh tế phát triển nhanh chóng, tốc độ đô thị hóa ngày càng cao và sự tăng trưởng của tầng lớp trung lưu, bất động sản Việt Nam được dự báo sẽ phát triển mạnh mẽ trong tương lai gần, trở thành cơ hội đầu tư sinh lời hấp dẫn. Tuy nhiên, hệ thống quy định pháp lý phong phú tại Việt Nam có thể đặt ra thách thức lớn cho các nhà đầu tư. Viettonkin sẵn sàng cung cấp cho các đối tác thông tin và kiến thức toàn diện, cập nhật nhất về khung pháp lý thị trường bất động sản. Chúng tôi tự tin là người đồng hành đáng tin cậy của quý vị!
